Misbruik van statistische gegevens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Misbruik van statistische gegevens betekent dat de uitkomsten van een statistisch onderzoek worden misbruikt, al dan niet opzettelijk. Veelal bestaat het misbruik uit het niet, of niet voldoende, rekening houden met de onderzochte groep. Een extreem voorbeeld zou kunnen zijn: "Uitkomst onderzoek toont dat 40% analfabeet is" waarbij niet wordt vermeld dat het onderzoek werd gehouden onder daklozen.

Een andere vorm van misbruik is het weglaten van onderzoeken die ongunstig zijn en alleen de gunstige resultaten te publiceren. De geneesmiddelenindustrie en de tabaksindustrie hebben in het verleden deze vorm van misbruik toegepast.

Ook onderzoeksresultaten die niet stroken met een bepaalde hypothese worden wel weggelaten. Dit wordt wel het "masseren" van gegevens genoemd. In de wetenschappelijke wereld bestaat geen overeenstemming over de vraag of dit laakbaar is of niet.

Verder worden er verkeerde conclusies verbonden aan statistieken. Zo kan uit het statistische gegeven dat in land X weinig mensen schoenen hebben, de conclusie worden getrokken dat het land een goede markt is om schoenen te verkopen omdat er veel potentiële klanten wonen. Evengoed echter kan men de conclusie trekken dat land X een slechte markt is om schoenen te verkopen omdat slechts weinig mensen er schoenen dragen.

Vooral kranten laden nogal eens de verdenking op zich misbruik van statistieken in de hand te werken. Wegens ruimtegebrek, of uit zucht naar sensatie, wordt bijvoorbeeld slechts de uitkomst van een onderzoek vermeld.

Alvorens statistische gegevens te hanteren dient te worden nagegaan of ze:

  • representatief zijn (verhouding populatie en steekproef)
  • relevant zijn voor wat wordt onderzocht

[bewerk] Uitspraken

  • Er zijn drie soorten leugens: leugens, grove leugens, en statistieken (toegeschreven aan Benjamin Disraeli).
  • Met statistieken kun je alles bewijzen.
  • Statistieken zijn zoals een minirok. Ze geven je goede ideeën, maar ze verbergen het essentiële. (toegeschreven aan Ebbe Skovdahl)
  • Een statisticus liep in een meer van gemiddeld een halve meter diep. Hij verdronk.
  • Hendrik Koekoek:"Statistiek'n, statistiek'n, daar he'k niks an; cíjfers mot ik hebb'n".

[bewerk] Literatuur

 
Persoonlijke instellingen
in andere talen