Kajak
Een kajak is een kleine kano om mee te kunnen kajakvaren. Kenmerkend is dat deze kano van boven dicht is met een mangat of opening in het midden, waarbij de vaarder met de benen naar voren zit en met een dubbelbladige peddel vaart.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Het model van de kajak is oorspronkelijk afkomstig van de Inuit (aan wie ook het woord 'kajak' ontleend werd), en werd gebruikt om op zee te jagen op grote vissen en zelfs walvissen. Met uitzondering van een klein gat in het midden is het dek geheel gesloten. Bovendien kan de vaarder dit gat geheel afsluiten met een spatzeil dat om zijn middel zit. Door deze vrijwel waterdichte afsluiting is de kajak zeer geschikt voor het varen in water met hoge golven. Een kajakker kan na omslaan weer overeind komen met de zogenaamde eskimorol.
Constructie [bewerken]
Oorspronkelijk werden kajaks vervaardigd uit een geraamte van hout dat bespannen werd met dierenhuiden. De constructie van een geraamte met losse huid bestaat nog als vouwkano of voor zelfbouw.
Tegenwoordig zijn de meeste kajaks vervaardigd uit Polyethyleen (PE) of composieten zoals bijvoorbeeld polyester met bijvoorbeeld carbon, glasvezel en/of kevlar. Kajaks van polyethyleen zijn goedkoper maar in principe zwaarder dan de exemplaren die van composietmateriaal zijn gemaakt.
Er bestaan kajaks die deelbaar zijn, zodat ze eenvoudiger kunnen worden meegenomen in auto's of vliegtuigen. De onderdelen worden dan met bouten of met een kliksysteem aan elkaar bevestigd. Er bestaan zelfs modulaire kano's waarbij het mogelijk is om van een eenpersoons- een meerpersoons-kajak te maken.
Een kajak kan worden uitgerust met een roer of een scheg. Beiden kunnen al dan niet intrekbaar zijn.
Soms worden kajaks uitgevoerd met een klein zeil. Ook wordt er soms een drijver parallel aan de boot bevestigd: een uitlegger. (Zie uitlegger-kano.)
Vaartechniek [bewerken]
De kajakpeddel is een stok met twee bladen, die afwisselend links en rechts naast de boot in het water dienen te worden gestoken. Het is een veelvoorkomend misverstand dat bij de voortbeweging van een kajak alleen een trekkracht wordt uitgeoefend met de ene arm. De kracht om vlugger en beter voort te bewegen hangt echter ook af van de duwkracht van de tegenovergestelde arm. Bij moderne peddels voor vlakwater komt de meeste kracht vanuit romp en schouders, daar deze een beweging naar buiten toe vereist. Dit worden 'wingpeddels' genoemd. Ook met de originele zogenaamde 'groenlandpeddel' is dat de meest effectieve slag om vooruit te komen.
Gebruik [bewerken]
Heden ten dage worden kajaks vooral gebruikt voor sport en ontspanning, zoals:
- Toervaren op vlakwater
- Toervaren op groot water met zogenaamde zeekajaks
- Wildwatervaren
- Snelheidswedstrijden op vlakwater: Sprint bijvoorbeeld 500m bij de vrouwen, 1000 bij de mannen (een Olympische sport) en Marathon
- Kanoslalom (een Olympische sport)
- Wildwaterafdaling/afvaart
- Freestyle kajakken: sier- en stuntvaren op wildwater
- Branding- of surfkajakken
- Kanopolo
- Kajakvissen
Wedstrijdkajaks [bewerken]
De wedstrijdkajak voor vlakwatersprintwedstrijden is 5,2 meter lang, heeft een roertje dat met de voeten bediend wordt, en is vandaag tot 39 cm breed. Hierbij geldt een reglementaire beperking dat men in de boot dient te zitten en niet op de boot. Hoe smaller je heupen dus zijn, des te smaller je boot kan zijn. Door deze kleine breedte is deze boot zeer onstabiel en het peddelen dient dan ook mede om zich rechtop te houden. Het minimale wedstrijdgewicht van dit type boten is 12 kg bij de vlakwatersprintwedstrijden; bij marathonwedstrijden is het onbeperkt. De eenpersoonsversie wordt K1 genoemd, de tweepersoons K2 en de vierpersoons K4.
De wedstrijdkajak voor slalom is kort (3,5 meter) en zeer draaibaar (met één steek kan bijna een volledige draai van 360° worden gemaakt) en heeft geen roer onderaan, dit zou de snelle draai van de boot alleen maar afremmen.
Wedstrijdboten voor wildwaterafdaling/afvaart zijn minimaal 4,5 meter lang met een minimumgewicht van 8,5 kilogram. Door hun specifieke vorm zijn ze snel en te besturen door deze te kantelen naar één zijde.
Beroepsmatig worden kajaks onder andere gebruikt door speciale eenheden van de zeestrijdkrachten.
Zie ook [bewerken]
 |
Zie de categorie Kayaks van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
