Connotatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De connotatie ('bijklank, ondertoon, bijbetekenis, gevoelswaarde') van een woord of kleine woordgroep is de ermee verbonden voorstelling (vooronderstelling), vaak van emotionele aard, buiten de eigenlijke betekenis van het woord ofwel denotatie. Het woord connotatie is etymologisch af te leiden als het Latijnse connotatio, met het prefix con- (met, tezamen) en notatio (optekening).

Het woord connotatie is een taalkundig begrip. In het dagelijks taalgebruik worden meestal de termen gevoelswaarde of associatie gebruikt.

Elke letter, elk woord dat geschreven, uitgesproken en gedacht is, heeft een emotionele aard en betekenis, die buiten de directe betekenis van het woord ligt. De filosofische vraag rijst dan: Wat is de eigenlijke betekenis van een teken, woord, begrip, enzovoort?

Hoewel connotatie en denotatie twee verschillende begrippen zijn, kunnen ze niet los van elkaar worden gezien. Bijvoorbeeld: de denotatie van het woord minderheid is "een groep personen die minder dan de helft van het totaal aantal personen vormt". Het woord minderheid heeft daarnaast echter verscheidene (vooral negatieve) connotaties, want het wordt veelal gebruikt in pregnante zin om te verwijzen naar buitenstaanders en/of een onderdrukte groep (in het bijzonder een etnisch-culturele minderheid).

Connotatie is wat equivalentie onderscheidt van synonymie. Twee woorden binnen dezelfde taal zijn elkaars synoniem als ze exact dezelfde denotatie hebben, terwijl de connotatie kan verschillen. De woorden ros en knol zijn beide synoniemen van paard, maar met verschillende connotaties. Hebben twee of meer synoniemen bovendien dezelfde connotatie, dan zijn het tevens elkaars equivalenten. Het verschil in gebruik hangt voornamelijk af van de schrijfstijl en het register; zo is bijvoorbeeld verloskundige een wat eigentijdser woord dan vroedvrouw, en heeft daardoor een iets andere connotatie.

Een woord heeft vaak verschillende connotaties bij één denotatie.

Zie ook[bewerken]