Rokkostuum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De white tie gedragen door de Hertog van Edinburgh en George Bush
De white tie zonder grootlint
De white tie in de 19e eeuw

Een rokkostuum is een pak voor heren. Een rokkostuum wordt gedragen op formele feesten en bij ceremoniële gebeurtenissen. Het is gebruikelijk om op de uitnodiging waar een heer in rok wordt verwacht de woorden "cravate blanche/white tie" of "décorations" te vermelden. Dames verschijnen dan in het "lang". Het rokkostuum is het chicste dat een man kan dragen. Het bestaat uit een jas die twee scherpe punten en lange panden bezit, een gesteven hemd met opstaande boord, een wit vest, een witte vlinderdas en een zwarte broek met enkele of dubbele bies aan de zijkant.

De gebruikelijke accessoires zijn parelmoeren of ingelegde knoopjes voor het vest, een witte pochet, zwarte lakschoenen, een paar witte handschoenen, een witte sjaal, zwarte hoge zijden hoed en desnoods ook mantel en wandelstok. Het is ongepast om bij een rok een polshorloge te dragen; wie per se de tijd wil weten draagt een zakhorloge.

Rokkostuums in Nederland[bewerken]

Het rokkostuum is in beginsel voor de avond bedoeld, en wordt overdag en buitenshuis dan ook weinig gedragen. Dan draagt een heer eerder een jacquet. Het rokkostuum wordt in Nederland door de promovendus en zijn paranimfen gedragen bij promoties, op bals en als wedstrijdkleding bij ballroomdansen, bij de plechtigheden van de vrijmetselarij en door artiesten zoals goochelaars, dirigenten en musici en voorts door de bodes - ook de vrouwelijke - van de Tweede Kamer.

In het laatste kwart van de 20e eeuw werd het rokkostuum verdrongen door een huisjasje: de smoking, op invitaties als "black tie" aangeduid. Aan het Nederlandse hof worden nog rokkostuums gedragen bij diners en bals. Daarbij worden ook ridderorden en onderscheidingen gedragen. Tot voor kort werden deze niet op een smoking gedragen, maar het protocol is gewijzigd. Ook bij de bals en diners van studentenverenigingen waaronder de studentencorpora en hun sport- en subverenigingen en op bals van de adel draagt men een rok. Wanneer er geen lid van een koninklijke familie aanwezig is, draagt men zijn grootlint onder het vest. Men draagt de onderscheidingen als miniaturen aan kleine linten of een kettinkje op het linkerrevers van zijn rokjasje. Een commandeurskruis hangt aan een lint twee vingers onder de knoop van de das en men draagt maximaal vier sterren of plaques op het jasje.

Rokkostuums worden voorts standaard gedragen door mannelijke leden van een symfonieorkest bij avondconcerten en trouwpartijen.

Het vest bij een rokkostuum heet rokwit. De pandjesjas moet hierover heen vallen en mag niet te kort zijn. Officieel dient men een zwart vest te dragen als men een rok overdag draagt. Het vest moet als het des avonds wordt gedragen wit zijn. Maar weinig mensen zijn bekend met deze regel en dragen bij een ceremonie overdag ook een rokwit. De vlinderdas dient zelf gestrikt te worden; een houtje - een voorgestrikt vlinderdasje - is ongepast. Tegenwoordig wordt daar vaak de hand mee gelicht en verkoopt men zelfs gemaakte dassen inclusief bij het rokkostuum.

Rokkostuums in België[bewerken]

In België wordt een rokkostuum ook wel galarok, of (studentikoos) habijt of pitteleer genoemd. Aan het hof worden de rokkostuums steeds meer verdrongen door de smoking.

Draagwijze van onderscheidingen bij rokkostuums[bewerken]

rokkostuums
  • 1 Een broche met miniaturen wordt op het revers van de linkerborst gedragen.
  • 2 Men draagt de miniaturen soms aan een ketting op het revers. Deze heer draagt ook een Duits officierskruis, een "Steckkreuz".
  • 3 Een commandeur, hier in het Legioen van Eer, draagt een versiersel aan een lint onder de das. In Engeland is het gebruikelijk om de onderscheiding "twee vingers onder de knoop" te dragen.
  • 4 Deze Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau draagt een kruis om de hals en de daarbij behorende Plaque op de linkerzijde van de jas.
  • 5 Een Grootofficier in de Orde van het Legioen van Eer draagt een plaque op de rechterkant van de jas.
  • 6 Men draagt in de regel niet meer dan een kruis om de hals, een grootlint, vier sterren of plaques en miniaturen. Wanneer er geen staatshoofden of leden van regerende vorstenhuizen aanwezig zijn wordt het lint onder het vest gedragen.
  • 7 Dit Grootkruis in het Legioen van Eer draagt zijn lint boven het vest. Het kleine kruis is dat van de Orde van Malta.
  • 8 Ridders in de Orde van de Kousenband, de Orde van de Distel en de Hoge Orde van de Zwarte Adelaar dragen hun grootlint over de linkerschouder. Men vindt het gemakkelijker om het lint in te korten en op het vest te spelden of te knopen.
  • 9 Een keten van een orde wordt meestal boven het rokjasje gedragen.

Rokkostuums in de rest van de wereld[bewerken]

  • In Zuid-Europa en Zuid-Amerika is een zwart vest onder een rokjasje niet ongewoon. Bij de begrafenis van zijn echtgenote droeg prins Reinier van Monaco een zwart vest.
  • Het Japanse hof is erg vormelijk en men draagt daar vaak rokkostuums.
  • De communistische machthebbers droegen geen rok, ook niet bij staatsbezoeken.[1]
  • Bij Britse studenten wordt het rokkostuum gedragen bij het afstuderen.
  • Wanneer de uitnodiging "white tie" vermeldt, worden heren in rok verwacht; men dient dan geen zwarte strik te dragen omdat die bij dergelijke gelegenheden door het bedienend personeel gedragen worden. Een butler zal ook een zwart vest dragen.
  • Marlene Dietrich doorbrak een taboe door als vrouw een rokkostuum te dragen.
  • Vampiers worden traditiegetrouw in rok afgebeeld.[2]

Zie ook[bewerken]

Noten
  1. omdat zij zich ideologisch verwant voelden met het proletariaat, de arbeiders, die werkkledij droegen, en niet met de elite, die zich traditioneel in het rokkostuum kleedde. Nu, na de val van het communisme, in de Russische Federatie, draagt de elite, waaronder onder andere president Poetin, bij gepaste gelegenheden wel weer het rokkostuum.
  2. dit is te begrijpen wanneer men zich bedenkt dat (1) het rokkostuum met name 's avonds werd gedragen en (2) in de eerste plaats door de elite, terwijl (2) de meest bekende Vampier, Vlad Dracula van adel was en dus tot de elite behoorde en (1) dat Vampiers wezens van de nacht zijn en dus ook bij uitstek avondkledij, i.e. een rok, dragen.