Papieren heraldiek
De heraldiek beschrijft het gebruik van wapenschilden en helmen zoals dat in Europa in de tijd van de kruistochten is ontstaan. De heraldiek kan in drie perioden worden ingedeeld;
- De militaire heraldiek. De wapens en helmen werden werkelijk gebruikt in de 12e, 13e en 14e eeuw.
De heraldiek in deze periode was eenvoudig en militair van karakter en beperkte zich tot de kleur van het schild en de figuren die daarop waren aangebracht. Het helmteken speelde pas in de 14e eeuw een rol.
- De bloeiperiode van de door herauten vastgelegde heraldiek van de riddertoernooien in de 14e en 15e eeuw. Banieren, helmtekens en pracht en praal deden hun intrede in de heraldiek.
- In de papieren heraldiek worden de helmen en schilden niet meer in de strijd gebruikt maar enkel afgebeeld, op papier, als beeldhouwwerk of anders. De gekroonde leeuwen en wildemannen die als schilddrager dienden, de baldakijnen, ingewikkelde en onpraktische helmtekens en constructies zouden op slagvelden onbruikbaar zijn, het zijn de kenmerken van de papieren heraldiek.
In de 17e en 18e eeuw ging de papieren heraldiek een "decadente" periode tegemoet waarin de schildvormen gewrongen en verwrongen barokke en rococo cartouches werden. De verhoudingen in grootte tussen schild, kronen, helmen en schilddragers werden uit het oog verloren en het schild kreeg soms zoveel figuren dat de hoofdregel van de heraldiek, de herkenbaarheid, verloren ging.
In het hiernaast getoonde wapen van de Hertog van Devonshire is het schild tot een in het gevecht onbruikbaar ornament verworden. De schilddragers dragen het schild niet, de verhoudingen tussen kroon, helm en het onherkenbare helmteken zijn zoek. Men moet zich bij een correcte heraldische tekening een trofee en een werkelijk te bedenken constructie kunnen voorstellen waarbij de helm stevig staat.[1]
In de late 19e eeuw begonnen de heraldische tekenaars zich weer op de grondvormen van de heraldiek te oriënteren. Deze herbezinning leverde een nieuwe stijl op die eenvoudig en zonder opsmuk is.
Literatuur [bewerken]
- Cornelius Pama, "Heraldiek ABC", Pretoria 1980
Bronnen, noten en/of referenties
|
