Stichting Pelita

Bezichtiging van de nieuwe woningen van de stichting Pelita te Baarn door Koningin Juliana in 1951

Stichting Pelita is een Nederlandse welzijnsorganisatie die door de oorlogsweduwe Jantina Eckenhausen-Tetzner op 17 november 1947 in Den Haag is opgericht, en die tot doel heeft de inzet voor mensen afkomstig uit Nederlands-Indië/Indonesië.

Opzet

Oorspronkelijk is de Stichting opgezet voor hulpverlening aan getroffenen van de Japanse overheersing van Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog (1942-1945) en van de daarop volgende periode van de Bersiap en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). Zowel in Batavia als in Den Haag werd de Stichting gevestigd om vluchtelingen vanuit Nederlands-Indië/Indonesië naar Nederland te kunnen begeleiden.

Huisvesting

In 1946 vestigde Eckhasen-Tetzner zich met haar vier kinderen in Nederland. In Nederland heerste na de Tweede Wereldoorlog grote woningnood. De Nederlandse regering had voor de 'repatrianten' nauwelijks aandacht. Zij merkte dat andere gevluchte bewoners uit Nederlands-Indië slechte en tijdelijke huisvesting hadden gekregen. In 1947 reisde zij terug naar Indië en kreeg via luitenant-gouverneur-generaal H.J. van Mook een startkapitaal van 12 miljoen gulden voor het oprichten van de Stichting Pelita die zij voor ogen had. De Stichting liet daarom vanaf 1948 honderden huizen bouwen voor hen. In meerdere plaatsen staan nog zulke woningen met een gevelsteen waarop een olielampje staat afgebeeld. Toen de bouwdoelstelling eind zestiger jaren was bereikt, werden de meeste woningen door Pelita verkocht. Koningin Wilhelmina en koningin Juliana waren achtereenvolgend beschermvrouwe van de Stichting.

Maatschappelijk werk

De Stichting, die een ANBI-status heeft, vervult een officiële functie bij het aanvragen van een uitkering bij de Pensioen- en Uitkeringsraad. Vanaf de 70-er jaren kwamen maatschappelijk werkers in dienst, daar bleek dat velen van de eerste generatie oorlogsgetroffenen (rond 48.000) psychische, financiële en maatschappelijke hulp nodig hadden. Ook de volgende generaties (rond 2 miljoen) kunnen op steun van de Stichting rekenen. Sinds 2014 verzorgt het Nederlands Veteraneninstituut de maatschappelijke zorg en werd in dat jaar de Stichting partner van de toenmalige ARQ Psychotrauma Expert Groep (inmiddels ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum) teneinde de zorg voor de doelgroep te kunnen waarborgen.

De Stichting is landelijk uitgegroeid tot een organisatie met als taak het ondersteunen en begeleiden in zorg en welzijn van zowel de Nederlands-Indische oorlogsgetroffenen als hun naoorlogse generaties.

Naamgeving

De naam Pelita verwijst naar een olielampje dat in de donkere tropische nachten als lichtbaken diende langs onverlichte wegen.

Zie ook

• Stichting 1940-1945

Bronnen, noten en/of referenties

• Officiële website

---