Pompelmoes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pompelmoes
Een pompelmoes
Een pompelmoes
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Malviden
Orde: Sapindales
Familie: Rutaceae (Wijnruitfamilie)
Geslacht: Citrus
Soort
Citrus maxima
(Burm.) Merr. (1917)
jonge vrucht
jonge vrucht
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De pompelmoes (Citrus maxima) is een citrusvrucht en een boom, die tot 10 meter hoog kan worden. De vrucht die wel wat lijkt op de grapefruit (Citrus ×paradisii) maar groter is, met een dikkere schil.

De pompelmoes is een van de ouders van de grapefruit, die een kruising is; de andere ouder van de grapefruit is de sinaasappel (Citrus sinensis).

Naam[bewerken]

De naam pompelmoes komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit het Tamil (pampa limāsu (பம்பரமாசு) = grote citroen, vgl. Portugees pomposos limões) en is via het Nederlands door andere talen overgenomen, zoals te zien in het Italiaanse pompelmo[1] Franse pamplemousse en het Duitse Pampelmuse.[2] In Vlaanderen wordt het woord pompelmoes algemeen gebruikt voor 'grapefruit', wat tot verwarringen kan leiden. In het Engels worden onder andere de namen pomelo, pummelo, pamplemousse, jabong en shaddock gebruikt.

Beschrijving[bewerken]

De bladeren van de pompelmoes zijn sterk gevleugeld, 5-20 cm lang en 2-12 cm breed. De witte bloem is 3-7 cm groot, heeft 20-25 meeldraden en staat solitair of tot tien in de bladoksels en aan de scheuttoppen. De bloemkroon is vier- of vijfbladig. De jonge twijgen zijn donsachtig behaard.

De gele vrucht met dikke schil kan tot 30 cm in doorsnee worden en is zuurder dan de grapefruit. Het vruchtvlees kan afhankelijk van het ras wit of rozeachtig zijn. Enkele rassen zijn 'Hirado Buntan', 'Pink', 'Red Bantam' en 'Kao Phuang'. Er zijn tussen de rassen echter grote verschillen in zoetheid, grootte, vorm, kleur en hoeveelheid etherische olie.

Pompelmoes en medicijnen[bewerken]

In het gebruiksvoorschrift van verschillende medicijnen wordt combinatie met pompelmoes afgeraden, aangezien die de werking van het medicijn versterkt. Dit is onder andere het geval met sommige bloeddruk- en cholesterolverlagers. Dit komt door de aanwezigheid van furocoumarinen. Het CYP3A4-enzym in de darm en de lever breekt lichaamsvreemde stoffen (waaronder diverse geneesmiddelen) af. De furocoumarinen blijken dat enzym tegen te werken. Dit is ook het geval bij de grapefruit, die veel vaker wordt gegeten.

Zie ook[bewerken]