Narodniki

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Narodniki (Russisch: Народничество, Narodnichestvo) is een Russische revolutionaire beweging uit de tweede helft van de 19e en het begin van de 20e eeuw.

Deze beweging streefde ernaar een rechtvaardige, egalitaire samenleving op te bouwen op basis van de obsjtsjina, de Russische dorpsgemeenschap. Hun ideaal was een samenleving waarin bijna iedereen landbouwer zou zijn en er alleen kleine, op zelfvoorziening gerichte agrarische gezinsbedrijven zouden bestaan, met regelmatige herverdeling van de grond, om grote verschillen in rijkdom te voorkomen. De beweging stond vijandig tegenover moderne techniek en industrialisatie. Belangrijke grondleggers van het gedachtegoed waren Alexander Herzen, Nikolaj Tsjernysjevski en iets later Pjotr Lavrov en Nikolaj Michailovski.

Rond 1880 nam de beweging in Rusland een meer radicale vorm aan toen een groep jonge intellectuelen die deze ideeën aanhingen, zich verenigden in de beweging Narodnaja Volja ("Wil van het Volk"). Ze hoopten de revolutie te kunnen voorbereiden met een reeks terroristische aanslagen. Dit leidde tot de moord op tsaar Alexander II van Rusland en, als reactie hierop, een verscherpt optreden van de geheime dienst Ochrana. De intellectuelen van Narodnaja Volja waren echter nogal geïsoleerd van het eenvoudige volk, die ze propageerden te vertegenwoordigen.

Veel Russische intellectuelen, waaronder de schrijver Lev Tolstoj, sympathiseerden destijds met deze ideeën, hoewel de meeste sympathisanten van deze ideeën de terreur verwierpen. Een politieke partij aan het begin van de 20e eeuw, die de idealen van de narodniki was toegedaan, was de Sociaal-Revolutionaire Partij, die zich grote aanhang onder de boerenbevolking verwierf.

Lenin baseerde zijn marxisme-leninisme op de ideeën van Karl Marx, die het industriële proletariaat als basis voor de komende revolutie zag. Omdat dit proletariaat in Rusland nog maar een kleine minderheid uitmaakte van de bevolking, die nog voor ruim 75 % uit kleine boeren bestond, was Lenin wel bereid om gebruik te maken van de ontevredenheid onder deze bevolkingsgroep en soms daarnaar te lonken door zekere toegevingen te doen aan hun verlangens (zoals verdeling van het adellijke grootgrondbezit).

Bronnen[bewerken]

Franco Venturi, The Roots of Revolution : A History of the Populist and Socialist Movements in 19th Century Russia- [ISBN 1842122533]