Lockheed U-2

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Lockheed U-2
Rol: Strategische verkenner
Bemanning: 1
Varianten: U-2,TR-1,U-2R,S
Status
Gebruik: USA (1955-heden), Taiwan (1958-1974)
Afmetingen
Lengte: 19,6 m
Hoogte: 4,9 m
Spanwijdte: 31,9 m
Vleugeloppervlak: 92,9 m²
Gewicht
Leeggewicht: 6760 kg
Max. gewicht: 18600 kg
Krachtbron
Motor(en): 1× Pratt & Whitney J75 turbojet
Stuwkracht: 77,2 kN
Prestaties
Topsnelheid: 820 km/u
Actieradius: 5633 km
Dienstplafond: 28000 m
Bewapening
Bommen: geen
Raketten: geen
Luchtvaartportaal

De Lockheed U-2 is een strategisch verkenningsvliegtuig. Het toestel is ontworpen voor langdurige operaties op zeer grote hoogte, in alle weersomstandigheden en bij dag en nacht en uitgerust met zeer krachtige camera’s.

De U-2 heeft met zijn vleugelspanwijdte die groter is dan de lengte van het toestel een grote gelijkenis met een zweefvliegtuig en staat bekend onder de bijnaam Dragon Lady.

Omdat het toestel op zeer grote hoogte (meer dan 20 km) zou worden ingezet moesten voor de vlieger speciale maatregelen worden getroffen. De cockpit werd ingericht als drukcabine en de vlieger werd gekleed in een drukpak dat grote gelijkenis vertoont met de later door de NASA gebruikte ruimtepakken. Het moest hem beschermen als de druk in de cockpit om de een of andere reden zou wegvallen. Om hypoxia (zuurstoftekort in de weefsels) te voorkomen moet de vlieger een uur voor de vlucht al zuivere zuurstof ademen.

Het ontwerp was, net als bij een zweeftoestel, gebaseerd op een airframe met minimaal gewicht. Dat maakte van de U-2 niet alleen een toestel dat zeer gevoelig was in besturing en handelbaarheid, maar ook een toestel met heel kleine foutmarges. Dit kwam tijdens de testvluchten in 1956 meteen tot uiting in een serie luchtvaartongevallen waarvan 3 met een voor de vlieger fatale afloop.

De U-2 vluchten kwamen in het nieuws nadat er in mei 1960, boven het grondgebied van de Sovjet-Unie een U-2 werd neergeschoten die vanaf een vliegbasis nabij Pesjawar in Pakistan was opgestegen waarbij de vlieger levend gevangen werd genomen. Tijdens het daaropvolgende proces tegen de piloot Gary Powers werd door de Russen fel uitgehaald naar de Amerikaanse politiek.

Tegenwoordig is het toestel nog steeds in gebruik bij de USAF. De Amerikaanse minister van defensie Rumsfeld kondigde in 2006 echter aan dat de operationele U-2 USAF vluchten vanaf 2008 worden gestopt. De verwachting is dat satellietbeelden, aangevuld met beelden die geleverd worden door de nieuwe generatie onbemande verkenningsvliegtuigen (URV)’s als de RQ-4 Global Hawk, in dezelfde informatiebehoefte kunnen voorzien.

De U-2 wordt tevens ingezet voor NASA meet en kalibratie vluchten; deze vluchten zullen gewoon doorgaan.

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

TR-1 met gondels
TR-1 met gondels
TR-1 met zijn gids
TR-1 met zijn gids
De vlieger in drukpak in zijn kantoor
De vlieger in drukpak in zijn kantoor
Een van de NASA toestellen
Een van de NASA toestellen

In de jaren ’50 van de vorige eeuw, aan het begin van de koude oorlog had de Amerikaanse regering een grote behoefte aan strategische verkenningscapaciteit om de omvang van de bewapening van de nieuwe vijand, de Sovjet-Unie, vast te stellen.

