Big Brother (televisieprogramma)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Big Brother
Big Brotherlogo op het Sloveense Big Brotherhuis.
Big Brotherlogo op het Sloveense Big Brotherhuis.
Genre Reality
Bedenker John de Mol en Paul Römer
Productie
Producent John de Mol Producties
Uitzendingen
Start 16 september 1999
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Big Brother was een van oorsprong Nederlands televisieprogramma dat werd ontwikkeld door John de Mol en Paul Römer. In het programma verbleef een groep mensen ongeveer honderd dagen in een huis dat was uitgerust met camera's, zodat ze voortdurend door de kijkers konden worden gevolgd. Na honderd dagen won een van de deelnemers een geldprijs.

Naam[bewerken]

De naam van het programma is bedacht door de Nederlandse schrijver Haye van der Heyden, die toentertijd bij Endemol werkte. Hij ontleende de naam aan de uitspraak "Big brother is watching you" in het boek 1984 van de Engelse schrijver George Orwell, waarin een dystopische maatschappij geregeerd wordt door de alles ziende en controlerende figuur "Big Brother".

Geschiedenis[bewerken]

Het idee voor Big Brother ontstond op 4 september 1997 tijdens een brainstormsessie in het bedrijfspand van John de Mol. Hierbij waren aanwezig De Mol, Patrick Scholtze, Bart Römer en diens broer Paul Römer. De werktitel van het nieuwe format was Project X en later De Gouden Kooi.

De Gouden Kooi[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie De Gouden Kooi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In dit televisieprogramma zou men zes deelnemers een jaar lang opsluiten in een luxe villa, waarna de overgebleven winnaar één miljoen gulden zou krijgen. Voor dit programma werd aanvankelijk niet gekozen, maar in 2006 werd het alsnog geproduceerd voor Talpa, en later voor Tien. In 2007 en 2008 werd het uitgezonden door RTL 5.[1]

Uitzendingen[bewerken]

In 1999 zond Veronica Big Brother voor het eerst uit op de Nederlandse televisie. In Vlaanderen zond men in 2000 de eerste versie uit op Kanaal 2 (tegenwoordig 2BE). De makers van het programma in Nederland stonden onder leiding van producent Paul Römer en hoofdredacteur Hummie van der Tonnekreek.

Het concept hield in dat twaalf personen gedurende enkele maanden (voor een vergoeding, die in Nederland in 2006 € 50 per dag bedroeg) werden opgesloten in een speciaal gebouwd huis met relatief beperkte voorzieningen. Camera's registreerden dag en nacht alles wat er gebeurde en gaven dit via live streaming video door aan internetkijkers. Dagelijks werd op televisie een compilatie van de voorafgaande dag uitgezonden. De sociale druk werd opgevoerd doordat deelnemers elkaar moesten nomineren voor vertrek, waarna één van hen door de televisiekijkers uit het huis werd gestemd. In de rechtstreeks uitgezonden finale-uitzending bepaalde een publieksstemming via telefoon en later ook sms wie van de drie of vier overgebleven kandidaten een geldprijs won. De publieksstemmingen (vanaf serie 3 op de favoriet uit te brengen) via dure betaalnummers, genereerden extra inkomsten voor de producent. Met enige wijzigingen in aantallen deelnemers, de manier van samenstellen van de groep, inrichting van het huis en opdrachten is dit concept tot op het laatst overeind gebleven.

Het programma werd in het eerste seizoen een mediahype. Hierna werd er in zowel Nederland als Vlaanderen jaarlijks een nieuwe versie gestart. Omdat het succes afnam, liet de vijfde versie in beide landen jaren op zich wachten. In Nederland begon deze uiteindelijk in september 2005 en in Vlaanderen in maart 2006. Omdat deze versies weer een succes waren, is in Nederland eind 2006 de zesde versie uitgezonden en werd ook in België de zesde versie voorbereid. In Nederland verhuisde het programma vanaf serie 5 van Veronica/Yorin naar de nieuwe televisiezender van John de Mol, Talpa.

Het concept is geëxporteerd naar vele andere landen en heeft John de Mol en zijn bedrijf miljoenen opgeleverd. Hoewel het principe van de realitysoap niet geheel nieuw was (programma's als Nummer 28 (KRO) en The Real World (MTV) bestonden al), kende het concept van Big Brother verscheidene navolgers, waaronder de Bus en The Bar.

In 2006 keerde De Mol terug naar zijn oorspronkelijke idee een groep voor langere tijd in grote luxe op te sluiten. Jaren later pas ontstond de meest recente Big Brotherkloon met de originele allereerst geopperde titel De Gouden Kooi, die in Nederland simultaan en aansluitend aan de zesde serie van Big Brother werd uitgezonden.

