Balk (bouwkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

³

Balk van hout, staal en gewapend beton

Een balk is een enkelvoudig ruimteoverspannend constructie-element waarvan de lengte vele malen groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede. In de volksmond wordt een balk of ligger vaak een steunbalk genoemd. Balken kunnen gemaakt zijn van hout, staal, gewapend- en voorgespannen beton. Ze zijn bedoeld om de belastingen die erop worden uitgeoefend over te brengen op de opleggingen zonder daarbij noemenswaardig van vorm te veranderen. Wanneer er sprake is van een samengestelde doorsnede, dat wil zeggen dat er horizontale, verticale en schuine elementen in voorkomen, spreken we van een ligger en niet meer van een balk. Samengevat: een balk is enkelvoudig, een ligger enkelvoudig of samengesteld in zijn doorsnede zoals hoed- en petliggers.

Bij het ontwerpen van een gebouw of een andere constructie worden, naast andere constructieve elementen, de afmetingen van de balken bepaald door middel van berekeningen, uitgevoerd door een constructeur. Voor houten balken in vergunningvrije bouwwerken bestaat een vuistregel, die afgeleid is van f = (5.q.L^4)/(384.E.I), waarin f = 1/(384.L), q = 1,25 kg/cm, de balkbreedte 6 cm en ^ betekent 'tot de macht'. Daaruit volgt L³ = 8.10³.h³ = (20.h)³ (cm³). De balkhoogte mag dus 1/20 van de overspanning zijn. Voor balkhout dient gekwalificeerd dennenhout uit Noord-Europa te worden gebruikt.

Voor een houten balk kunnen onder meer de volgende namen gebruikt worden, elke term duidt op een andere houtafmeting en plaats in het gebouw: rib, badding of batting, gording, spoor, plaat (kruisplaten standerdmolen).

Voor een stalen balk kunnen de volgende profielen of een combinatie van profielen gebruikt worden, elk profiel heeft zijn eigen vorm en toepassingsgebied: H-profielen, I-profielen, U-profielen, L-profiel, T-profielen en kokers.

Voor betonbalken is het voor de vrijetijdsbouw aan te raden om broodjesvloer te raadplegen.

Balken hebben in de bouwwereld soms een aparte naam naar gelang de functie. Benamingen bij bepaalde dragende balken zijn onder meer moer- en kinderbinten, en latei.

Zie ook[bewerken]