Mimesis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Mimesis Grieks: μίμησις, nabootsing. Een nabootsing wordt niet alleen bepaald door gelijkenis: serieproducten of eenëige tweelingen zijn geen nabootsingen van elkaar. Er moet ook een verschil zijn: de nabootsing moet gelijken op het origineel voor enkele zintuigen, maar niet voor alle.

Heel wat nabootsingen geven een werkelijkheid weer die niet bestaat: denk aan de centaur. De centaur is samengesteld uit elementen van de bestaande werkelijkheid: paard en mens zijn de modellen. De centaur is het origineel dat zijn bestaan alleen te danken heeft aan de nabootsing. Mimesis weerspiegelt dus niet slaafs de bestaande werkelijkheid, ze schept een nieuwe werkelijkheid. De nabootsing van die zelfgeschapen wereld blijkt echter wel getrouw. En dat geldt ook als de weergave slechts suggestief is: wat in de nabootsing slechts wordt gesuggereerd, wordt in de geest vaak aangevuld.

Een spiegelbeeld lijkt visueel punt voor punt op het origineel, maar je kunt het niet aanraken of horen. Daarom is aan elke nabootsing meteen te zien dat het een nabootsing is. En dat onderscheidt de nabootsing van bedrog en trompe-l'oeil. Het tegenovergestelde van mimesis is diëgesis.

Literatuur[bewerken]

Bij auteurs als Theodor Adorno en René Girard wijst mimesis naar de neiging van mensen om na te bootsen (Le désir mimétique).

Kunstfilosofie[bewerken]

In de kunstfilosofie verwijst mimesis of mimese naar de nabootsing van de werkelijkheid. De term werd gebruikt door Plato. Plato wees kunst (drama) als nabootsing af: een voorwerp is al een slechte weergave van een zuiver begrip; kunst is een gebrekkige weergave van een voorwerp en daarmee dus een gebrekkige weergave van een slechte weergave. Aristoteles, een leerling van Plato, oordeelde echter dat een goede nabootsing van de werkelijkheid een kunstwerk meer schoonheid gaf.

Mimesis in de literatuur[bewerken]

  • Erich Auerbach - Mimesis. De weergave van de werkelijkheid in de westerse literatuur (1991) (Oorspronkelijke titel: Mimesis. Dargestellte Wirklichkeit in der abendländische Literatur (1946)).