Zeekadettenmat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het zeekadettenmat of mat van Legall is in een schaakpartij de benaming voor een type openingsmat. De oudst bekende variant werd gespeeld door Legall (1702–1792) tegen Saint-Brie, in het Café de la Régence, Parijs, 1750. In die tijd was het niet gebruikelijk dat spelers hun partijen noteerden; spelers en toeschouwers moesten de zetten onthouden en vanuit het geheugen navertellen. De partij verliep vermoedelijk als volgt:

8 rd Chess d40.png Chess l40.png qd Chess l40.png bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png kd bl pd Chess l40.png
6 Chess l40.png Chess d40.png nd pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png nl nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl Chess d40.png Chess l40.png pl pl pl
1 rl Chess l40.png bl bd kl Chess l40.png Chess d40.png rl
a b c d e f g h
Zeekadettenmat
  1. e2-e4 e7-e5
  2. Lf1-c4 d7-d6
  3. Pg1-f3 Pb8-c6
  4. Pb1-c3 h7-h6
  5. d2-d4 Lc8-g4
  6. Pf3×e5 Lg4×d1??

Chevalier de Saint-Brie kon de verleiding van de aangeboden dame niet weerstaan. Beter was 6. ...P×e5 waarna zwart een paard voorstaat.

  1. L×f7† Ke7
  2. Pd5 mat (zie diagram)

In de operette Der Seekadett van Richard Genée uit het jaar 1876 werd deze partij als levendschaakpartij opgevoerd, waardoor zij aan haar naam kwam.

Kortere variant[bewerken | brontekst bewerken]

8 rd nd Chess l40.png qd kd bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png Chess d40.png pd pd Chess l40.png
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png bl Chess d40.png pl Chess d40.png bd Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl pl Chess l40.png pl pl pl
1 rl Chess l40.png bl ql kl Chess l40.png Chess d40.png rl
a b c d e f g h
Stelling na de 5e zet van wit

Dit type mat is op meerdere manieren te bereiken. Een kortere variant gaat als volgt: e2-e4 e7-e5

  1. Lf1-c4 d7-d6
  2. Pg1-f3 h7-h6
  3. Pb1-c3 Lc8-g4
  4. Pf3×e5!! (diagram)

Wit offert zijn dame. Hij negeert de penning, om mat te zetten.

  1. ...Lg4×d1?

Nu volgt mat in twee zetten. Zwart zou ook verloren hebben als hij de beste zet (5. ... d6×e5) had gespeeld. In dat geval zou 6. Dd1×g4 volgen met een zekere pluspion voor wit.

  1. Lc4×f7† Ke8-e7
  2. Pc3-d5 mat (diagram)
8 rd nd Chess l40.png qd Chess l40.png bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png kd bl pd Chess l40.png
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png nl nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl pl Chess l40.png pl pl pl
1 rl Chess l40.png bl bd kl Chess l40.png Chess d40.png rl
a b c d e f g h
Eindstelling: zwart staat mat

Andere versies[bewerken | brontekst bewerken]

8 rd Chess d40.png Chess l40.png qd Chess l40.png bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png kd bl pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png nl nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl pl pl
1 rl Chess l40.png bl bd Chess d40.png rl kl Chess l40.png
a b c d e f g h

Een soortgelijk mat werd door Ernst Falkbeer 1847 in Wenen gespeeld:

  1. e2-e4 e7-e5
  2. Pg1-f3 Pb8-c6
  3. d2-d4 e5×d4
  4. c2-c3 d4×c3
  5. Pb1×c3 d7-d6
  6. Lf1-c4 Lc8-g4
  7. 0-0 Pc6-e5
  8. Pf3×e5 Lg4×d1
  9. Lc4×f7+ Ke8-e7
  10. Pc3-d5 mat

Ook met verwisselde kleuren is dit matbeeld mogelijk:

8 rd Chess d40.png bd bl kd Chess d40.png Chess l40.png rd
7 pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pd pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png nd nd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl Chess d40.png kl bd pl pl
1 rl Chess l40.png Chess d40.png ql Chess d40.png bl nl rl
a b c d e f g h
  1. e2-e4 Pg8-f6
  2. Pb1-c3 d7-d5
  3. e4×d5 c7-c6
  4. d5×c6 Pb8×c6
  5. d2-d3 e7-e5
  6. Lc1-g5 Lf8-c5
  7. Pc3-e4 Pf6×e4
  8. Lg5×d8 Lc5×f2†
  9. Ke1-e2 Pc6-d4 mat