Rangaku

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Rangaku (Japans: 蘭学) is de Japanse 'Nederlandkunde', de studie van Nederland en het Nederlands zoals deze lange tijd in Japan bedreven is gedurende de tijd dat de Hollandse handelspost op Desjima de enige verbinding met de buitenwereld en met name het westen was.

Japanse ideogrammen for "Rangaku".
Het eerste teken "Ran" is een afkorting van de fonetische transcriptie voor "Holland" (geschreven 阿蘭陀 "O-Ran-Da", afgekort tot het middelste teken 蘭 "Ran"). Het tweede teken "Gaku" betekent "Studie/Kunde".

De Japanse Nederlandkunde stelde het land in staat kennis te nemen van de ontwikkelingen in de westerse technologie en heelkunde in de periode 16411853, die bekendstaat als de sakoku ofwel isolatement van het Tokugawa-shogunaat.

Rangaku is er in belangrijke mate voor verantwoordelijk dat Japan voldoende op de hoogte bleef van de technologische revolutie die zich in deze tijd in Europa voltrok, zodat het land na de opening van 1854 in staat was snel te moderniseren.

Geschiedenis[bewerken]

Na 1639 was de Vereenigde Oostindische Compagnie de enige westerse handelspartner die nog in Japan gedoogd werd, waarbij hun doen en laten wel streng werd gecontroleerd. Aanvankelijk was een jaarlijks bezoek aan Edo de enige gelegenheid het kleine eilandje Desjima te verlaten. De vreemdelingen op het eiland waren echter een belangrijke bron van informatie voor de Japanners, die vele boeken over westerse wetenswaardigheden kochten en vertaalden en via hen interessante zaken uit het westen verkregen, zoals klokken. Er werden ook technische demonstraties gehouden, bijvoorbeeld van elektrische verschijnselen en in het begin van de negentiende eeuw van een heteluchtballon. In de 17e en 18e eeuw gold Nederland als de rijkste en wetenschappelijk meest vooruitstrevende natie, dus als geen ander in staat deze bemiddelende rol tussen Japan en het Westen te spelen.

In totaal werden duizenden geschriften vertaald en gedrukt. Zo'n 70 tot 80% van de Japanse bevolking was geletterd en de boeken vonden gretig aftrek. Het land was al sterk verstedelijkt met grote steden zoals Osaka en Kyoto, die een grote lezerskring verzekerden. In de grote steden waren er zelfs boekhandels die zich in dit soort literatuur specialiseerden.

Beschrijving van een microscoop in Verschillende verhalen over de Hollanders, 1787

Zie ook[bewerken]