Dorje Shugden

Dorje Shugden
Beeld van Dorje Shugden
Tibetaans	རྒྱལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་རྩལ།
Wylie	rgyal chen rdo rje shugs ldan rtsal
Traditioneel Chinees	多傑雄登 俱力護法神
Vereenvoudigd Chinees	多杰雄登 俱力护法神
Hanyu pinyin	Duōjié Xióngdēng Jùlì Hùfǎwáng Shén
Portaal    Tibet

Dorje Shugden, ook wel Dolgyal Shugden is een wezen in het pantheon van het Tibetaanse boeddhisme, waarvan de hoedanigheid – verlicht wezen, beschermer (Dharmapala, manifestatie van de wijsheidsboeddha Manjushri) of een demonische kwaadbrengende kracht dan wel manifestatie van Tsongkhapa, de stichter van de gelugschool – onderwerp is van een scherp conflict binnen het Tibetaanse boeddhisme en in het bijzonder binnen die gelugschool en -orde. Voor zijn aanhangers is Dorje Shugden op dit moment de belangrijkste Dharmapala ("dharmabeschermer") en de strijder tegen aanvallen van buitenaf op het gedachtegoed van Tsongkhapa, zoals zij dat opvatten. Voor het andere kamp is Dorje Shugden een kwaadaardige, vaak gewelddadige, demonische geest die zeer schadelijk is voor het welzijn van de Tibetaanse natie, het Tibetaanse boeddhisme en de dalai lama.

Dorje Shugden-controverse

Zie Dorje Shugden-controverse voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Dorje Shugden-controverse is een controverse rondom de plaats en de hoedanigheid die Dorje Shugden inneemt in het pantheon van het Tibetaanse boeddhisme. Het conflict heeft zijn wortels in de periode van de vijfde dalai lama Ngawang Lobsang Gyatso in de 17e eeuw, toen diens rivaal Dragpa Gyaltsen een onnatuurlijke dood stierf en terug gekomen zou zijn in de geestestoestand van Dorje Shugden. Het conflict laaide opnieuw in de 20e eeuw, toen Pabongka Dorje Shugden verhief tot de belangrijkste beschermgodheid en later die eeuw, nadat de veertiende dalai lama Tenzin Gyatso de verering van Dorje Shugden verbood.