Watertoren (Mechelen-Zuid)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Watertoren Mechelen-Zuid
Watertoren Mechelen-Zuid.jpg
Plaats Mechelen
Coördinaten 51° 1′ NB, 4° 28′ OL
Hoogte 143 m
Inhoud 2500 m³
Architect(en) F. Mortelmans
Watertoren (Mechelen-Zuid)
Watertoren (Mechelen-Zuid)

De Watertoren Mechelen-Zuid in de Belgische stad Mechelen is met zijn 143 meter de hoogste watertoren in België.

Beschrijving[bewerken]

Het gebouw fungeert als watertoren voor de stad (samen met die van Walem) en als zendmast voor diverse radiostations. Hoofddoel was tv- en radio-ontvangst voor de kabeldistributie, deze antennes zijn reeds vele jaren verdwenen. De toren was nooit een tv-zender maar slechts politie/brandweerzender (beheerd door firma Astrid). Pas veel later kwamen uitzendantennes voor radiostations (sinds 2004?) en het werd ook een gsm-mast. De radiozenders aanwezig op deze toren zijn in het beheer van de Nederlandse firma Broadcast Partners. Onder meer het Mechelse station Radio Reflex (104,8 FM) zendt hier uit, maar er staan ook zwaardere steunzenders voor nationale stations. Zo zendt radio Nostalgie er uit (104,5 FM) evenals JOE fm (96,7 FM). Overige telecom is slechts een reeks punt-tot-punt straalverbindingen. Het lijkt op een typische paddenstoelvormige watertoren met daarboven een enorme spits waarop de antenne staat.[bron?] De constructie is ontworpen door architect Mortelmans en gebouwd in 1979.

Het is tevens het hoogste gebouw van de stad Mechelen en laat de Sint-Romboutskathedraal 46 meter achter zich.

Planning, ontwerp en bouw[bewerken]

De watertoren werd gebouwd om aan een steeds hogere behoefte aan water te voorzien door de groei van de Mechelse bevolking en van de industrie rond de stad. In maart 1977 vroeg de stad aan de firma ITH een ontwerp voor een watertoren met een zendmast. Zij contacteerden professor Fernand Mortelmans (Katholieke Universiteit Leuven),[1] die al betrokken was bij de watertoren voor het noordelijke industrieterrein van Mechelen.[2][3] De toren kostte ongeveer 85 miljoen Belgische frank in 1978.[4]

De ronde fundering wordt gevormd door 127 palen die een betonnen sokkel ondersteunen. Deze heeft een diameter van 19,6m en is tot 3m dik in het midden. Deze sokkel zit 3,2m onder het grondniveau. Hierop staat een kegelvormige holle schacht van gewapend beton die 120m hoog is. De basis is 9,2m breed en de dikte is constant 0,65m tot 44m boven de grond. Daar loopt de schacht uit tot een dikte van 1,84m over een afstand van 7,8m. Hierboven ligt een 1m hoge en 10,64m brede ringbalk die de watertank ondersteunt. Het reservoir is een biconische structuur van 40m diameter met een capaciteit van 2.500m3. Boven de tank is de dikte van de wand nog 0,50m en deze vermindert tot 0,20m. De smalste diameter is 3,40m op 120m hoogte.[4] Bovenaan is een decoratieve roestvrijstalen structuur geplaatst van 20m hoog die vernauwt van 170 cm tot 65 cm op het uiteinde,[4][5] met een waarschuwingslamp voor vliegtuigen, een paal van 3m hoog en een bliksemafleider.[4][5]

De schacht werd gebouwd met een glijdende bekisting. De tank werd op het grondniveau gebouwd in voorgespannen beton, en daarna met kabels omhooggetrokken tot op de uiteindelijke positie. Daarna werden deze kabels vastgemaakt aan de ringbalk om zo de tank te blijven ondersteunen. De basis van de tank werd ten slotte vastgebetonneerd aan de schacht.[1][4]

Referenties[bewerken]

  1. a b Mortelmans, F. (1980), "Water- en antennetoren te Mechelen.", pagina 109, citaat: "Om het probleem van de drinkwatervoorziening van de stad Mechelenopte lossen werd in 1963, in het industriepark Noord te Walem, een eerste watertoren gebouwd. In 1977 werd een tweede toren geprojecteerd in het industriepark Zuid; hiermee is de watervoorziening van de stad Mechelen opgelost ... In de loop van maart 1977 werd door de stad Mechelen aan het Studiebureau ITH opdracht gegeven tot het ontwerp van een water- en antennetoren. De schrijver van dit artikel werd door het studiebureau verzocht als technisch raadgever op te treden, teneinde een ontwerp uit te werken, de algemene stabiliteitsberekeningen op te stellen en de uitvoering te begeleiden. De aanbesteding had plaats in september 1977. De toren werd officieel ingehuldigd op 15 september 1979. De aannemer, fa. Van Hout uit Vosselaar, heeft de toren in een record tempo gebouwd."
  2. (nl) De Borger, Jelle, 'We leefden toen in een zeer interessante en boeiende periode' dixit Fernand Mortlmans 2–3. Faculty of Engineering Sciences & VILv, Katholieke Universiteit Leuven. Geraadpleegd op 2011-08-29.
  3. (nl) Industriepark Mechelen Noord. www.beeldbankmechelen.be. Erfgoedcel Mechelen Gearchiveerd op 2011-09-10.
  4. a b c d e Water and Telecommunication Tower Mechelen, Belgium. www.vsl-sg.com. Vorspann System Losinger (VSL) International (Januari 1979) Gearchiveerd op 2012-03-27. Geraadpleegd op 2011-08-30.
    Concrete Storage Structures 14–16. VSL International Ltd. (mei 1983). Geraadpleegd op 2011-08-30.
  5. a b Mortelmans, F. (1980), "Water- en antennetoren te Mechelen.", pagina 113, "4. De roestvrij stalen mast", quote: "De roestvrij stalen mast - De mast bestaat uit een mantel van roestvrij staal ... De doorsnede aan de top is 65 cm, aan de basis 170cm ... Boven op dit uitschuifbaar mastje is een bliksemafleider en een rood lichtbaken geplaatst"