Rarekiek

From Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Schilderij De rarekiek door Willem van Mieris
Rarekieks van Elly Overberg

Een rarekiek is een kijkkast met ronde gaatjes, waarin zich vergrootglazen bevinden. In de Middeleeuwen kon men door middel van de rarekiek op kermissen tegen betaling onder andere veldslagen en beroemdheden bekijken. De kermisman zelf heette overigens ook rarekiek. Hij droeg de kijkkast op zijn rug en trok het hele land door.

Het Museum Henriette Polak in Zutphen heeft nog een enkele rarekiek in zijn bezit.

De rarekiek als inspiratiebron[edit | edit source]

Kinderen maken weleens kijkdozen van oude schoenendozen met een kijkgat erin en beplakt met doorschijnend, gekleurd papier, gelijkend een rarekiek. De dozen kunnen eventueel van binnen worden verlicht met kleine lampjes op batterijtjes.

Een aantal kunstenaars lieten zich ook inspireren door de rarekiek. Zo maakte in 1936 Wim Sonneveld furore met zijn eigen gezelschap De Rarekiek, waar ook de recensent Huub Jansen aan meewerkte. Kees Brusse en Rijk de Gooyer hadden succes op de radio met Kobus Rarekiek, en Drs. P zet de kunstenaar Jurriaans neer als de vleesgeworden rarekiek in zijn gedicht Strammer, Dames!.

De kunstenares Elly Overberg maakte in 1995 drie kijkdozen, die hemel, hel en aarde verbeelden (zie afbeelding). Aan de buitenkant zijn ze rijk beschilderd met min of meer allegorische voorstellingen. Achter het kijkgat, in de vorm van een oog, ligt de imaginaire wereld van hemel, hel en aarde.

De rarekiek als handelsmerk[edit | edit source]

Tegenwoordig gebruiken uiteenlopende ondernemingen zich onder de naam "rarekiek", maar vermoedelijk werd de naam Rarekiek voor het eerst als commercieel handelsmerk gebruikt door een kunstgalerie die in 1986 in het voormalige postkantoor van het Borculose kerkdorpje Gelselaar werd gevestigd. Als speciale attractie hing er jarenlang een verlicht kijkdoosje in het raam met daarin regelmatig een andere voorstelling. In de beginperiode stond op de aankondiging van de exposities altijd een originele rarekiekman afgebeeld, getekend door Kees Hamers (zie afbeelding)

In 1996 verhuisde de galerie naar Delden. Vanaf 2006 is deze kunstgalerie echter nog uitsluitend te vinden als internetgalerie.

Evenals de televisie is het internet eigenlijk een moderne variant en eigentijds voorbeeld van de rarekiek van weleer.

Externe link[edit | edit source]