Naar inhoud springen

Rosita Steenbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Rosita steenbeek)
Rosita Steenbeek
Rosita Steenbeek
Persoonsgegevens
Geboortedatum 25 mei 1957
Geboorteplaats Utrecht
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Handtekening Handtekening
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Universiteit Utrecht, Universiteit van AmsterdamBewerken op Wikidata
Beroep Schrijfster
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1994–heden
Werken
Genre(s) Romans en non-fictie
Thema's Vergankelijkheid en vitaliteit
Bekende werken De laatste vrouw; Rose; Julia
Uitgeverij(en) Prometheus
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
https://www.rositasteenbeek.com/
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Rosita Steenbeek (Utrecht, 25 mei 1957) is een Nederlands schrijfster en neerlandica. Zij woont en werkt in Rome. Haar oeuvre omvat romans en non-fictie, waaronder essays en reisverhalen. Haar boeken hebben vaak een Italiaans decor. Steenbeek heeft een grote belangstelling voor geschiedenis, maar is ook betrokken bij de actualiteit.

Levensloop

[bewerken | brontekst bewerken]

Rosita Steenbeek is de oudste dochter van neerlandicus en renaissancist Jan Wieger Steenbeek[1], auteur van Indië is een mooi land maar men moet er niet als militair zitten.[2] En van Margreth Hugenholtz,[3] docente beeldende vorming.

Steenbeek doorliep het Stedelijk Gymnasium Johan van Oldenbarnevelt in Amersfoort. Zij studeerde enige tijd klassieke talen en theologie aan de Universiteit Utrecht. Ze wilde een familietraditie voortzetten: beide grootvaders waren predikant in de Nederlandse Hervormde Kerk.[4]

Daarna stapte zij over naar Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam, waar zij afstudeerde op de vegetatiemythe in De doodshoofdvlinder van Jan Wolkers. Haar scriptie werd onder de titel De doodshoofdvlinder gedetermineerd gepubliceerd in Bzzletin.[5]

Na haar studie vestigde Steenbeek zich in Rome, vlak bij de plek waar Julius Caesar werd vermoord. Zij schreef artikelen voor onder andere Vrij Nederland en vertaalde boeken uit het Italiaans, onder meer van Alberto Moravia, Susanna Tamaro en Pia Pera.

Belangrijkste werken

[bewerken | brontekst bewerken]

De laatste vrouw (1994)

[bewerken | brontekst bewerken]

Haar debuut, een sleutelroman, met de sleutel erbij: Het motto is een uitspraak van Federico Fellini: "Zet je ook voor in je boek dat bekende zinnetje: 'Wie de echte namen van de hoofdpersonages raadt krijgt drie exemplaren gratis'?" In het personage van de schrijver wordt Alberto Moravia herkend en in dat van de filmregisseur Fellini zelf. Ook Marcello Mastroianni speelt een kleine rol in het boek. Het werk werd in verschillende talen vertaald.

Intensive care (2004)

[bewerken | brontekst bewerken]

Na het overlijden van haar vader raakten Rosita Steenbeek en haar moeder betrokken bij een ernstig auto-ongeluk. Zij beschrijft de periode van rouw en lichamelijk herstel. Elsbeth Etty noemde het boek in NRC Handelsblad "een ingehouden en beeldend geschreven rampendagboek".[6]

Rose, een familie in oorlogstijd (2015)

[bewerken | brontekst bewerken]

Roman gebaseerd op het leven van Steenbeeks grootmoeder Rose en haar joodse familie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door spelingen van het lot komen familieleden aan twee kanten van het front te staan. Het boek behandelt thema's als liefde, verzet, vergeving en de dunne lijn tussen goed en kwaad. Steenbeek ging hierover in gesprek met Annemiek Schrijver in het televisieprogramma De verwondering.[7] Naar aanleiding van dit werk werd in 2015 een documentaire gemaakt.[8]

Julia, vrijgevochten keizersdochter (2022)

[bewerken | brontekst bewerken]

Julia was het enige kind van keizer Augustus. Steenbeek gaat op zoek naar deze 'gecancelde' keizersdochter en wekt haar tot leven, geholpen door historisch onderzoek, de poëzie van Julia's tijdgenoten en door plekken uit haar leven te bezoeken die bewaard zijn gebleven. Over het boek verscheen een interview in Trouw.[9]

Over antieke wegen, een pelgrimage (2025)

[bewerken | brontekst bewerken]

Na het verlies van haar moeder maakte Steenbeek een fietstocht van Rome naar Mycene, deels over de Via Appia Antica. Het fysieke avontuur is tevens een spirituele reis. De oude geschiedenis blijkt nog steeds dichtbij, net als haar moeder. Het boek gaat ook over de troostende en verbindende kracht van grote literatuur.

Bibliografie

[bewerken | brontekst bewerken]

Vertalingen

[bewerken | brontekst bewerken]
  • De laatste vrouw: Duits (Amman Verlag; Kabel), Italiaans (Marsilio), Tsjechisch (Euromedia), Pools (Noir sur Blanc), Frans (Vendémiaire).
  • Schimmenrijk: Duits (Kabel), Italiaans (Sperling & Kupfer).
  • Thuis in Rome: Pools (Marginesy).

