Argentijnse tango

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tango in de straten van Buenos Aires
Demonstratie van de tango uit 1930

Argentijnse tango is een stijl in muziek, dans en poëzie die eind 19e eeuw ontstond aan de Río de la Plata (Buenos Aires en Montevideo). Uit de Argentijnse tango is de ballroomtango ontstaan. Ondanks dat de twee dansen overeenkomsten hebben, zijn het twee verschillende dansen; ze verschillen onder andere van muziek en van karakter.

Geschiedenis[bewerken]

De oorsprong van de tango is niet duidelijk. Zeker is, dat zij eind 19e eeuw is ontstaan aan de oevers van de Rio de la Plata, in Buenos Aires in Argentinië en Montevideo in Uruguay. Daar vermengde de dans en muziek van nakomelingen van zwarte slaven zich met die van seizoenarbeiders en immigranten uit Europa (de helft uit Italië en een derde uit Spanje) en van gaucho's, Zuid-Amerikaans cowboys, die op zoek naar werk naar de stad waren getrokken.

Al in de periode 1890-1900, toen ook de eerste tangomuziek van betekenis in Buenos Aires ontstond, gingen mensen 's avonds naar zaaltjes, cafés of bordelen, of gewoon naar een hoek van twee kruisende straten, om te dansen. In die begintijd waren het vooral de mannen die samen bepaalde danspassen bedachten en uitprobeerden, in stijlen die milonguero of canyengue werden genoemd. Zij werden hierbij slechts begeleid door twee muzikanten met een gitaar, fluit of viool. Niet zelden leidde een milonga tot ruzie en messentrekkerij.

Buenos Aires groeide enorm aan het begin van de 20e eeuw en het aantal mensen dat zich tot de tango voelde aangetrokken groeide mee. Muzikale ensembles werden talrijker, net zoals de dansgelegenheden. Er kwamen heuse zalen, waar men elke avond naar een milonga kon gaan. De muziek werd in die tijd altijd live uitgevoerd. Orkesten speelden avond aan avond. Ook de bandoneon had inmiddels zijn intrede gedaan en door de grote toeloop van het publiek moesten ook de orkesten groeien om gehoord te blijven worden, boven het geluid van pratende en dansende mensen. Er was namelijk nog geen elektronische versterking. Zo ontstond het orquesta típica.

In de gloriejaren van de tango in Buenos Aires, de jaren 1930-1950, leek het of iedere porteño aan tango deed. Het was een zeer belangrijk onderdeel van de eigen identiteit geworden. Men ging op zijn minst wekelijks een keer naar een milonga, maar ook de radio heeft hier een belangrijke rol in gespeeld.

Voordat de tango daadwerkelijk in Europa gedanst werd heeft hij veel tegenstanders gehad, o.a. de Franse bisschoppen en vele artsen. Oorspronkelijk werd de tango in sommige kringen gezien als een ordinaire, vulgaire dans. De voorstanders haalden het echter en in 1924 werd een gekuiste vorm van de tango in geheel Europa ingevoerd. Zo ontstond de ballroom tango. De originele Argentijnse Tango werd pas in de jaren ’70 populair in Europa, toen de junta aan macht verloor en enkele Argentijnse dansvoorstellingen door Europa toerden.

Populariteit[bewerken]

Wereldwijd wordt de Argentijnse tango in toenemende mate gedanst (sinds midden jaren tachtig). In zo'n 40 steden in Nederland zijn er dansscholen en salons. Het aantal Argentijnse tangodansers in Nederland bedraagt enkele duizenden. De gemiddelde leeftijd van de dansers en danseressen ligt in de buurt van de 40 jaar, het opleidingsniveau is doorgaans bovengemiddeld. Op de dansvloer treft men ook veel expats en een groeiend aantal buitenlandse studenten. In een stad als Amsterdam zijn ca. 13 tangodansscholen gevestigd en kan ten minste 5 avonden per week worden gedanst in salons.

Binnen de tango zijn er een groot aantal lichaamsbewegingen waarmee gevarieerd wordt, zoals de ocho (voorwaarts en achterwaarts), sandwich (ofwel "mordida" op z'n echt Argentijns), giro, sacada, entrada, boleo, barrida of arrastre, colgada, gancho, volcada, molinete, etc. De Spaanse namen worden gebruikt.

Finland[bewerken]

Opmerkelijk is dat de tango ook populair is in Finland. Er zijn veel tangowedstrijden aldaar en de muziek wordt overal in toegepast, van klassieke muziek tot muzak. Sommige Finnen beweren schertsend dat de Argentijnen de tango van hen gestolen hebben. Ook de accordeon en bandoneon zijn populair in Finland.

Tango-orkest[bewerken]

Een klassiek tango-orkest bestaat doorgaans uit de volgende instrumenten:

In de orquesta tipica, de traditionele bezetting, spelen:

In minder traditionele orkesten hoort men ook:

Kenmerkend is onder andere de strakke (gestreken) bas. De melodie-instrumenten (bandoneon en piano) spelen vervolgens daar vrij overheen. Op te merken valt dat drums bijna nooit voortkomen in Argentijnse tangomuziek, en zelfs als storend ervaren worden; het is net typerend dat de andere instrumenten erg ritmisch bespeeld worden.

Muziek[bewerken]

Bekende orkestleiders in de muziekgeschiedenis van de Argentijnse tango zijn: Miguel Caló, Francisco Canaro, Angel D'Agostino, Juan D'Arienzo, Gustavo Beytelmann, Julio De Caro, Carlos Di Sarli, Roberto Firpo, Juan 'Pacho' Maglio, Ástor Piazzolla, Osvaldo Pugliese, Horacio Salgán, Ricardo Tanturi, Aníbal Troilo, Alfredo de Angelis, Juan María Solare.

Tangomuziek is in beweging. Na Piazolla's tango nuevo ontstond er eind 20e eeuw de Neotango. Wat dat inhoudt weet niemand echt (zoals dat met de meeste contemporaine muziekstromingen gaat), maar de meesten gaan er van uit dat het nieuw is (dat gold ook voor Tango Nuevo toen, nu vooral gezien als de muziek van Piazzolla) uit de eind 20e en begin 21e eeuw. Enkele kenmerken zijn de invloed van house en latin, een dubbel tempo en percussie (die in de klassieke tango ontbreekt). Een paar belangrijke namen zijn: Gotan Project, Bajofondo Tango Club, Narcotango, Tanghetto, Tango Crash en Fernando Samalea.

Bekendheden[bewerken]

Dansers[bewerken]

Grote namen in de dansgeschiedenis van de Argentijnse tango zijn:

Poëzie[bewerken]

Grote namen in de poëziegeschiedenis van de Argentijnse tango zijn:

Zangers[bewerken]

Een paar bijzondere zangers:

Nederlandse tangomusici en ensembles[bewerken]

Media[bewerken]

La Cadena is sinds 1993 een magazine dat zich richt op de Argentijnse tango. Dit is het oudste nog bestaande tangomagazine van Europa.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]