GNOME

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
GNOME
GNOME
Een schermafdruk van de Engelstalige GNOME
Een schermafdruk van de Engelstalige GNOME
Ontwikkelaar Het GNOME-team
Recentste versie 3.14 
(24 september 2014)
Laatste bètaversie 3.11.5 
(6 februari 2014)
Status Actief
Besturingssysteem Linux en Unix
Geschreven in C, C++, Python, Vala, Genie en JavaScript
Categorie Desktopomgeving
Licentie GPL
Website (en) Projectpagina
Portaal  Portaalicoon   Informatica
Vrije software

GNOME is een vrije desktopomgeving voor besturingssystemen die tot de Unix-familie behoren, zoals Linux en BSD. De naam GNOME werd ooit gecreëerd als acroniem voor GNU Network Object Model Environment, maar tegenwoordig wordt het gebruik van de volledige naam als verouderd beschouwd. GNOME omvat zowel een desktopomgeving als een ontwikkelplatform en kan bijgevolg vergeleken worden met KDE. Het GNOME-project wordt gecoördineerd door de GNOME Foundation.

GNOME probeert gebruiksvriendelijke, eenvoudige en toegankelijke software te maken. Tweemaal per jaar worden nieuwe versies uitgebracht. GNOME krijgt ondersteuning vanuit het bedrijfsleven, onder meer van Red Hat en Novell.

Omschrijving[bewerken]

GNOME bestaat uit twee grote onderdelen. Ten eerste heb je het GNOME-gebruikersplatform. Dit omvat een desktopomgeving, een grafische gebruikersinterface en een aantal applicaties waaronder een webbrowser en tekstbewerker. Het tweede onderdeel is het GNOME-ontwikkelaarsplatform, een set aan tools om applicaties te schrijven.

De GNOME-omgeving legt de nadruk op simpelheid en bruikbaarheid. Ze baseren zich daarvoor op het KISS-principe. De andere doelen van GNOME zijn:

  • Vrijheid - De software door GNOME ontwikkeld moet vrij ter beschikking zijn voor ieder doel, onder een vrijesoftwarelicentie.
  • Bruikbaarheid - De software moet voor iedereen bruikbaar zijn, ongeacht de technische vaardigheden of fysische mogelijkheden van de persoon.
  • Lokale taal - Door de software beschikbaar te maken in zo veel mogelijk talen wordt de bruikbaarheidsdrempel nog verlaagd. GNOME is volledig beschikbaar in het Nederlands.
  • Vriendelijk voor ontwikkelaars - Als software vriendelijk is voor ontwikkelaars, dan krijgt het project meer hulp van buitenaf.

Zoals bij de meeste vrijesoftwareprojecten is het GNOME-project gedecentraliseerd bestuurd. Discussies gebeuren via de mailinglijsten en ontwikkelaars van GNOME komen jaarlijks eenmaal samen in een vergadering gekend onder de naam GUADEC om de huidige toestand te bespreken.

Het GNOME-project bevat een aantal belangrijke onderdelen:

  • GNOME Shell – De gebruikersinterface voor de huidige versie van GNOME.
  • GSettings – Een systeem om instellingen op te slaan (ter vervanging van GConf).
  • GVFS – een virtueel bestandssysteem.
  • GNOME Keyring – Een systeem om wachtwoorden veilig te bewaren.
  • GNOME Translation Project – Het project achter de vertalingen van GNOME.
  • GTK+ – Voornamelijk voor ontwikkelaars. Een verzameling gereedschappen om eenvoudiger grafische applicaties te ontwikkelen. Applicaties ontwikkeld met GTK+ zijn meestal goed geïntegreerd in een GNOME-omgeving, maar GTK+-applicaties werken ook met andere omgevingen zoals KDE, Windows of Mac OS X.
  • Human interface guidelines (HIG) – Onderzoek naar optimale gebruikersinterfaces
  • LibXML – Een XML-bibliotheek.

