Big Brother (televisieprogramma)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Big Brother
Big Brotherlogo op het Sloveense Big Brotherhuis.
Genre	Reality
Bedenker(s)	John de Mol
Productie	Endemol
Land	Zie hier Oorspronkelijk Nederland
Uitzendingen
Start	16 september 1999
IMDb-profiel
Mediaportaal

Big Brother is een televisieprogramma dat werd ontwikkeld door John de Mol. In het televisieprogramma verblijft een groep mensen ongeveer 100 dagen in een huis dat is uitgerust met camera's, ze worden 100 dagen gevolgd en bekeken door de kijkers. Na 100 dagen wint een van de deelnemers een geldprijs.

Inhoud 1 Naam 2 Geschiedenis 2.1 De Gouden Kooi 2.2 Andere realityprogramma's 2.3 Uitzendingen 3 Controverse 3.1 Nederland en Vlaanderen 3.2 Duitsland en Frankrijk 4 Internationaal 5 Spin-offs 6 Trivia 7 Externe links 8 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Naam

De naam van het programma is bedacht door de Nederlandse schrijver Haye van der Heyden, hij werkte toentertijd bij Endemol. Van der Heyden ontleende de naam aan de uitspraak Big brother is watching you in het boek 1984 van de Engelse schrijver George Orwell, waarin een maatschappij geregeerd wordt door een alles ziende en controlerende figuur "Big Brother".

[bewerken] Geschiedenis

Het idee voor "Big Brother" ontstond tijdens een brainstormsessie in het bedrijfspand van John de Mol op donderdag 4 september 1997 tussen De Mol, Patrick Scholtze, Bart Römer en diens broer Paul Römer. De werktitel van het nieuwe format was "De Gouden Kooi".

[bewerken] De Gouden Kooi

Zie De Gouden Kooi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In dit televisieprogramma werd bedacht zes deelnemers op te sluiten in een luxe villa voor een jaar, waarna de overgebleven winnaar één miljoen gulden zou krijgen. Het concept was een smeltkroes van verschillende zaken – het toentertijd lopende Biosphere 2-experiment in de woestijn van Arizona (acht mensen opgesloten in een kunstmatige, zelfvoorzienende koepel).

Voor dit programma werd niet gekozen, maar in 2006 werd dit programma alsnog geproduceerd voor Talpa, en later voor Tien. In 2007 en 2008 werd het programma uitgezonden door RTL 5. ^[1]

[bewerken] Andere realityprogramma's

Het Amerikaanse televisieprogramma "The Real World" waarin een livesoap zich afspeelde met echte bewoners en het van oorsprong Zweedse programma "Expeditie Robinson" waarin een groep moest overleven op een onbewoond eiland en er één winnaar overbleef. Ook wilde men het element van de webcam toevoegen, geïnspireerd door Amerikanen die camera's in hun huis installeerden en 24 uur per dag werden gevolgd, zodat de buitenwereld continu alles kon volgen.

[bewerken] Uitzendingen

In 1999 werd Big Brother voor het eerst uitgezonden op de Nederlandse televisie door Veronica. In Vlaanderen zond men in 2000 de eerste versie uit. De makers van het programma in Nederland staan onder leiding van producent Paul Römer en hoofdredacteur Hummie van der Tonnekreek.

Het basisconcept houdt in dat twaalf personen gedurende enkele maanden voor een vergoeding, die in 2006 € 50 per dag bedraagt in Nederland, worden opgesloten in een speciaal gebouwd huis met relatief beperkte voorzieningen waarin camera's alles wat er gebeurt dag en nacht registreren en doorgeven aan internetkijkers via live streaming video. Dagelijks wordt op televisie een compilatie van de voorafgaande dag uitgezonden. De sociale druk wordt opgevoerd doordat deelnemers elkaar moeten nomineren, waarna er één door de televisiekijkers uit het huis wordt gestemd. De laatst overgebleven bewoner wint een geldprijs na in een rechtstreeks uitgezonden finale-uitzending de twee of drie andere overgebleven kandidaten te verslaan via een publieksstemming via telefoon en later ook sms. Door deze stemmingen (vanaf serie 3 op de favoriet uit te brengen) via dure betaalnummers worden door de producent extra inkomsten gegenereerd. Met enige wijzigingen in aantallen deelnemers, de manier van samenstellen van de groep, inrichting van het huis en opdrachten is deze basis tot op heden overeind gebleven.

Het programma was in het eerste seizoen een ongekend succes en werd een mediahype. Hierna werd er in zowel Nederland als Vlaanderen jaarlijks een nieuwe versie gestart, maar het succes nam af, waardoor de vijfde versie in beide landen jaren op zich liet wachten. In Nederland begon de vijfde versie uiteindelijk in september 2005 en in Vlaanderen in maart 2006. Omdat deze versies een succes waren, wordt in België de zesde versie voorbereid en is deze in Nederland reeds eind 2006 voltooid. In Nederland verhuisde het programma vanaf serie 5 van Veronica/Yorin naar de nieuwe televisiezender van John de Mol, Talpa.

