Autoriteit Financiële Markten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Autoriteit Financiële Markten
Type Toezichthouder
Opgericht 1999
Voorganger(s) Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE)
Jurisdictie Nederlandse overheid
Hoofdkantoor Amsterdam
Jaarlijks budget 84,3 mln[1] (2014)
Website http://www.afm.nl

Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de Nederlandse gedragstoezichthouder op de financiële markten en bestaat sinds 1 maart 2002. De AFM is de juridische rechtsopvolger van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE). Zij is gevestigd aan de Vijzelgracht in Amsterdam en houdt toezicht op het gedrag van participanten in de financiële markten, waaronder: financiële dienstverleners, beurzen, bemiddelaars, accountants.

Organisatie[bewerken]

De AFM is een zelfstandig bestuursorgaan, wat kortweg inhoudt dat het overheidstaken zelfstandig uitvoert, zonder onder directe verantwoordelijkheid van, in dit geval, het Ministerie van Financiën te vallen. Taak van de AFM is het houden van gedragstoezicht op de financiële markten en pensioenfondsen.[2] Per 2014 is AFM haar eigen pensioenfonds gestart.[3] Gedragstoezicht houdt in dat erop toegezien wordt dat partijen correct handelen en hun partners van de juiste informatie voorzien. De Nederlandsche Bank (DNB) (alsmede, voor diens fusie met DNB in 2005, de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK)), is verantwoordelijk voor "prudentieel" toezicht op de markt. Prudentieel toezicht wil zeggen dat erop toegezien wordt dat partijen hun financiële verplichtingen kunnen nakomen aan hun contractpartners.

Het belang van de overheid controle te houden op de financiële markt is dat de markt zelf (publiek en bedrijfsleven) vertrouwen blijft houden in de markt. Wantrouwen in de financiële markt kan grote negatieve gevolgen hebben voor de economie.

Met invoering van de nota "Herziening van het toezicht op de financiële marktsector" van het Ministerie van Financiën in 2001 ging de Stichting Toezicht Effectenverkeer over in de Autoriteit Financiële Markten en werd het takenpakket uitgebreid. Waar de STE met name verantwoordelijk was voor gedragstoezicht op beurzen is de AFM dat nu voor een veel breder gebied.

Voorbeelden van de verantwoordelijkheid van de AFM zijn bijvoorbeeld

De AFM heeft het mandaat op te treden bij het niet nakomen van de wet door marktpartijen. Middelen die haar, onder andere, ter beschikking staan zijn:

  • Het uitsturen van een waarschuwing tegen de betrokken partij,
  • Het geven van een aanwijzing,
  • Het opleggen van een boete (eventueel in combinatie met publicatie in een landelijk dagblad),
  • Het opleggen van een dwangsom (eventueel in combinatie met publicatie in een landelijk dagblad),
  • Het doen van aangifte bij het Openbaar Ministerie.

Bestuur[bewerken]

Huidige bestuur[bewerken]

Het bestuur van de AFM bestaat per 1 april 2014 uit:

  • Ir. M.W.L. (Merel) van Vroonhoven MBA (Voorzitter)
  • Mr. drs. G.J. (Gerben) Everts RA
  • Ir. Th.F. (Theodor) Kockelkoren
  • Drs. H.W.O.L.M (Harman) Korte

Voorzitters[bewerken]

Dit is een overzicht van de bestuursvoorzitters van de AFM sinds de oprichting in 2002:

van tot naam
2002 2007 Arthur Docters van Leeuwen[4]
2007 2011 Hans Hoogervorst
2011 2013 Ronald Gerritse
2014 heden Merel van Vroonhoven

Recente ontwikkelingen[bewerken]

Conflict met DNB[bewerken]

