Olmeken
De Olmeken waren een Meso-Amerikaans volk dat in het zuiden van Mexico leefde. Ze vormden een basis en stuwkracht voor andere precolumbiaanse culturen in Meso-Amerika, en staan daarom bekend als het 'Moedervolk'. Sommige onderzoekers menen echter dat de Olmeken slechts een van verschillende culturen waren die gelijktijdig ontstonden, waardoor het correcter zou zijn van een 'Zustervolk' te spreken.
[bewerken] Geschiedenis
De Olmeken leefden van 1500 tot 100 v.Chr. in de dalen van Tabasco en Veracruz. Daar bouwden zij grote tempels in piramidevorm. Zij hadden ook een goede manier van portretschilderingen en spiegels. Zij waren bovenal handelaars, die door hun handel andere culturen in andere streken beïnvloed hebben.
Het belangrijkste was een hiërarchische machtsstructuur. Als je deze structuren gaat tekenen, ontstaat de piramidevorm die in Europa ook wel bekend staat als het feodaal systeem. Dit systeem heeft zich langzaam uitgebreid over het gebied.
In de laatste eeuwen voor het begin van de jaartelling stortte het rijk Olmeken in elkaar. Toen was hun rijk al overgenomen door de Maya en de Zapoteken.
[bewerken] Kunst
De Olmeken zijn bekend geworden door de grote stenen hoofden die ze achtergelaten hebben, en waarvan er nu nog maar weinig over zijn. De belangrijkste plek waar deze beelden te vinden zijn, is La Venta, gelegen in de Mexicaanse staat Tabasco. Tot op heden zijn de geleerden er niet in geslaagd te ontdekken hoe de Olmeken met de toen beschikbare middelen de stenen hoofden hebben kunnen verplaatsen. De mooiste voorbeelden van deze monumentale hoofden vindt men in de musea La Venta in Villahermosa, het Antropologisch Museum in Xalapa en Nationaal Antropologiemuseum in Mexico-Stad.
Ook is bekend dat er op hun tempels afbeeldingen van dieren te vinden zijn, Er zijn ook veel andere tekens te vinden. Omdat niemand weet wat de tekens voorstellen, is er weinig bekend van de taal die ze spraken. Hoe de Olmeken zichzelf noemden is dan ook niet bekend. De naam 'Olmeken' werd oorspronkelijk gebruikt voor een volk dat ten tijde van de Azteken, dus meer dan 1500 jaar later, in Tabasco en Veracruz leefde. Over de etnische identiteit van de Olmeken bestaat geen zekerheid. De Amerikaanse linguïste Lyle Campbell poneerde in 1976 de stelling dat de Olmeken een Mixe-Zoquetaal gesproken moeten hebben, terwijl Mayatalen en Otomanguetalen ook tot de mogelijkheden behoren.
In de Olmeekse stijlen komen veel afbeeldingen voor van jaguars met daaronder menselijke baby's met jaguartrekken. Het wijst op het idee dat de elite afstamde van een jaguar-man en een menselijke vrouw. De stijl komt al voor in de vroegste periode (tot 900 v.Chr.) in een groot gebied, van San Lorenzo aan de Golfkust via San José Mogote in het dal van Oaxaca, Ajalpán in de vallei van Téhuacan, tot aan Ixtapaluca in het dal van Mexico.
[bewerken] Recente ontdekkingen
In 2006 werd bekend dat de Olmeken mogelijk ook in de staat San Luis Potosí vestigingen hadden. In de opgravingen bij Tamtoc werd namelijk een monoliet gevonden die een maankalender en drie menselijke figuren voorstelde, waarschijnlijk afkomstig uit de Olmeekse periode.
In hetzelfde jaar werd het Cascajalblok, dat al in 1990 was opgegraven, bekendgemaakt toen het tijdschrift Science er een artikel over publiceerde. Op het blok zijn in totaal 62 karakters afgebeeld, die volgens archeologen schrifttekens zijn. Het blok is niet ontcijferd, maar is wel het bewijs dat de Olmeken, waarschijnlijk als eerste volk op het Amerikaanse continent, een schrift kenden. Het Cascajalblok is 3000 jaar oud.
| Volken en Beschavingen van Meso-Amerika |
|---|
|
|
 |
Zie de categorie Olmec van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
