American wire gauge

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een pasmal voor de American wire gauge

De American wire gauge (afgekort tot AWG) is een Amerikaanse norm die niet tot de internationale normen behoort, waarin de doorsnede van een metalen draad door middel van een beperkt aantal cijfercodes wordt aangegeven. De uitspraak van Gauge rijmt op die van Cage, en kan opgebouwd gedacht worden uit het begin van Gate gevolgd door Age. De AWG-code wordt in sommige Amerikaans georiënteerde landen gebruikt, met name in de elektrotechniek om de dikte van elektrische geleiders en de toebehoren daarvan, zoals adereindhulzen, kabelschoenen en -klemmen, aan te duiden en bijvoorbeeld in de bodypiercingtechniek om de dikte van de piercings aan te geven. De AWG-waarde wordt hoger naarmate de draad dunner is en kan door middel van tabellen of formules worden omgezet naar metrische waarden.

Oorsprong[bewerken]

De American wire gauge (AWG) standaard werd in 1857 in Noord Amerika in gebruik genomen[1]. In Nederland wordt een AWG-maat uitgesproken door een nummer gevolgd door de letters AWG of andersom, bijvoorbeeld "13 AWG" of "AWG 13". Amerikanen duiden de maat aan met bijvoorbeeld: "13 Gauge". Een dunnere draad krijgt een hoger AWG-nummer omdat dit te maken heeft met hoe een metaaldraad wordt gemaakt: het AWG-nummer correspondeert (ongeveer) met het aantal malen dat een draad door een vorm heen getrokken moet worden om een bepaalde diameter te bereiken. Een draad van 0 AWG (1/0) is dus dikker dan 1 AWG. Om nog dikker draad aan te geven wordt 00 AWG (2/0), 000 AWG (3/0) en 0000 AWG (4/0) gebruikt.

Definitie[bewerken]

De AWG-norm definiëert dat 36 AWG een diameter heeft van 0,127 mm (0,005 inch) en 0000 AWG van 11,684 mm (0,46 inch). De diameter van de draad van 36 AWG tot 0000 AWG loopt op in 39 stappen. Bij elke stap wordt de diameter 1,1229322 keer groter. Bijvoorbeeld een draad van:

25 AWG heeft een diameter van 0,4547 mm.
24 AWG heeft een diameter van 1,1229322 × 0,4547 mm = 0,5106 mm.

De diameter behorende bij de AWG-waarde in de tabel geldt voor massieve ronde draden. Als de draad anders van vorm is, of bijvoorbeeld bestaat uit meerdere dunne draden, geeft de AWG waarde de totale netto-doorsnede van het geleidende materiaal van de draad aan. Bijvoorbeeld:

Een ronde draad van 0 AWG heeft een doorsnede van 53,4756 mm² en een diameter van 8,2515 mm.
Een vierkante draad van 0 AWG heeft dezelfde doorsnede van 53,4756 mm² en is dus √53,4756 = 7,313 × 7,313 mm.

Berekening[bewerken]

1 inch = 25,4 mm
D = (92 ^ (36-AWG)/39) / 200
log(D) = (36-AWG)/39*log(92)-log(200)
AWG = 36 - (39*log(200D))/log(92)

De AWG-waarde kan berekend worden als volgt, waarbij d de draaddiameter in mm is:
 AWG = 18,2 - 8,62 \cdot \ln \left( \frac{d}{1~mm} \right)

Of andersom, de draaddiameter d in mm berekenen als de AWG-waarde bekend is:

 d = {0,127~mm} \cdot 92^{(36-AWG)/39}

Tabel[bewerken]

AWG d [inch] A [inch²] d [mm] A [mm²] Metrisch handels-
equivalent [mm² Cu]
0000 (-3) 0,4600 0,1662 11,6839 107,2172 120
000 (-2) 0,4096 0,1318 10,4048 85,0279 95
00 (-1) 0,3648 0,1045 9,2658 67,4308 70
0 0,3249 0,0829 8,2515 53,4756 70
1 0,2893 0,0657 7,3482 42,4085 50
2 0,2576 0,0521 6,5438 33,6318 35
3 0,2294 0,0413 5,8275 26,6715 35
4 0,2043 0,0328 5,1895 21,1516 25
5 0,1819 0,0260 4,6214 16,7742 25
6 0,1620 0,0206 4,1155 13,3027 16
7 0,1443 0,0164 3,6650 10,5496 16
8 0,1285 0,0130 3,2638 8,3663 10
9 0,1144 0,0103 2,9065 6,6348 10
10 0,1019 0,0082 2,5883 5,2617 6
11 0,0907 0,0065 2,3050 4,1728 6
12 0,0808 0,0051 2,0527 3,3092 4
13 0,0720 0,0041 1,8279 2,6243 4
14 0,0641 0,0032 1,6278 2,0812 2,5
15 0,0571 0,0026 1,4496 1,6505 2
16 0,0508 0,0020 1,2910 1,3089 1,5
17 0,0453 0,0016 1,1496 1,0380 1
18 0,0403 0,0013 1,0238 0,8232 0,75
19 0,0359 0,0010 0,9117 0,6528 0,75
20 0,0320 0,0008 0,8119 0,5177 0,5
21 0,0285 0,0006 0,7230 0,4106 0,5
22 0,0253 0,0005 0,6439 0,3256 0,34
23 0,0226 0,0004 0,5734 0,2582 0,25
24 0,0201 0,0003 0,5106 0,2048 0,25
25 0,0179 0,0003 0,4547 0,1624 0,2
26 0,0159 0,0002 0,4049 0,1288 0,14
27 0,0142 0,0002 0,3606 0,1021 0,1
28 0,0126 0,0001 0,3211 0,0810 0,08
29 0,0113 0,2859 0,06422 0,06
30 0,0100 0,2546 0,05093 0,05
31 0,00893 0,2268 0,04039 0,04
32 0,00795 0,2019 0,03203 0,03
33 0,00708 0,1798 0,02540 0,025
34 0,00630 0,1601 0,02014 0,02
35 0,00561 0,1426 0,01597 0,015
36 0,00500 0,1270 0,01267 0,012
37 0,00445 0,1131 0,01005 0,01
38 0,00397 0,1007 0,00797 0,008
39 0,00353 0,0897 0,00632 0,005
40 0,00314 0,0799 0,00501 0,005

Vuistregels[bewerken]

De zesde macht van de ratio 1,1229322 is bijna gelijk aan 2 (2,0050316). Dit maakt twee handige vuistregels mogelijk:

  • Als de diameter van een draad verdubbelt, is de AWG-waarde 6 stappen lager. Dus 10 AWG is twee keer zo dik als 16 AWG.
  • Als de doorsnede van een draad verdubbelt, is de AWG-waarde 3 stappen lager. Dus 10 AWG heeft een twee keer zo grote doorsnede als 13 AWG.

Een aluminium draad van een bepaalde AWG waarde heeft ongeveer dezelfde elektrische weerstand als een koperdraad van 2 AWG waardes hoger. Dus 10 AWG koper heeft dezelfde weerstand als 8 AWG aluminium.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ASTM Standard B 258-02, Standard specification for standard nominal diameters and cross-sectional areas of AWG sizes of solid round wires used as electrical conductors, ASTM International, 2002