Desktopomgeving[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Desktopomgeving voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een desktopomgeving is hetgeen waarmee een gebruiker werkt en wat er zichtbaar is op een computer, waaronder het bestandsbeheer, menu's en diverse toepassingen zoals een webbrowser. Zie ook de onderwerpen over de grafische gebruikersinterface en de desktop.

Windowmanager[bewerken]

Eerder gebruikte GNOME Enlightenment en daarna Sawfish. Metacity werd geïntroduceerd in versie 2.2, en zat ingebouwd in GNOME tot en met versie 2. Er kunnen echter ook andere windowmanagers gebruikt worden, als die maar (gedeeltelijk) voldoen aan de ICCCM-specificatie die GNOME vereist. Sinds versie 2.4 kan er gekozen worden voor Compiz, waarmee geavanceerde 3D-weergaves mogelijk zijn. Sinds GNOME 3.0 wordt Mutter als windowmanager gebruikt.

Ontwikkelplatform[bewerken]

Een ontwikkelplatform bestaat uit een aantal gereedschappen en kant-en-klare onderdelen ("Lego-blokjes") in software. De meerwaarde hiervan zit hem in het feit dat niet iedere programmeur het wiel opnieuw uit hoeft te vinden, maar dat veel voorwerk al verricht is. Een belangrijk onderdeel van het GNOME-ontwikkelplatform is GTK+, een grafische toolkit.

Versiegeschiedenis[bewerken]

Laatste versie[bewerken]

De laatste versie is GNOME 3.12. GNOME 3.14 zal verbeterde Wayland-ondersteuning met zich meebrengen.

GNOME 3.4[bewerken]

GNOME 3.4 dateert van 28 maart 2012. Deze release was voornamelijk gefocust op kleine details[1] om van GNOME een consistentere, stabielere omgeving te maken. Tussen de kleine veranderingen zaten onder andere:

  • Gelijkmatig scrollen (in plaats van regel voor regel scrollen in vorige versies)
  • Een vernieuwd standaardthema met onder andere minder opvallende scrollbalken.
  • De mogelijkheid voor applicaties om applicatiemenu's te gebruiken: menu's die een onderdeel zijn van de shell-interface in plaats van de applicatie zelf.
  • Zoeken naar documenten. Vroeger was dit enkel mogelijk via het gebruik van een extensie. Zoeken naar programma's en contactpersonen was al langer geïntegreerd.
  • Een nieuwe applicatie: Boxes. Deze applicatie kan gebruikt worden om op een eenvoudigere manier computers vanop afstand te besturen, of om virtuele machines te beheren.
  • Videochat geïntegreerd in de standaard chatapplicatie Empathy.
  • Een geanimeerde achtergrond waarvan de helderheid door de dag verandert.

Vorige versies van Gnome 3[bewerken]

GNOME 3.0 kwam uit op 6 april 2011. Verschillende distributies als Fedora en OpenSUSE namen de nieuwe versie automatisch mee in hun eerstvolgende uitgave. De codenaam ToPaZ (Three Point Zero - Drie Punt Nul) was al in 2005 bekendgemaakt en was een lange tijd geen echt project, maar slechts een speeltuin om diverse zaken uit te proberen. Pas in 2008 werd bekendgemaakt welke richting GNOME 3.0 zou uitgaan.

GNOME 3.2 was maar een kleine verandering t.o.v. GNOME 3.0. De shell werd stabieler gemaakt en enkele nieuwe applicaties werden geïntroduceerd.

Oude versies[bewerken]

De laatste 2.x-versie was 2.32. Deze verscheen in september 2010 en bevatte slechts kleine verbeteringen. Voornamelijk veranderingen op het vlak van applicaties aangezien de desktopomgeving zes maanden later gedumpt zou worden om verder te gaan met de ontwikkeling van GNOME 3.

