Naar inhoud springen

Slagzin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Slogan)

Een slagzin of slogan (Engels, afkomstig uit het Schots-Gaelisch) is een korte tekst die wordt gebruikt voor propaganda of commerciële doeleinden.

Definitie en achtergrond

[bewerken | brontekst bewerken]

Een slagzin is een kernachtige verbale uiting van een onderdeel van een ideologie van een organisatie of beweging, of van een commerciële doelstelling van een bedrijf.

Het Engelse woord slogan is afkomstig van sluagh-ghairm (uitgesproken /ˌslɔəɣˈjɛrəm/), hetgeen in het Schots-Gaelisch (de oorspronkelijke taal van de Schotse Hooglanden) oorlogskreet betekent.

Slagzinnen kunnen worden onderzocht op hun effecten ('hoe goed onthouden mensen een slagzin?' 'hoe goed koppelen mensen een slagzin aan het beoogde doel?') maar ook op hun eigenschappen ('welke taalkenmerken hebben slagzinnen gebruikt door bepaalde organisaties of bedrijven?').

Affiche tegen zwerfvuil (ca. 1900)

Slagzinnen kunnen, als ze goed aanslaan, tijdelijk en plaatselijk een aforisme zijn.

Ideologische voorbeelden zijn:

Commerciële (Nederlandse) voorbeelden zijn:

Een afgekorte slagzin die ook aforistisch werd is "Laat niet als dank...". De volledige zin luidde: "Laat niet, als dank voor 't aangenaam verpoozen, den eigenaar van het bosch, de schillen en de doozen" en werd rond 1900 geïntroduceerd door de ANWB. Later, toen de volledige boodschap als bekend werd verondersteld, verschenen er bordjes in Nederlandse bossen en parken met daarop alleen de eerste vier woorden.

Een tagline is een korte, kernachtige slagzin die wordt gebruikt om een speelfilm of televisieserie aan te prijzen. Een filmtagline wordt in een filmtrailer of op een filmposter gebruikt om een bioscoopfilm aan te prijzen. Daarnaast worden taglines gebruikt ter promotie van tv-series.

Voorbeelden:

Onderzoek naar slagzinnen

[bewerken | brontekst bewerken]

De taal van de slagzin wordt wel beschreven aan de hand van syntactische, semantische, pragmatische kenmerken en stijlfiguren. De relatie met de marketing wordt gelegd aan de hand van de product-levens-cyclus en de positioneringsstrategie. Onder product-levenscyclus wordt verstaan: de fase waarin het product of het merk verkeert (Leeflang en Van Rooij 1995): de kwantitatieve en kwalitatieve beschrijving van de gang van een product of dienst op een bepaalde afgebakende markt in de loop van de tijd (281). Er worden vijf fasen onderscheiden: introductiefase, groeifase, volwassenfase, verzadigingsfase, eindfase. Per fase verschillen de concurrentie-positie, de doelstelling en daarmee ook de marketingcommunicatie. De slagzin zal dus bij wisseling van fase kunnen veranderen. Onder positioneringsstrategie wordt verstaan (Floor en Van Raaij 1995): informationele positionering (nadruk ligt op functionele eigenschappen), transformationele positionering (nadruk ligt op waarden), tweezijdige positionering (functionele eigenschappen én waarden) en uitvoeringspositionering (vanuit de uitvoering van de campagne gepositioneerd, de reclame zelf wordt het onderscheidende kenmerk).

Juridische bescherming

[bewerken | brontekst bewerken]

Slagzinnen kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn. Het juridische criterium hiervoor is of de slagzin voldoende oorspronkelijk en creatief is en of de stempel van de maker erin is te herkennen. In de praktijk is de juridische bescherming moeilijk voorspelbaar.[1]

Daarnaast kan men slagzinnen als merk laten registreren.