Medische milieukunde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Medische milieukunde richt zich op invloed van milieu op gezondheid.

Van milieuverontreinigingen werd eind 1970 bekend dat deze nieuwe gezondheidsklachten kunnen veroorzaken en de bestaande gezondsheidsklachten kunnen verergeren. Dit was een reactie op de toen voor het eerst ontdekte grootschalige bodemverontreinigingen en de maatschappelijke zorgen over de gezondheid in relatie tot deze verontreinigingen.

Schematisch overzicht van de kadering van het milieu binnen de gezondheidsbepalende factoren

De fysieke omgeving van de mens, het milieu, vormt één van de vijf belangrijkste gezondheidsbepalende factoren. De andere zijn genetische factoren, sociale omgeving, leefstijl en persoonskenmerken.

Studies hierop werden gezien als een verbijzondering op het vakgebied milieukunde, de nieuwe discipline werd bekend als medische milieukunde en werd als volgt gedefinieerd: "…de leer (kennis en onderzoeksmethoden) van de invloed van de verontreiniging van het algemene milieu op de gezondheid van de mens. Met behulp hiervan kan men adviezen geven die beogen de gezondheid te bevorderen" (Verberk, 1984)



Situering in preventieve gezondheidszorg[bewerken]

De laatste jaren staat het milieu als gezondheidsbepalende en gezondheidsbedreigende factor zeer sterk in de belangstelling. Waar begin vorige eeuw vooral aandacht werd besteed aan biologische vervuiling van het leefmilieu en de bijhorende infectieziekten (cholera, difterie, tbc, …), ligt de nadruk in de geïndustrialiseerde landen tegenwoordig veel meer op chemische en fysische verontreiniging en de relatie met het vaker voorkomen van ziektes zoals kanker en luchtwegproblemen. Binnen de openbare preventieve gezondheidszorg is dan ook vrij recent een nieuwe discipline ontstaan, de medische milieukunde.

Medisch milieukundigen[bewerken]

Een medisch milieukundige, vaak afgekort als MMK, is de beoefenaar van de medische milieukunde en gaat de invloed van milieuverontreiniging op gezondheid na, met als doel adviezen te geven om gezondheidsrisico’s ten gevolge van deze milieuverontreiniging te voorkomen of te beperken.

Medisch milieukundigen in Vlaanderen[bewerken]

Schematisch overzicht van het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk

In Vlaanderen zijn 13 fte medisch milieukundigen te werk gesteld. Zij bieden regionaal vanuit het Lokaal Gezondheidsoverleg (=LOGO) ondersteuning aan lokale actoren, zoals artsen, gemeentes, bewonersgroepen, organisaties,... op het gebied van zowel buitenmilieu (milieuproblemen met een oorzaak buiten gebouwen, bijvoorbeeld uitlaatgassen, bodemverontreiniging, ...) als binnenmilieu (milieuproblemen met een oorzaak binnen gebouwen, bijvoorbeeld schimmel, formaldehyde, Vluchtige organische stoffen,...).

De taken en diensten van de Vlaamse medisch milieukundigen houden onder andere het volgende in:

  • Objectief advies bij gezondheidsproblemen die in verband staan met het milieu
  • Sensibiliseren rond gezond wonen en woningonderzoeken uitvoeren in het kader van het Binnenmilieubesluit (BS 19/10/04)
  • Informeren over gezondheidsrisico's die in verband staan met het milieu door voordrachten, informatie via de websites, het aanleveren van artikels, folders, ...
  • Ondersteunen en opstarten van lokale projecten rond gezondheid en milieu

Typische voorbeelden van zulke projecten zijn "Lekker Fris" dat gezondere lucht in de klassen van het basisonderwijs tracht te verkrijgen door onder andere meer te verluchten en beter te ventileren, en het project "Air@school" dat een gelijkaardige doelstelling heeft in het secundair onderwijs.

De medisch milieukundigen bij de Logo's (= Lokaal GezondheidsOverleg) vormen de eerste trap van het Vlaams medisch milieukundige netwerk: dit netwerk heeft als doel het opbouwen van zowel een maximale primaire preventie (voorkomen van gezondheidsproblemen ten gevolge van een verontreinigd leefmilieu) als secundaire preventie (tijdig opsporen van potentiële bedreigingen in het leefmilieu voor de volksgezondheid). Dit netwerk streeft naar en is ontworpen voor een volwaardige participatie van diverse actoren en betrokkenen op vlak van gezondheid en milieu, zowel op lokaal als op Vlaams niveau.

De tweede trap van dit netwerk wordt gevormd door het team Milieugezondheidszorg van Toezicht Volksgezondheid en door de Dienst Milieu&Gezondheid van het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie.

De derde trap bestaat uit het Steunpunt Milieu en Gezondheid. Dit is een consortium van onderzoeksgroepen van alle Vlaamse universiteiten, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH) en het Openbaar Psychiatrisch Ziekenhuis Geel.

Een bijkomende partner van het Vlaams Medisch Milieukundig Netwerk is het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ). Vanaf 2010 ondersteunt het VIGeZ de MMK’s van het LOGO. Het VIGeZ zorgt ook voor coördinatie van de Vlaamse netwerking en projectwerking die door de Medisch Milieukundigen bij de Logo’s gebeurt, die tevens de Vlaamse aanspreekpunten zijn voor de lokale actoren die werken rond gezondheid en milieu.

Medisch milieukundigen in Nederland[bewerken]

In Nederland zijn er zo'n 40 fte medisch milieukundigen werkzaam bij de GGD's. Het zijn milieugezondheidskundigen, verpleegkundigen of artsen die gespecialiseerd zijn ter zake. Zij werken onder andere aan het afhandelen van lokale milieugerelateerde gezondheidsklachten of het bieden van adviezen ter verbetering van het binnenmilieu (bijvoorbeeld in scholen).

De lokale milieukundig functionarissen werken vaak samen met een milieudienst of een milieu-afdeling van een gemeente. Bij klachten van burgers over bodem- of luchtverontreiniging, geluid- of stankoverlast of elektromagnetische straling beschikken zij namelijk over de meest actuele gegevens. Dit zijn bijvoorbeeld resultaten van bodemonderzoeken of andere metingen in het kader van de vergunningverlening aan bedrijven.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Vlaanderen

Nederland