Omdat de Russische luchtafweer rond die tijd vrij simpel was koos men ervoor om hierbij bewust de grenzen van de Sovjet-Unie te schenden en werd gezocht naar een toestel dat langdurig op zeer grote hoogte (meer dan 20km) kon vliegen. Op die hoogte zou het toestel onbereikbaar zijn voor de Russische jachtvliegtuigen en grond-lucht raketten uit die tijd.

Aan diverse firma’s werd gevraagd om een ontwerp te leveren en de keuze viel op het door Lockheed Aircraft Corporation ingediende ontwerp van de constructeur Clarence ‘Kelly’ Johnson.

De U-2 maakte in augustus 1955 zijn eerste vlucht. Zowel de USAF als de USN waren bereid om met het toestel te vliegen maar omdat de Amerikaanse overheid bewust de regels ging overtreden werd besloten om alle vluchten als CIA operaties te kenmerken. Dit betekende dat luchtmacht of marinevliegers eerst ontslag namen bij hun onderdeel om vervolgens door de CIA als burgervlieger te worden ingelijfd.

De U-2 werd in diverse types uitgebracht.

  • intern nummer Lockheed: CL-282
  • U-2A met J57-P-37A motor: productie 30 exemplaren
  • U-2B met J-75-13B motor: productie 16 exemplaren
  • U-2C. De oorspronkelijke versie waarmee het testprogramma en diverse operationele vluchten werden uitgevoerd in de periode 1955-1962.
  • U-2D verlengde romp om plaats te maken voor extra apparatuur of tweede bemanningslid
  • U-2R. Dit was de verbeterde versie uit 1967. Hij was groter en bezat camera’s met nog betere resolutie dan de voorganger. productie: 15 exemplareren
  • U-2RT trainingsvariant U-2R
  • TR-1A. Dit was de tactische verkenner die in 1981 was ontwikkeld. Het verschil kwam tot uiting door 2 in de vleugels geïntegreerde gondels. Deze bevatten speciaal ontwikkelde apparatuur voor tactische verkenning in Europa. productie: 25 exemplaren
  • TR-1B trainer versie van TR-1A productie: 2 exemplaren
  • U-2S. De laatste operationele versie; in 1992 werden alle U-2R’s en TR-1’s omgebouwd tot deze nieuwe standaard en uitgerust met de nieuwe General Electric F118 motor productie: 32 exemplaren
  • ER-2. De NASA variant die gebruikt wordt voor experimenteel onderzoek. productie: 2 exemplaren

[bewerk] Inzet

In de periode 1958-1960 werd het toestel vanuit Turkije en Pakistan ingezet voor verkenningen boven de Sovjet-Unie.

In 1962 opereerden U-2’s boven Cuba en fotografeerden zij Russische raketinstallaties; dit leidde tot de Cubacrisis waarbij tevens een U-2 boven het eiland werd neergeschoten en de vlieger (Major Rudolph Anderson. [1]) om het leven kwam.

In 1963 werden U-2’s ingezet voor het observeren van Franse kernproeven bij het eiland Mururoa.

Van 1964-1966 opereerden in U-2’s boven Vietnam.

Van 1983-1991 opereerden TR-1’s vanaf RAF Alconbury boven Europa.

In 1991 en 1999 werden U-2S ingezet bij de conflicten in voormalig Joegoslavië en Kosovo; hierbij opereerden zij vanaf de Franse vliegbasis Istres.

Vanaf 2000-2002 werden U-2S boven het midden oosten ingezet; hierbij werd geopereerd vanaf het USN steunpunt Sigonella op Sicilië.

Ook de Taiwanese luchtmacht heeft de U-2’s gebruikt voor verkenningsvluchten boven het Chinese vasteland. Dit was in de periode van 1958 – 1974

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons

[bewerk] Noot

  1. ^ [1]
 
Persoonlijke instellingen