TIMSS

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

TIMSS staat voor "Trends in International Mathematics and Science Study". Sinds 1995 wordt wereldwijd elke vier jaar de kennis van leerlingen in de exacte vakken gemeten met een internationale TIMSS-toets voor het basisonderwijs en/of het voortgezet onderwijs. De dataverzameling van het eerste TIMSS-onderzoek vond plaats aan het einde van het schooljaar 1994/1995 en richtte zich op drie groepen leerlingen. Voor Nederland waren dit groep 5 en 6 van het basisonderwijs, leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs en het laatste jaar van het voortgezet onderwijs. De twee vervolgstudies, TIMSS-1999 en TIMSS-2003, hadden betrekking op groep 6 van het basisonderwijs en/of het tweede leerjaar van het voortgezet onderwijs.

Doel[bewerken]

TIMSS geeft landen de mogelijkheid in kaart te brengen hoe goed hun leerlingen in de exacte vakken presteren in vergelijking tot andere landen. Maar het onderzoek biedt meer dan alleen een internationale ranglijst. TIMSS verzamelt ook informatie over waarom leerlingen in het ene land beter presteren dan in een ander land. Met schriftelijke vragenlijsten voor leerlingen, leraren en schoolleiders wordt informatie verzameld over de onderwijscontext. Doordat TIMSS elke vier jaar herhaald wordt, geeft het ook een beeld van ontwikkelingen in leerprestaties en in het onderwijs door de jaren heen.

TIMSS-projecten[bewerken]

Vanaf 2006 lopen er twee TIMSS-projecten: TIMSS-2007 en TIMSS-Advanced 2008. Aan TIMSS-2007 doen meer dan 60 landen mee. In Nederland zijn voor TIMSS-2007 in het voorjaar van 2007 zo'n 4000 leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs getoetst op hun rekenkennis en hun kennis van natuuronderwijs. De onderzoeksresultaten zijn eind 2008 bekend geworden.

TIMSS-Advanced is een internationale wis- en natuurkundetoets voor eindexamenleerlingen die wiskunde en natuurkunde op pre-universitair niveau volgen. Hieraan doen 10 landen mee. In het voorjaar van 2008 hebben zo'n 4300 Nederlandse eindexamenleerlingen in het VWO die Wiskunde B2 of Natuurkunde 2 volgen ( profiel Natuur en techniek), de internationale TIMSS-toets gemaakt. De resultaten van dit onderzoek zijn eind 2009 gepubliceerd.

Enkele resultaten[bewerken]

Het meest recente TIMSS-onderzoek, TIMSS-2007:

Sinds de eerste meting in 1995 zijn de rekenprestaties van de Nederlandse leerlingen in TIMSS geleidelijk afgenomen. Desalniettemin nam Nederland met een gemiddelde toetsscore van 535 nog steeds de negende plaats in op de internationale ranglijst van TIMSS-2007 (het internationaal gemiddelde van 1995 is op 500 gesteld). Deze lijst van 36 landen werd aangevoerd door Hong Kong, met een gemiddelde score van 607. Van de ruim 4300 getoetste Nederlandse leerlingen haalde maar 2% het laagste, basale kennisniveau in rekenen niet. Daar staat tegenover dat slechts 7% van de leerlingen het meest gevorderde rekenniveau heeft bereikt. Ter vergelijking: in Singapore behaalde bijna de helft van de leerlingen het hoogste niveau.

Nederlandse leerlingen hebben vooral moeite met geometrische vormen en meten. Deze onderwerpen komen in groep 6 ook het minste aan bod. Leerlingen krijgen per week gemiddeld bijna vierenhalf uur rekenles. Dit is sinds 1995 nauwelijks veranderd. Het percentage leerkrachten dat leerlingen tijdens de rekenles geen rekenmachine laat gebruiken, is gedaald van 71% in 1995 naar 49% in 2007. Ook zijn leerkrachten minder bijscholing voor rekenonderwijs gaan volgen.

Doordat Nederland is ingehaald door een aantal landen zoals Engeland, Italië en de VS, vallen de Nederlandse scores voor natuuronderwijs niet meer binnen de internationale top tien. De Nederlandse prestaties in dit vak zijn echter in vergelijking tot 1995 nauwelijks achteruitgegaan. Bovendien blijkt uit TIMSS-2007 dat Nederland samen met de Oekraïne, per jaar gemiddeld de minste tijd aan natuuronderwijs besteedt. In groep 6 krijgen natuur- en scheikunde en het uitvoeren van proefjes en experimenten nog maar weinig aandacht. Vanuit dat perspectief is de gemiddelde schaalscore voor Nederland (523) opvallend hoog. Leerlingen uit Singapore hebben de natuuronderwijsopgaven het beste gemaakt; hun gemiddelde schaalscore is 587. Jemen sluit de internationale ranglijst met een gemiddelde score van slechts 197.

Opvallend is dat Nederland tot een relatief kleine groep landen behoort waar meisjes de TIMSS-toets minder goed hebben gemaakt dan jongens. In vergelijking tot 2003 is het sekseverschil voor rekenen zelfs weer iets toegenomen. Vooral voor allochtone meisjes is de situatie zorgelijk; zij presteren in TIMSS-2007 aanzienlijk minder goed dan allochtone jongens en autochtone meisjes. In het leerstofdomein ‘getallen’ scoren allochtone meisjes gemiddeld maar liefst 51 punten lager dan autochtone meisjes en 32 punten lager dan allochtone jongens. Meisjes hebben bovendien minder zelfvertrouwen in hun rekenvaardigheden dan jongens. Allochtone meisjes zijn daarin net zo onzeker als autochtone meisjes.

In vergelijking tot 2003 heeft het onderwijs in groep 6 in 2007 een meer ‘leerling-georiënteerd’ karakter gekregen. Zo zijn leerlingen gemiddeld minder vaak tegelijkertijd met dezelfde leerstof bezig. Ook werken ze vaker met elkaar samen, kijken ze vaker hun eigen of elkaars werk na en voeren ze vaker vakoverstijgende taken uit. Leerlingen, leerkrachten en schoolleiders zijn overwegend positief over het leerklimaat op hun school. Deze positieve houding is ten opzichte van 2003 nauwelijks veranderd. Leerlingen hebben wel iets minder plezier in rekenen en natuuronderwijs sinds het vorige TIMSS-onderzoek.

Het Nederlandse rapport is te vinden op http://doc.utwente.nl/60205/. De internationale rapporten zijn te vinden op http://timss.bc.edu.

Uitvoering[bewerken]

TIMSS wordt gecoördineerd door het TIMSS & PIRLS International Study Center te Boston onder leiding van het International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA). TIMSS wordt in Nederland uitgevoerd in opdracht van de Programma Raad voor het Onderwijs Onderzoek (PROO) van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Het Nederlandse aandeel van TIMSS wordt sinds 1995 uitgevoerd door de Faculteit Gedragswetenschappen van de Universiteit Twente.

Externe links[bewerken]