In 2010 kwam de toezichthouder in conflict met De Nederlandsche Bank in hun oordeel over bankbestuurder Gerrit Zalm. De beide toezichthouders kwamen tot verschillende inzichten over de houdbaarheid van Zalm als bestuursvoorzitter van ABN AMRO, vanwege zijn verleden bij de DSB Bank.[5] Uit het rapport bleek dat AFM vond dat Zalm onvoldoende zijn best had gedaan DSB van binnenuit te veranderen, hoewel daar alle aanleiding voor was. De AFM vond hem daarmee ook ongeschikt voor zijn huidige baan bij ABN. DNB vond dat Zalm zijn werk wel naar behoren had gedaan en zag geen aanleiding hem daarom uit zijn huidige functie bij ABN te zetten.[5] DSB ging uiteindelijk in oktober 2009 failliet, een jaar nadat Zalm daar was vertrokken. Rechtsgeleerde Michiel Scheltema schoof het rapport van AFM als ondeugdelijk aan de kant.

Toezicht op grote accountancykantoren[bewerken]

De AFM liet zich in september 2014 zeer kritisch uit over de grote accountancykantoren, waaronder de Grote Vier. Van de 10 dossiers die de AFM bekeek waren er bij KPMG 7, bij Deloitte en PricewaterhouseCoopers 4 en bij Ernst & Young 3 niet op orde. De AFM verlangde dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem strengere eisen aan de kantoren zou stellen. Ook leverde de toezichthouder kritiek op de bestuursconstructie bij de grote accountancykantoren. Zo wil de AFM (potentiële) bestuurders kunnen toetsen op bekwaamheid. Ook zou elke organisatie een onafhankelijke raad van commissarissen moeten hebben, waarin partners van het bureau niet langer zitting mogen hebben.[6] In een rapport dat in 2010 verscheen was de AFM ook al kritisch op de Grote Vier.[7]

Ruzie in de Raad van Toezicht[bewerken]

De Raad van Toezicht raakte van de AFM kreeg in 2014 te maken met een groot intern conflict. Henriëtte Prast, lid van de Raad van Toezicht en hoogleraar Financiële Planning aan de Universiteit Tilburg, was zeer kritisch naar George Möller, voorzitter van de Raad van Toezicht, omdat hij in het bestuur zat van een buitenlands investeringsfonds. Ook was de hoogleraar niet gelukkig over het rol van oud-Fortisbankier Joop Feilzer, die toezicht houdt op een Brits investeringsfonds. Verder wilde zij een commissariaat waar collega-toezichthouder Diana van Everdingen voor was benaderd niet goedkeuren. Volgens Prast schaadt dit de onafhankelijke positie van de Raad van Toezicht.

Haar kritische houding was - in de ogen van Prast - de reden dat Möller haar in juni 2014 niet wilde voordragen bij minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem voor een nieuwe vierjarige termijn. In het exitgesprek op het ministerie laat zij zich zeer kritisch uit over de AFM. Op basis van een onderzoek van een extern bureau concludeerde de Secretaris-generaal van het ministerie dat er een 'slordige cultuur' was binnen de AFM waar het ging om nevenfuncties en eigen beleggingen van de toezichthouders. Möller wordt medegedeeld dat hij niet voor herbenoeming zal worden voorgedragen. Feilzer en twee andere leden van de Raad van Toezicht stapten per direct op. Möller volgt enkele dagen later nadat hij "zich bedacht heeft onder de kerstboom".[8]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Jaarrekening 2013 en overige gegevens, Autoriteit Financiële Markten, geraadpleegd op 31 januari 2015
  2. ‘Pensioenfonds beurshandelaren geen goede belegger’, z24.nl, 30 juli 2013
  3. AFM richt eigen pensioenfonds op, website AFM, 30 juli 2013
  4. Van Leeuwen was van 1999 tot 2002 bestuursvoorzitter van Stichting Toezicht Effectenverkeer, de rechtsvoorganger van de AFM.
  5. a b AFM en DNB blijven verschillen van mening over Zalm, NRC.nl, 4 maart 2010
  6. Vier grootste accountants krijgen er ongenadig van langs, Eindhovens Dagblad, 26 september 2014
  7. Kritiek van AFM op accountants,NRC Handelsblad, 1 september 2010
  8. 'Generatieconflict' kostte AFM-topman Möller de kop, de Volkskrant, 13 januari 2015