Cuneaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cuneaan
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van cuneaan
Structuurformule van cuneaan
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C8H8
IUPAC-naam pentacyclo[3.3.0.0 2,4.03,7.06,8]octaan
Molmassa 104,15 g/mol
SMILES
C12C4C3C1C2C5C3C45
InChI
1S/C8H8/c1-2-5(1)6-3-4(6)8(2)7(1)3/h1-8H
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Cuneaan[1] is een verzadigde koolwaterstof met als brutoformule C8H8. De naam van de verbinding is afgeleid van het Latijnse cuneus, wat wig betekent.[2]

Synthese[bewerken]

Cuneaan kan bereid worden uit cubaan via een metaalgekatalyseerde sigmatrope reactie:[3][4]

Sigmatrope omlegging van cubaan tot cuneaan

Als katalysator kan zilver of palladium aangewend worden. Voor homocubaan (C9H10) en bishomocubaan (C10H12)zijn gelijksoortige reacties beschreven.[5][6]

Structurele eigenschappen[bewerken]

In cuneaan komen drie groepen van equivalente koolstofatomen voor. Deze drie groepen zijn ook aangetoond met behulp van 13C-NMR.[7]

De moleculaire graaf van het koolstofskelet van cuneaan is regulier met niet-equivalente groepenknooppunten. Dit maakt cuneaan tot een belangrijke teststof in de theoretische chemie.[8][9]

Sommige derivaten van cuneaan hebben met vloeibare kristallen vergelijkbare eigenschappen.[10]

Bronnen, noten en/of referenties
  1.   2D and 3D Models of Dodecahedrane and Cuneane Assemblies  Internet
  2. R. Criegee, R. Askani: Octamethylsemibullvalene  Angewandte Chemie International Edition  7  p. 537 (1968) DOI:10.1002/anie.196805371  
  3. Michael B. Smith, Jerry March:  March’s Advanced Organic Chemistry 5th  - John Wiley & Sons, Inc.  p. 1459 (2001) ISBN 0-471-58589-0  
  4. Philip E. Eaton, Luigi Cassar, Jack Halpern:  Silver(I)- and palladium(II)-catalyzed isomerizations of cubane. Synthesis and characterization of cuneane  J. Amer. Chem. Soc.  92  p. 6366 – 6368 (1970) DOI:10.1021/ja00724a061  
  5. Leo A. Paquette, John C. Stowell:  Silver ion catalyzed rearrangements of strained .sigma. bonds. Application to the homocubyl and 1,1'-bishomocubyl systems  J. Amer. Chem. Soc.  92  p. 2584 - 2586 (1970) DOI:10.1021/ja00711a082  
  6. W. G. Dauben, M. G. Buzzolini, C. H. Schallhorn, D. L. Whalen, K. J. Palmer:  Thermal and silver ion catalyzed isomerization of the 1,1′-bishomocubane system: preparation of a new C10H10isomer  Tetrahedron Letters  11  p. 787 - 790 (1970) DOI:10.1016/S0040-4039(01)97830-X  
  7. H. Guenther, W. Herrig:  Anwendungen der 13C-Resonanz-Spektroskopie, X. 13C,13C-Kopplungskonstanten in Methylencycloalkanen  Chemische Berichte  106  p. 3938 – 3950 (1973) DOI:10.1002/cber.19731061217  
  8. M.I. Trofimov, E.A. Smolenskii:  Electronegativity of atoms of ring-containing molecules—NMR spectroscopy data correlations: a description within the framework of topological index approach  Russian Chemical Bulletin  49  p. 402 (2000) DOI:10.1007/BF02494766  
  9. M.I. Trofimov, E.A. Smolenskii:  Application of the electronegativity indices of organic molecules to tasks of chemical informatics  Russian Chemical Bulletin  54  p. 2235 (2005) DOI:10.1007/s11172-006-0105-6  
  10. Gyula Bényei, István Jalsovszky, Dietrich Demus, Krishna Prasad, Shankar Rao, Anikó Vajda, Antal Jákli, Katalin Fodor‐Csorba:  First liquid crystalline cuneane‐caged derivatives: a structure-property relationship study  Liquid Crystals  33  p. 689 - 696 (2006) DOI:10.1080/02678290600722940