Grapefruit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Grapefruit
Grapefruit
Taxonomische indeling
Rijk:Plantae (Planten)
Stam:Embryophyta (Landplanten)
Klasse:Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:Bedektzadigen
Clade:'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:Malviden
Orde:Sapindales
Familie:Rutaceae (Wijnruitfamilie)
Geslacht:Citrus
Soort
Citrus ×paradisi
Macfad. (1830)
1 jaar oude zaailingen;
links sinaasappel en rechts grapefruit
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Grapefruit op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Grapefruits - whole-halved-segments.jpg

De grapefruit (Citrus ×paradisi) is een subtropische citrusvrucht. De tegenwoordige grapefruits lijken steeds meer op de pompelmoes (Citrus maxima). Enkele bekende rassen zijn: 'Duncan', 'Foster', 'Thompson', 'Ruby', 'Red' en 'Marsh'. In België, Suriname[1] en in mindere mate in Nederland[2] wordt de grapefruit ook wel (roze) pompelmoes genoemd.

De grapefruitplant wordt meestal 5-6 meter hoog, maar kan soms een hoogte van 15 meter bereiken. De bladeren zijn dun en donkergroen, en worden tot 15 cm lang. De bloemen zijn ongeveer 5 cm lang, wit, en hebben 4 bloembladen. De vrucht heeft een gele schil en een diameter van 10–15 cm. Het vruchtvlees is naargelang de cultivar wit, geel of roze van kleur en een in segmenten verdeelde pulp. De smaak is – zoals bij alle citrusvruchten – zuur, maar neigt ook enigszins naar bitter. Grapefruits worden ook toegepast in vermageringsdiëten, in de veronderstelling dat ze de stofwisseling en vetverbranding bevorderen.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De grapefruit is in Jamaica ontstaan uit een kruising van de pompelmoes (Citrus maxima) en de sinaasappel (Citrus sinensis).[3] Tot aan het einde van de negentiende eeuw werd de grapefruit voornamelijk als sierplant gecultiveerd. Pas daarna raakte ook het eten van de vrucht in zwang. In 1929 werd in Texas een spontane mutant gevonden met rood vruchtvlees, de "Ruby Red". Omdat het vruchtvlees van deze mutant op zeker moment toch weer roze verkleurde, heeft men zaden of zaailingen radioactief bestraald om zo mutanten te verkrijgen met een intensere rode kleur.[4][5] De in Spanje het meest geteelde variëteiten "Star Ruby" en "Rio Red" zijn voorbeelden van dergelijke stralingsmutanten.[6]

Kweek[bewerken | brontekst bewerken]

Grapefruits kunnen in de open lucht worden gekweekt in gebieden waar het 's winters niet vriest. Ook is het in sommige gebieden mogelijk grapefruitzaden te kopen en deze te planten, maar als gevolg van hybridisatie zullen de uiteindelijke vruchten dan mogelijk geen echte grapefruits zijn. De beste manier van kweken is het zaad eerst in een glas water leggen, en het zodra het voldoende is uitgegroeid naar een pot verplaatsen. Naarmate de plant groeit is er een grotere pot nodig. Een grapefruitboom heeft zowel veel water als hete zomers nodig om uiteindelijk goede vruchten te produceren.

Wisselwerking met medicijnen[bewerken | brontekst bewerken]

Grapefruits hebben een wisselwerking met verschillende geneesmiddelen.[7]

Grapefruitsap blokkeert in de dunne darm enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van veel medicijnen. Het enzym CYP3A4 wordt geremd. De hoeveelheid geneesmiddel die in het lichaam wordt opgenomen wordt daarmee groter. Werking en bijwerkingen nemen zo toe. Bij gebruik van een statine kan dit leiden tot spierafbraak.[8][9]

Grapefruits werken op zich cholesterolverlagend, maar een combinatie met sommige cholesterolverlagende medicatie kan juist ongunstige effecten hebben.[10]

Grapefruit(sap) vergroot de kans op bijwerkingen van oxycodon.[11]

Wereldwijde productie[bewerken | brontekst bewerken]

Topproducenten van grapefruits 2018[12]
Land Productie (ton)
Vlag van China China 4.965.768
Vlag van Vietnam Vietnam 657.660
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten 558.830
Vlag van Mexico Mexico 459.610
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 445.385
Vlag van India India 257.750
Vlag van Turkije Turkije 250.000
Vlag van Soedan Soedan 234.388
Vlag van Thailand Thailand 219.838
Vlag van Israël Israël 148.896
Vlag van Argentinië Argentinië 114.118
Vlag van Tunesië Tunesië 104.593

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Etymologiebank.nl: grapefruit
  2. Etymologiebank.nl: pompelmoes
  3. Grapefruit: a fruit with a bit of a complex in Art Culinaire (Winter, 2007)
  4. Useful Mutants, Bred With Radiation; William J.Broad; New York Times, 28 augustus 2007 [1]
  5. Texas grapefruit history, Texasweet.com
  6. Grapefruit: Spain's Other Citrus; Foodswinesfromspain.com
  7. pdf-documentGrapefruit(sap) en grotere kans op bijwerkingen van uw medicijn[dode link] op apotheek.nl
  8. (en) Drug interactions with grapefruit juice
  9. Dijk PA van, et al. Grapefruitsap: voedselinteractie met geneesmiddelen. Pharm Weekbl 1997;132:47-52 [2]
  10. Grapefruit en cholesterol
  11. Belangrijk om te weten over oxycodon op apotheek.nl
  12. Food and Agriculture Organization of The United Nations
Zoek grapefruit op in het WikiWoordenboek.