1rightarrow blue.svg Zie voor de Nederlandse en Belgische editie Big Brother (Nederland en Vlaanderen)

Internationaal[bewerken]

Duitsland was het tweede land dat begon met uitzendingen van Big Brother. Na een paar dagen kwam daar een discussie over het programma. De producenten stonden zelfs op het punt het van de buis te halen, maar het werd in 2000 gewoon tot het einde uitgezonden.[2] Wel werd er besloten om een kamer te maken waar geen camera's waren, waar de kandidaten soms konden verblijven zonder te worden gevolgd.[3]

In Frankrijk was het televisieprogramma Loft Story na enkele dagen een gevoelig gespreksonderwerp. Tegenstanders vonden het niet normaal mensen een lange tijd te blijven volgen.[4]

Sinds 2000 wordt het programma in ten minste 58 verschillende landen geproduceerd en uitgezonden. Vooral in grote landen als Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten trekt het veel kijkers.[5][6]

Controverse[bewerken]

In veel landen heeft het programma sinds de eerste uitzending geleid tot discussies. Deskundigen debatteerden onder andere over de vraag of de deelnemers tegen zichzelf beschermd zouden moeten worden en of deelname aan het programma geen psychische of emotionele schade zou kunnen opleveren. Ook het al of niet smaakvol of fatsoenlijk zijn van het programma was gespreksonderwerp. Toen het programma ongekend hoge kijkcijfers bleek te halen, werd vervolgens gesproken over wat dit zei over het kijkerspubliek. Deze discussies zijn langzamerhand verminderd en 'reality-tv' is tegenwoordig een bekend, doch niet door iedereen gewaardeerd onderdeel van het programma-aanbod. Desondanks is van verschillende bewoners, onder wie Bart, Ruud en Maurice, bekend dat ze door hun deelname naderhand psychische problemen kregen, en/of de weelde van hun plotselinge bekendheid niet konden dragen[bron?].

In de latere versies leidde de soms wat dubieuze deelnemersselectie tot debat. De producenten poogden de kijkcijfers te verhogen door niet al te stabiele en/of extreme persoonlijkheden te laten meedoen. Daardoor deden er mensen mee van wie je kon voorspellen dat het mis zou gaan, zowel binnen het huis als na hun terugkeer in het werkelijke leven als de nazorg miniem bleek. Ook ontstond er regelmatig discussie in zowel Nederland als Vlaanderen omdat er geen controle was op de uitslagen van de publieksstemmingen. De verdenking bleef bestaan dat de redactie het verloop van het programma stuurde door haar uiteindelijke keuze van degenen die het huis moesten verlaten. Dit wordt momenteel als aannemelijk beschouwd op de vele internetforums, zodat men de redactie impliciet verantwoordelijk houdt voor een zo goed mogelijk verlopend groepsproces door hun keuze van afvallers.

Spin-off[bewerken]

Naast Big Brother kwamen er veel programma's waar het om bijna hetzelfde concept ging; behalve enkele VIP-edities en Big Brother voor kinderen ook programma's als 7 plagen, De Bus, De Gouden Kooi, Taxi Orange, Loft Story, The Bar, Secret Story en Utopia.

Trivia[bewerken]

  • Het Suske en Wiske-album Big Mother is gebaseerd op Big Brother en De Bus.
  • In seizoen 1 van Big Brother probeerde Willibrord Frequin met een parachute in de tuin van het afgesloten huis te landen. De programmamakers hadden met bijna alles rekening gehouden, maar een benadering via de lucht was niet voorzien. Frequin landde echter net buiten de tuin en kon door een hoge muur de tuin niet inkomen. De bewoners vroegen daarop om dit niet te herhalen.
  • De werktitel van Big Brother was De Gouden Kooi. Toen bleek dat er te weinig budget vrijkwam om een luxe huis voor de bewoners te bouwen, koos men voor de uiteindelijke bouwketen. John de Mol is het idee van een luxe gevangenis echter niet vergeten en een aantal jaren later voerde hij zijn oorspronkelijke programma-idee toch uit op zijn eigen tv-zender Tien.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. 'De Gouden Kooi' blijft bestaan! Tv-visie.nl, 15 november 2007
  2. Duitse Big Brother behoudt groen licht Radio.nl, 15 maart 2000
  3. Duitse Big Brother gaat door!!! Radio.nl, 7 maart 2000
  4. (en) Loft Story under siege BBC, 20 mei 2001
  5. 'Big Brother'-huis vol vrouwen is kijkcijfersucces! TV-Visie.be, 2 juni 2007
  6. Hogere kijkcijfers Big Brother VS Radio.nl, 27 juli 2000