Columns

[bewerken | brontekst bewerken]

Steenbeek is sinds 2002 vaste columniste voor Italië Magazine, waarin zij schrijft over haar leven in Rome en haar observaties over Italië. Daarnaast publiceerde zij in de jaargangen 2020 en 2021 wekelijks een column in het zaterdagkatern Tijdgeest van Trouw. Over haar werk als columniste vertelde zij in het radioprogramma Kunststof.[10]

Engagement en zingeving

[bewerken | brontekst bewerken]

Op verzoek van de CPNB schreef zij in 2017 het essay over compassie Heb uw vijanden lief, waarin zij onder meer verslag doet van een bezoek aan het Italiaanse eiland Lampedusa.

In Wie is mijn naaste? (2018) gaat zij uitvoeriger in op de wereld van vluchtelingen en hulpverleners. Daarover verscheen een uitgebreid interview in Volkskrant Magazine onder de titel "Rosita Steenbeek wil de vluchtelingencrisis dichterbij brengen".[11] Zij verbleef meerdere malen langere tijd in een Syrisch vluchtelingenkamp in Libanon.[12] Ook Droomland Italië. Van Aleppo naar Turijn (2022) is gewijd aan de vluchtelingenproblematiek, waarover zij opnieuw sprak in een interview met de Volkskrant.[13]

In 2023 werkte zij mee aan de NPO-serie Viva l'Umanità![14] over de verharding van de Europese grenzen. In een interview met Amnesty International vertelt zij over vluchtelingen en vreemdelingschap.[15] Ook op journalistiek platform Nieuw Wij ging zij uitvoerig op dit onderwerp in.[16]

In 2010 bezocht zij samen met Antoine Bodar, Jan Siebelink en Frans Thomése Israël, Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Zij schreef daarover in Trouw.[17]

Voor de internationale beweging Because I Am a Girl ging zij naar Malawi en schreef ze over de situatie van meisjes daar: "De een verkoopt sap, de ander zichzelf."[18]

In 2022 verscheen in NRC Handelsblad een interview waarin zij terugblikt op haar werk en persoonlijke geschiedenis.[19]

Publieke optredens en herdenkingsactiviteiten

[bewerken | brontekst bewerken]

Steenbeek treedt regelmatig op als spreekster, ook over ethische kwesties, het vluchtelingendrama, de positie van vrouwen en religieuze thema's. Zij leverde een bijdrage aan de bundel Moderne devoties: Vrouwen over geloven.[20]

Naar aanleiding van Rose, een familie in oorlogstijd spreekt zij geregeld op 4 en 5 mei. In Kamp Vught sprak zij bij de herdenking van het Kindertransport waarbij ook familieleden van haar werden afgevoerd.[21] In 2017 hield zij een toespraak bij de herdenking van het bombardement op Rotterdam, dat haar moeder als kind meemaakte.[22] Zij maakte een herdenkingsreis naar Sobibor, waar familie van haar werd vermoord, en schreef daarover in een publicatie van de Sobibor Stichting.[23] Voor het Auschwitz-bulletin leverde zij in 2017 de bijdrage "Op zoek naar grootmoeder Rose".[24]

Steenbeek werkte mee aan een literair-muzikaal programma over Rose, ter gelegenheid van 75 jaar Vrijheid, samen met muziekvereniging NLS, waarvan vroegere leden in het verzet zaten.[25]

Film en toneel

[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens haar schooltijd en studie speelde Steenbeek in het theater en in enkele Nederlandse films. Zij vertolkte een hoofdrol in Charley (1986) van Theo van Gogh en speelde kleinere rollen in Wilde harten (1989) van Jindra Marcus en De witte waan van Adriaan Ditvoorst.[26] Daarnaast figureerde zij in Federico Fellinis film Ginger e Fred (1986). In het studententoneel speelde Steenbeek in stukken van onder anderen Harold Pinter, Bertolt Brecht en Franz Kafka. Met het Protheater, onder regie van Apostolos Panagopoulos, speelde zij Kassandra in De stoelen van Kassandra (1979).[27]

Steenbeek werkte en werkt ook samen met musici in verschillende literair-muzikale voorstellingen. Met Theo Nijland trad zij op in het programma De Kus, lichtzinnig literaire revue.[28] Ook trad zij op met het Ciconia Consort in een programma over het thema Heimwee, waarover zij sprak in Podium Witteman.[29] Met de jazzgroep I Compani maakte ze het programma Hommage à Fellini, uitgevoerd in het Bimhuis.[30][31] Samen met klavecinist en organist Siebe Henstra voert zij het programma Froberger & Sibylla uit, waarvoor zij brieven schreef namens de zeventiende-eeuwse klaviervirtuoos Johann Jacob Froberger en prinses Sibylla van Württemberg.[32]

Onderscheiding

[bewerken | brontekst bewerken]
  • In 2011 won Steenbeek de Mondo Italia Award, uitgereikt door de Italiaanse ambassadeur tijdens het Italië Evenement op Kasteel de Haar, als eerbetoon aan personen die Nederland en Italië verbinden.[33]
[bewerken | brontekst bewerken]
Commons heeft media­bestanden in de categorie Rosita Steenbeek.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Rosita_Steenbeek&oldid=70664463"