Hooiberg (landbouw)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hooiberg in Putten
Een 6-hoekige en 5-hoekige hooiberg op het Landgoed Mariënwaerdt bij Geldermalsen
Eenroede hooiberg in Lathum

Een hooiberg, kapberg, paalschuur, schuurberg of steltenberg is een vrijstaand, agrarisch bouwwerk dat dient als opslagplaats van graan (zaadberg), stro of hooi. De constructie bestaat ten minste uit een tot zeven palen, roeden genaamd, en een dak dat langs de palen op en neer kan bewegen. Het dak is traditioneel van riet. Er zijn meerdere bouwtypes, sommige zijn onderdeel van een opslag- of veeschuur.

Veevoer[bewerken]

De opslag van hooi was bedoeld om in de wintermaanden een voorraad voer voor het vee te hebben als ze op stal stond en er geen vers gras was. Men moest na het opslaan van het hooi alert zijn op hooibroei, dit kon de gehele voorraad met boerderij en al in vlammen doen opgaan door zelfontbranding. Tegenwoordig wordt 's zomers het voer meestal al ingekuild of in grote ronde balen verpakt die buiten opgeslagen liggen tot ze nodig zijn. De hooiberg is daardoor steeds meer een decoratieve opstal bij de oudere boerderijen geworden.

Onderzoek[bewerken]

De hooiberg wordt in zijn bestaan bedreigd door andere opslagtechnieken. Mede als gevolg van de dreigende teloorgang is studie op gang gekomen naar de historie, de constructie en de werking van de hooiberg. Daardoor kwamen interessante feiten naar boven als de sterke infiltratie van het bouwwerk in de schilderkunst, de poëzie en de architectuur. Maar ook het belang voor het behoud door landgoederen. De verspreiding van het bouwwerk over de wereld wordt steeds duidelijker en interessanter en leidde tot het besef dat hooiopslag kenmerkend is in het cultureel agrarisch onderzoek. Internationaal contact leidt inmiddels tot pogingen het verdwijnen van de oude mijt en berg te keren en het besef dat de regionale tradities rond de opslag van hooi en andere landbouwproducten op de boerderij beter gedocumenteerd en bewaard dienen te worden.

Techniek[bewerken]

Voor het op en neer bewegen van het dak worden verschillende werktuigen gebruikt, onder andere een heef(t), een rikrak (een constructie werkend met een hefboom), een lier en katrol aan de hooibergroede of een losse bergwaag met losse stoel.[1]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Literatuur:
  • Het standaardwerk Hooibergen in Nederland verscheen in 2008 bij de IJsselacademie te Kampen in opdracht van de Stichting Kennisbehoud Hooibergen Nederland, ISBN 978-90-6697-193-6.
  1. Het in hoogte verplaatsen van de kap, Stichting Kennisbehoud Hooiberg Nederland