Tønder (plaats)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tønder
Plaats in Denemarken Vlag van Denemarken
Tønder (plaats)
Tønder (plaats)
Situering
Regio Zuid-Denemarken
Gemeente Tønder
Coördinaten 54° 56′ NB, 8° 51′ OL
Algemeen
Inwoners (2007) 7792[1]
Foto's
Markt in Tønder
Markt in Tønder
Portaal  Portaalicoon   Denemarken

Tønder (Duits: Tondern, Fries: Tuner) is een stadje in het zuiden van Denemarken. Het ligt in de gelijknamige gemeente Tønder in de regio Zuid-Denemarken (Syddanmark). De plaats telt 7792 inwoners (2007), ongeveer 20% van het totale aantal inwoners van de gemeente. Tønder behoort tot het historische Sleeswijk en heeft een Duitstalige minderheid.

Westelijk van Tønder ligt het dorp Møgeltønder. Tønder heeft een station waarvandaan treinen vertrekken naar Esbjerg en Husum.

Geschiedenis[bewerken]

De stad wordt in de 12e eeuw genoemd door de Arabische cartograaf Al-Idrisi als Tundira, alhoewel onzeker is of het om Tønder of het nabijgelegen Møgeltønder gaat. In 1243 kreeg Tønder stadsrechten. Oorspronkelijk was Tønder een havenstad, maar door de aanleg van dijken - die nieuwe stormvloedrampen moesten voorkomen - verloor de stad in het midden van de 16e eeuw zijn toegang tot de zee. De handel van en naar Tønder verliep daarna via plaatsen als Rudbøl en Højer.

Na de door Denemarken in 1864 verloren oorlog met Duitsland werd Tønder - net als de rest van Sleeswijk - Duits. De opkomst van industrie en de toegang tot een groot Duits afzetgebied zorgden voor groei. In 1867 kreeg de stad zijn eerste spoorwegverbinding. Begin 20e eeuw verdiende Tønder ook aan het toerisme naar het eiland Sylt, aangezien de toeristen via Tønder reisten.

In 1920 kwam na een referendum het noorden van Sleeswijk - en dus ook Tønder - weer terug bij Denemarken. Hiermee raakte de stad zijn Duitse afzetgebieden kwijt, en ook het toeristenverkeer naar Sylt kwam ten einde. Wel werd Tønder een belangrijk verkeersknooppunt en handelscentrum voor de omgeving toen de Tøndermarsken werd ontwaterd.

De gemeentelijke herindeling voegde Tønder samen met zes andere gemeentes.

Geboren[bewerken]