Opzoomeren
Opzoomeren is de verzamelnaam voor de initiatieven van Rotterdammers om op eigen kracht sociale cohesie in hun straat tot ontwikkeling te brengen en te onderhouden. Het gaat hier om activiteiten op straatniveau om de Rotterdamse straten schoner, veiliger en gezelliger te maken. Opzoomeren zet zich dus in voor onderlinge bekendheid, vertrouwdheid en samenwerking in de straat. De straatactiviteiten zorgen voor het ontstaan van sociale contacten die weer kunnen worden ingezet voor het beheer van de directe leefomgeving[1].
De term opzoomeren vindt zijn oorsprong in de Opzoomerstraat in het Nieuwe Westen in Delfshaven[2]. De straat is vernoemd naar de jurist en filosoof C.W. Opzoomer. De bewoners van de straat vonden in 1989 dat hun woongebied een opknapbeurt kon gebruiken. De bewoners gingen zelf aan de slag en vele straten in Rotterdam volgden[3]. Inmiddels draait het opzoomeren niet enkel meer om schoonmaakacties op straat, maar om allerlei feestjes, barbecues en andere activiteiten op straatniveau[1].
Opzoomer Mee bestaat sinds 1994, eerst als een samenwerking tussen het Rotterdams Instituut Bewonersondersteuning (RIO) en de dienst Gemeentewerken. Vanaf 1997 werd het een zelfstandige stichting (Stichting Opzoomer Mee Rotterdam)[4]. De rol van de stichting is om de opzoomeractiviteiten in een stadsbreed kader te plaatsen, straten te stimuleren om te gaan opzoomeren en bewoners hierin te faciliteren[5] Dit gebeurt in de vorm van campagnes en het ondersteunen van bewonersparticipatie door middel van het geven van subsidies om bewoners hun straten fijner te laten maken. De stichting streeft ernaar dat de overheid initiatieven van burgers verwelkomt en faciliteert, en dat de overheid op deze initiatieven voortborduurt om de leefbaarheid in de stad te verbeteren. Hiernaast heeft Opzoomer Mee als doel om de democratische straatcultuur in Rotterdam te bevorderen[6].
Het begrip 'opzoomeren' werd in 2005 officieel opgenomen in de Van Dale[7].
Vanaf 2014 gaat de gemeente Rotterdam een samenwerking aan met Opzoomer Mee voor de bewonersinitiatieven. Hierbij verzorgt Opzoomer Mee voor de administratieve en inhoudelijke ondersteuning als bewoners een plan hebben voor hun buurt[8]. De wijkraden zijn hierin verantwoordelijk voor de besluitvorming: welke initiatieven worden wel of niet ondersteund. Doordat de wijkraden in contact staan met de bewoners faciliteren ze zo de interactie tussen de gemeente Rotterdam en de burgers[9].
De opzoomerstraten, de straten waar geopzoomerd wordt, bestaan al sinds 1994. Het aantal straten is in 2020, mede dankzij de coronapandemie, met 350 gestegen tot 2.200 straten in Rotterdam[10], een andere bron geeft echter een dubbele stijging aan tot 2.600 straten[9]. Ongeveer 100.000 bewoners zijn actief betrokken bij straat- en buurtinitiatieven[11]. In 2023 zijn de bewoners van 243 straten bezig geweest met vergroenen van hun straten. Hierbij is meer dan 3.100 vierkante meter nieuw groen toegevoegd aan de stad[12].
Buiten Rotterdam
[bewerken | brontekst bewerken]Het concept van opzoomeren is ook buiten Rotterdam overgenomen. In navolging van het Rotterdamse opzoomeren is in 1997 in Antwerpen het 'opsinjoren' ontstaan[13][14], een referentie aan de term sinjoren. In de Deense hoofdstad Kopenhagen heette het 'Opzoomerne'[15], echter is 'Opzoomerne' tegenwoordig een buurthuis voor kwetsbare doelgroepen in de Kopenhaagse wijk Sydhavnen[16]. In het Amsterdamse stadsdeel Watergraafsmeer werd er een 'opzoomerdag' uitgeroepen waarbij kinderen de stoeptegels van hun straten versierden met mozaïek[17].
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]Bronnen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 Boutellier & Boonstra, Hans & Nanne, Van presentie tot correctie: Een nieuw perspectief op samenlevingsopbouw. Verwey-Jonker Instituut (2009-09). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ Na 25 jaar is 'opzoomeren' nog springlevend in Rotterdam. NOS (23 november 2019). Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ Van Eijkelenburg, Peter, "Rotterdam slaat aan het 'Opzoomeren'", Het Vrije Volk, 1 november 1990. Geraadpleegd op 3 juli 2026. – via Delpher.
- ↑ Opzoomer Mee. Sociale Praktijken. Immateriaal Erfgoed. Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ Vos & Van Doorn, Mei Li & Karin (2004). Empowerment: over laten en doen. Eburon, p. 36. ISBN 9789059720152. Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ (en) Building an inclusive society together - Report of closing conference, community and dissemination activities - Rotterdam beyond discrimination. Rotterdam Voorbij Discriminatie. Radar (2023-05). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ Hoogstad, Mark, U moet meehelpen en anders zoekt u het maar uit. AD.nl (14 oktober 2014). Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ Indienen bewonersinitiatieven wordt makkelijker. Gemeente Rotterdam (31 maart 2014). Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- 1 2 Boonstra & Rommens, Beitske & Naomi, Veerkracht in Beweging. Kennisplaats Leefbare Wijken (2023-02). Geraadpleegd op 8 juli 2026.
- ↑ Van der Lans, Jos, Het Geheim van Opzoomeren (21 oktober 2020). Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ Stichting Opzoomer Mee. De Nieuwe Gevers. Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ (en) Opzoomer Mee. Good practices. Interreg Europe (30 september 2024). Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ Loopmans, Maarten (1 april 2019). 'Opsinjoren' in Antwerpen: Een geavanceerde vorm van governance. AGORA Magazine 2019
- ↑ Wat is opzoomeren?. Taalloket. Onze Taal. Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ (da) Holecz Jespersen, Christina, Opzoomerne. Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ (da) A-sag Ansøgning til Kgs. Enghavepuljen 2025 Opzoomerne Støtte til aktiviteter i 2025. Gemeentelijke website Kopenhagen. Geraadpleegd op 3 juli 2026.
- ↑ redactie, Opzoomeren (13 mei 2023). Geraadpleegd op 28 augustus 2026.