Het concept is geëxporteerd naar vele andere landen en heeft John de Mol en zijn bedrijf miljoenen opgeleverd. Hoewel het principe van de realitysoap niet geheel nieuw was, want programma's als Nummer 28 (KRO) en The Real World (MTV) bestonden al, kende het specifieke concept van Big Brother meerdere navolgers, waaronder de Bus en The Bar. In 2006 keerde De Mol terug naar zijn oorspronkelijke idee van een groep in grote luxe voor langere tijd op te sluiten en ontstond jaren later pas de meest recente Big Brotherkloon met de originele allereerst geopperde titel "De Gouden Kooi", die simultaan en aansluitend aan de zesde serie van Big Brother wordt uitgezonden in Nederland.

[bewerken] Controverse

[bewerken] Nederland en Vlaanderen

In veel landen heeft het programma sinds de eerste uitzending geleid tot vele discussies over onder andere de aanvaardbaarheid. Deskundigen debatteerden onder andere over de vraag of de deelnemers tegen zichzelf beschermd zouden moeten worden en of deelname aan het programma geen psychische of emotionele schade op zou kunnen leveren. Ook het al of niet smaakvol of fatsoenlijk zijn van het programma was gespreksonderwerp. Toen het programma ongekend hoge kijkcijfers bleek te halen werd vervolgens gesproken over wat dit zei over het kijkerspubliek. Deze discussies zijn langzamerhand verminderd en 'reality-tv' is tegenwoordig een bekend, doch niet door iedereen gewaardeerd, onderdeel van het programma-aanbod. Desondanks is van meerdere bewoners, onder meer Bart, Ruud en Maurice, bekend dat ze naderhand psychische problemen door hun deelname kregen, en/of de weelde van hun plotselinge bekendheid niet konden dragen^[bron?].

In de latere versies leidde de soms wat dubieuze deelnemersselectie tot debat. Dit omdat de producenten de kijkcijfers door het laten meedoen van niet al te stabiele en/of extreme persoonlijkheden poogden te verhogen. Daardoor deden er mensen mee, waarvan je van tevoren al kon voorspellen dat het mis zou gaan, zowel binnen het huis als later, als deze personen in het werkelijke leven terugkeerden en de nazorg miniem bleek. Ook ontstond er regelmatig discussie in zowel Nederland als Vlaanderen omdat er geen controle is op de uitslagen van de publieksstemmingen en de verdenking blijft dat de redactie door haar uiteindelijke keuze van degene die het huis moet verlaten, het verloop van het programma stuurt. Dit gegeven op zich wordt momenteel als aannemelijk beschouwd op de vele internetforums, zodat men de redactie impliciet verantwoordelijk houdt voor een zo goed mogelijk verlopend groepsproces door hun keuze van afvallers.

[bewerken] Duitsland en Frankrijk

Duitsland was het tweede land dat begon met uitzendingen van Big Brother, na een paar dagen kwam daar een discussie over het programma. Het programma stond zelfs op het punt van de buis te worden gehaald, maar het werd gewoon in 2000 tot het einde uitgezonden. ^[2] Wel werd er besloten om een kamer te maken waar geen camera's waren, hier konden de kandidaten soms verblijven zonder te worden gevolgd. ^[3]

In Frankrijk was het televisieprogramma Loft Story na enkele dagen een gevoelig gespreksonderwerp. Tegenstanders van het realityprogramma vonden het niet normaal om mensen een langere tijd te blijven volgen. ^[4]

[bewerken] Internationaal

Zie voor de Nederlandse en Belgische editie Big Brother (Nederland & Vlaanderen)

Sinds 2000 wordt het programma in meer dan 58 verschillende landen geproduceerd en uitgezonden. Voornamelijk in grote landen zoals Duitsland, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten trekt het programma veel kijkers. ^{[5] [6]}

[bewerken] Spin-offs

Naast Big Brother kwamen er veel programma's bij waar het bijna om het zelfde concept ging. Naast enkele VIP-edities en Big Brother voor kinderen kwamen er ook programma's zoals: 7 plagen, De Bus, De Gouden Kooi, Taxi Orange, Loft Story en The Bar.

[bewerken] Trivia

• Het Suske en Wiske-album Big Mother is gebaseerd op Big Brother en De Bus.
• In Seizoen 1 van Big Brother probeerde Willibrord Frequin via de lucht en een parachute in de tuin van het afgesloten huis te komen. De programmamakers hadden met alles rekening gehouden, maar toen bleek dat een benadering via de lucht niet voorzien was. Frequin landde echter net buiten de tuin en kon door een hoge muur de tuin niet inkomen. De bewoners hebben toen gevraagd of men dit niet wilde herhalen.

[bewerken] Externe links

• Pagina met BB-series over de hele wereld
• Up-to-date website over alle wereldwijde Big Brothers
• Essay van Reinder Rustema "Big Brother als 'pure televisie'" uit de essaybundel: "Reality Soap! Big Brother en de opkomst van het multimediaconcept"
• Recensie in Nieuwsblad over boek "Cel of hotel: in de klauwen van Big Brother"