Tjideng

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Tjideng was een Japans interneringskamp voor vrouwen en kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog, in het toenmalige Batavia (Nederlands-Indië).

Batavia kwam onder controle van de Japanners in 1942, en een deel van de stad werd als Kamp Tjideng gebruikt voor het interneren van Europese (vaak Nederlandse) vrouwen en kinderen. De mannen en jongens werden ondergebracht in andere kampen, vaak kampen voor krijgsgevangenen.

In eerste instantie stond Tjideng onder burgergezag, en waren de omstandigheden dragelijk. Toen echter de militairen het gezag overnamen werden privileges (zoals het zelf mogen koken, en de mogelijkheid voor kerkdiensten) al snel ingetrokken. Bezittingen moesten worden afgestaan, en tweemaal daags moesten alle gevangenen aantreden op appel, en moest er gebogen worden in de richting van Japan. Er kwam een centrale voedselvoorziening en de kwaliteit en hoeveelheid voedsel nam snel af. Honger en ziekte sloegen toe en omdat er geen medicijnen beschikbaar werden gesteld steeg het aantal dodelijke slachtoffers.

Het gebied van Kamp Tjideng werd in de loop der tijd steeds kleiner gemaakt, wat de Japanners niet weerhield om er steeds meer gevangenen onder te brengen. Waren er in eerste instantie ca. 2000 gevangenen, aan het einde van de oorlog waren er ca. 10.500, waarbij het grondgebied was teruggebracht tot een kwart van het oorspronkelijke. Elk stukje ruimte werd gebruikt voor slaapplaatsen, inclusief de keukens (er kon niet worden gekookt) en badkamers (leidingwater was niet beschikbaar). Om toch voldoende slaapplaatsen te hebben waren slaapplaatsen niet breder dan 30 centimeter.

Vanaf april 1944 stond het kamp onder commando van kapitein Kenichi Sonei, die verantwoordelijk was voor veel gruweldaden. Op 25 februari werden ongeveer 150 jongens bij de moeders weggehaald en afgevoerd.

Japanse capitulatie, 15 augustus 1945[bewerken]

Na de oorlog werd kapitein Sonei gearresteerd, en op 2 september 1946 ter dood veroordeeld. Het vonnis werd door een Nederlands vuurpeloton ten uitvoer gebracht in december van datzelfde jaar, nadat een verzoek tot gratie aan de Nederlandse luitenant-gouverneur-generaal Hubertus van Mook was afgewezen. Van Mooks echtgenote was een van Soneis gevangenen in Tjideng geweest.

Literatuur[bewerken]

In 2003 werd door Arrow books in het Verenigde Koninkrijk het werk van Clara Olink Kelly gepubliceerd dat in het Nederlands de Flamboyant is getiteld en in het Engels The Flamboya Tree heet. Het beschrijft op zichtbare wijze het leven in dit verschrikkelijk Jappenkamp Tjideng. Het boek Tjideng Reunion (geschreven in het Engels, Trafford 2008) geeft ook een overzicht vooral voor de laatste zes maanden van de oorlog (pagina 275-318). Dit hoofdstuk beschrijft ook in enige detail de militaire en diplomatieke ontwikkelingen die de oorlog ten einde bracht met de onverwachte resultaten. Ook gaat het Nederlandse boek Bezonken rood van Jeroen Brouwers over zijn verblijf in het kamp Tjideng.

Externe links[bewerken]