Voorwaardelijke wijs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De conditionalis of voorwaardelijke wijs is een werkwoordsvorm die vervoegd is naar persoon of getal. Er zijn ook tijden en in sommige talen ook actief/passief.

De voorwaardelijke wijs wordt in verschillende talen gebruikt ter aanduiding van de gevolgen van een voorwaarde, soms wordt de voorwaardelijke wijs ook gebruikt in de als-bijzin of in combinatie met de aanvoegende wijs.

  • Nederlands:
    • Had het geregend, hij zou niet gekomen zijn.
    • Als het geregend had, zou hij niet gekomen zijn.
    • Als dat waar zou zijn, dan snap ik er niks van.
    • Ware dat niet gebeurd, dan zou de politie hem niet hebben kunnen arresteren.
  • Frans:
    • Si j'étais riche, je m'acheterais une grande voiture. ('Als ik rijk was, zou ik een grote auto kopen)
  • Engels:
    • If the teacher were here, he would see how smart you really are. (Als de leraar hier was, zou hij zien hoe slim je echt bent. In dit voorbeeld wordt de aanvoegende wijs van to be gebruikt; were in plaats van was.)
  • Duits:
    • Hättest du darauf meine Aufmerksamkeit gelenkt, dass ich es vergessen hatte, so bräuchten wir uns jetzt nicht erneut damit zu beschäftigen., of: ...so würden wir uns jetzt nicht erneut damit zu beschäftigen brauchen. (Had je mij erop gewezen dat ik het vergeten was, dan hoefden we er ons nu niet opnieuw mee bezig te houden. Men heeft de keuze tussen een synthetische conjunctief en een analytische constructie met würden.)
  • Iers:
    • Má bhíonn na beithígh agam, sheolfainn siad sna páirceanna 's airde a fhasánn féar. (Als de koeien van mij zouden zijn, zou ik ze naar velden sturen waar het langste gras groeit.)


  • Hongaars:
    • Ha spórolnék , tudnék venni egy biciklit (Als we gespaard hadden, hadden we een fiets kunnen kopen)


De zinsdelen kunnen ook van plaats verwisselen;

  • Hij zou niet gekomen zijn als het had geregend.
WERKWOORDWIJZEN
modus wijs voorbeeld
Infinitief onbepaalde wijs lopen
Participium deelwoord lopende
Indicatief aantonende wijs ik loop
Imperatief gebiedende wijs loop!
Conjunctief aanvoegende wijs dat hij lope
Conditionalis voorwaardelijke wijs Als ...,zou hij lopen
Optatief wensende wijs moge hij lopen
Gerundium verbaal substantief het lopen
Gerundivum verbaal adjectief lopend
Supinum verbaal substantief het lopen