Kurkentrekker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de achtbaaninversie, zie kurkentrekker (achtbaan).
Het eenvoudigste model van een goede kurkentrekker. De spiraal is gemaakt van windingendraad.
Deze kurkentrekker heeft een gesloten spiraal. Het is niet mogelijk een lucifer in de lengte tussen de windingen te steken. Dit is geen goede kurkentrekker.

Een kurkentrekker is handgereedschap om een kurk uit een fles, bijvoorbeeld een wijnfles te halen. De spiraal van een goede kurkentrekker is een spiraalvormige metalen draad. Het is mogelijk een lucifer in de lengterichting door de spiraal te steken. Veel goedkope kurkentrekkers lijken meer op een houtschroef. Ze zijn uit een stuk metaal gewalst en hebben vaak ook nog een scherpe zijkant. De kans dat deze door de kurk heen losgetrokken wordt is vrij groot.

De goede kurkentrekkers hebben dus een spiraalvormige metalen draad met een scherpe punt die in de kurk moet worden gedraaid. Na het indraaien van de spiraal verschilt de procedure per type:

  • Bij het eenvoudigste model kurkentrekker (Zie hiernaast) is het nodig de fles goed vast te houden en met handkracht de kurk in een lineaire beweging eruit te trekken.
  • Professionele gebruikers, zoals bijvoorbeeld een sommelier, hanteren meestal een kelnersmes dat dan ook wel sommeliersmes wordt genoemd. Dit is een kurkentrekker waarvan het handvat als hefboom kan worden gebruikt. De meeste versies bevatten tevens een klein mesje waarmee de capsule (gedeeltelijk) van de fles kan worden afgesneden. Net onder of in het midden van de iets verdikte rand van de hals.

Nadat de kurkentrekker in de kurk is gedraaid, wordt het armpje op de rand van de opening gezet. Het handvat kan dan als hefboom worden gebruikt, waardoor de kurk zonder al te veel kracht kan worden verwijderd.

De pulltaps, oftewel de tweetrapskurkentrekker, wint steeds meer aan populariteit. Het is een kurkentrekker die lijkt op het kelnersmes, maar waarbij de kurk in twee stappen uit de fles getrokken wordt. Groot voordeel van deze kurkentrekker is dat de kans dat de kurk breekt bij het ontkurken wordt verkleind doordat de hefwerking over twee etappes wordt verdeeld.

Een klassiek kelnersmes. Het mesje hoort tijdens gebruik wel ingeklapt te zijn
Een vleugelkurkentrekker met een "foute" spiraal.
De screwpull
De Laschen-kurkentrekker

Varianten[bewerken]

Er bestaan veel varianten van de kurkentrekker.

  • De vleugelkurkentrekker heeft twee hefbomen. Aan elke kant een. Ook de ongeoefende gebruiker kan er doorgaans goed mee overweg. Het is met dit apparaat namelijk vrijwel onmogelijk om de twee meest gemaakte fouten te begaan: (1) de kurkentrekker scheef in de kurk draaien of (2) de kurkentrekker niet diep genoeg in de kurk draaien.
  • De klok-in-doos kurkentrekker lijkt op een vleugelkurkentrekker maar dan zonder de hefbomen. De spiraal is vaak bekleed met teflon en wordt door de kurk heen gedraaid en daarna verder doorgedraaid. Met het doordraaien komt de kurk omhoog. Ook brokkelige en stevig vastzittende kurken kunnen hiermee nog verwijderd worden. Dit type kurkentrekker is vooral bekend onder de merknamen Screwpull en Winemaster, bij deze merken is de spiraal wél met teflon bekleed. Een nadeel van deze manier van kurkentrekken is dat de kurk doorboord wordt, met een kans op kurk in de wijn.
  • Kurkentrekker met luchtdruk - Een dikke injectienaald met een pompje. De naald wordt door de kurk gestoken. Vervolgens wordt lucht in de fles gepompt. Door het luchtdrukverschil komt de kurk vanzelf omhoog. Sommige wijnkenners menen dat dit ten koste gaat van de wijn. Er zijn er ook die met een koolzuurpatroon werken.
  • Toonbankkurkentrekker - Een omvangrijk apparaat met een grote hendel. Met één beweging van die hendel wordt de spiraal in de kurk gedraaid en de kurk uit de fles getrokken. Dit is de snelste manier om een kurk te verwijderen. Wordt de hendel teruggeduwd dan valt de kurk op de grond en is het apparaat gereed voor de volgende fles. Er wordt meestal wel door de kurk heen geboord.
  • De Laschen-kurkentrekker is een kurkentrekker zonder spiraal. Met een speciale techniek wordt middels twee bladveerstalen tongen de kurk onbeschadigd uit de fles gehaald. Dit ontkurkgereedschap staat bekend om zijn geniepigheid. De kurk kan namelijk, na wat wijn uit de fles uitgenomen te hebben of van wijn gewisseld te zijn, weer opnieuw onbeschadigd teruggeplaatst worden.
  • Elektrische kurkentrekker.
  • Linkshandige kurkentrekker waarvan het spiraal in "spiegelbeeld" gemaakt is.

Sommige kurkentrekkers zijn ook uitgevoerd met een flesopener. Zoals de hierboven getoonde vleugelkurkentrekker.

Trivia[bewerken]

  • Een kurkentrekker of corkscrew is ook een baanelement in een achtbaan.
  • De parkeerplaats bij Rotterdam Alexandrium wordt de 'Kurkentrekker' genoemd vanwege de spiraalvormige oprit naar de parkeerdekken.
  • De kurkentrekkerregel is een ezelsbruggetje dat wordt gebruikt bij spoelen en elektrische geleiders om de richting van de magnetische veldlijnen ten opzichte van de elektrische stroom te onthouden. De richting van de stroom volgt de windingen van de kurkentrekker en de richting van het magnetische veld de richting vanaf het handvat naar het puntje (of andersom).

Zie ook[bewerken]