Method acting

Method acting is een manier of techniek van acteren waarbij de acteur zich zo volkomen mogelijk probeert in te leven in de persoon die hij of zij gestalte moet geven. De acteur maakt gebruik van zijn eigen emoties en ervaringen teneinde de uitvoering zo levensecht mogelijk te laten zijn. Een goede Nederlandse vertaling van het woord "method acting" is er niet.

Herkomst

De basis van method acting was gelegd in Rusland aan het begin van de 20e eeuw door Konstantin Stanislavski, werkzaam bij het Moscow Art Theatre. In de jaren 40 deed de methode zijn intrede in de Verenigde Staten. De regisseur Lee Strasberg was de grote promotor van method acting en wordt wereldwijd als grondlegger gezien, hoewel hij zijn ideeën dus uit Rusland haalde. Een groot aantal Amerikaanse acteurs studeerden bij Strasberg, waaronder: Marlon Brando, Paul Newman, Al Pacino en James Dean.

Populariteit

Method acting betekende een breuk met de aloude vrij statische manier van acteren zoals die tot halverwege de 20e eeuw gewoon was. De omslag van "gewoon acteren" naar method acting viel ongeveer samen met de opkomst van de filmindustrie. Tot de jaren 50 werd er vooral op toneel geacteerd, de wijze van spelen was vrij sterk aangezet: luide stemmen, grootse gebaren. Dat paste bij het theater, maar in een film moet een acteur "kleiner" en levensechter spelen anders komt het al vrij snel onnatuurlijk over. Binnen de method acting techniek moeten acteurs één worden met de persoon die ze neerzetten. Sommige acteurs – zoals Meryl Streep en Robert De Niro – gaan daar heel ver in. Ze zijn vaak maanden bezig met voorbereiding en meten zich zelfs een ander uiterlijk en een andere spraak aan om de persoon die ze spelen zoveel mogelijk te benaderen.

In Nederland

In de jaren 70 kwam method acting naar Nederland. Op toneelscholen slaat het ‘inleven’ nogal eens door. Leerlingen wordt gevraagd zich in te leven in het gevoelsleven van een mier, een grasspriet of een rijpe tomaat. Omdat method acting nogal eens doorslaat richting het absurde is de methode vrij vaak belachelijk gemaakt.

Laten zien, niet zeggen

Vanaf aanvang zijn er twee scholen te onderscheiden binnen method acting. Eén school vindt dat acteurs gebruik moeten maken van hun eigen emoties en herinneringen, de andere school richt zich meer op fantasie. Voor beide scholen geldt dat één van de uitgangspunten is: zeg niet wat je doet of voelt, maar laat het zien. Een acteur die zegt: “Ik ben kwaad” is uit den boze, binnen method acting hoeft hij dat niet te zeggen – hij moet het laten zien.

Method acting en Episch theater

Dat het aloude vrij statische acteren zijn beste tijd gehad had, althans aan verandering toe was, zien we niet alleen aan de opkomst van method acting. Ongeveer tegelijkertijd met method acting ontstaat er een andere, volstrekt tegenovergestelde stroming: die van het episch theater. In het episch theater mag de acteur zich niet inleven, hij moet juist afstand houden. Eén van de grondleggers van het episch theater is Bertolt Brecht.

Boeken over method acting

in het Engels

• Respect for Acting door Uta Hagen
• An Actor Prepares door Constantin Stanislavski
• To the Actor door Michael Chekhov
• On Acting door Sanford Meisner
• Method or Madness door Robert Lewis
• Advice to the Players door Robert Lewis
• Slings and Arrows: Theater in My Life door Robert Lewis
• The Actor's Studio: A Player's Place door David Garfield