Versie Datum Informatie
  Augustus 1997[2] Gnome-project gestart
1.0 Maart 1999[3] Eerste GNOME-versie
1.0.53 Oktober 1999[4] "October"
1.2 Mei 2000[5] "Bongo"
1.4 April 2001[6] "Tranquility"
2.0 Juni 2002[7] Eerste versie die gebruik maakt van GTK2. Introductie van de Human Interface Guidelines
2.2 Februari 2003[8] Nadruk op multimedia en bestandsbeheer
2.4 September 2003[9] Epiphany, toegankelijkheid
2.6 Maart 2004[10] Nautilus wordt een spatial file manager, en een nieuw GTK+ file dialog wordt geïntroduceerd.
2.8 September 2004[11] Nadruk op verwisselbare media, toevoeging Evolution
2.10 Maart 2005[12] Vermindering van geheugengebruik en verbetering van de prestaties, toevoeging van Totem en Sound Juicer
2.12 September 2005[13] Verbeteringen aan het bestandbeheer en bij knippen/plakken en integratie van freedesktop.org. Toegevoegd: Evince PDF-weergave; Nieuw uiterlijk: ClearLooks; menu-editor; sleutelbosbeheer en hulpmiddelen voor systeembeheer. Op GTK+ 2.8 gebaseerd en bevat Cairo-ondersteuning.
2.14 Maart 2006[14] Verdere verbetering van de prestaties. Toegevoegd: Ekiga video conferencing; Deskbar zoekhulpmiddel; Pessulus lockdown editor; Snel wisselen van gebruiker (zonder eerst af te melden); Sabayon systeembeheer
2.16 September 2006[14] Deze release heeft opnieuw veel verbeteringen op het gebied van eye-candy, nieuwe features en is toegankelijker.
2.18 Maart 2007 Verbeterde prestaties, verbeteringen aan onder andere Epiphany en power management, 2 nieuwe spelletjes (Sudoku & Schaken).
2.20 September 2007 Verbeterde ondersteuning voor 'rechts-naar-links-talen', ondersteuning voor een desktop-zoeker, nieuwe functies in Evolution, Evince, Epiphany en een vereenvoudigde installatie van codecs in Totem.

Vereenvoudiging van systeeminstellingen en verbeteringen aan het power management.

2.22 Maart 2008 Toevoeging van Cheese (een webcam-applicatie) en een Remote Desktop Viewer; introductie van het virtuele bestandssysteem GVFS; verbeterde ondersteuning voor het afspelen van dvd's, YouTube- en MythTV-ondersteuning in Totem; ondersteuning voor Google Calendar in Evolution; verbeteringen in Evince, Tomboy Sound Juicer en Calculator
2.24 September 2008 Toevoeging van Empathy (een messaging-applicatie gebaseerd op Telepathy) en een Ekiga 3.0; verdere implementatie van het virtuele bestandssysteem GVFS; verbeterde ondersteuning voor de XDG-specificaties van freedesktop.org; digitale-tv-ondersteuning in Totem;
2.26 Maart 2009 Verbeteringen betreft file-sharing en de mediaspeler, ondersteuning voor meerdere monitoren en leesapparatuur voor vingerafdruk authenticatie.
2.28 September 2009 Toevoeging van de Gnome Bluetooth-module; verbeteringen betreft tijdregistratie, Empathy en Cheese; Epiphany is overgestapt op Webkit als weergavekern.
3.0 April 2011 Het Gnome-ontwikkelteam heeft een nieuwe GUI gelanceerd, Gnome Shell. Verder zijn er talloze andere verbeteringen, zoals een nieuw notificatiesysteem.
3.2 September 2011 Verschillende veranderingen en bugfixes, zoals het versmallen van de titelbalk en de integratie van GNOME Contacts en GNOME Documents.[15]
3.4 Maart 2012 Veel GNOME-applicaties beschikken nu over een eenvoudigere interface. Verder werd er ondersteuning toegevoegd voor GTK+ 3.4.
3.6 September 2012
3.8 Maart 2013[16]
3.10 September 2013 Experimentele ondersteuning voor Wayland, introductie van softwarewinkel Software, nieuwe applicaties (Maps, Notes, Music en Photos), herwerkte statusbalk, geolocatie-functies, smartcard- en hogeresolutie-ondersteuning.[17]
3.12 Maart 2014

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties