Schaakbord

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Houten schaakbord
Schematische weergave van een schaakbord, inclusief veldnummering

Een schaakbord is het bord waarop het schaakspel wordt gespeeld. Het bestaat uit 64 velden: 8 horizontale rijen en 8 verticale lijnen. De velden worden zwart en wit genoemd, maar hebben vaak een andere donkere en lichte kleur. Het schaakbord dient zodanig te worden opgesteld dat er zich voor beide spelers linksonder een donker veld bevindt.

Notatie[bewerken]

De lijnen worden worden aangeduid met een letter (a-h), voor de witspeler is lijn a links en lijn h rechts. De rijen worden aangeduid met een cijfer (1-8), 1 aan de kant van de witspeler en 8 aan de kant van de zwartspeler. Zo kan elk veld worden genoteerd met een letter en cijfer, bijvoorbeeld e4.

In oudere Angelsaksische literatuur wordt een andere notatie gebruikt. De lijnen heten: QR, QN, QB, Q, K, KB, KN, KR en de rijen worden genummerd vanaf de speler die aan zet is. Het veld e4 heet voor een Angelsaksische witspeler K4 en voor de zwartspeler K5.

Legende[bewerken]

Over het schaakbord bestaat een beroemde legende.[1] Naar verluidt vond een wijze uit India ongeveer 1500 jaar geleden het schaakspel uit.[2] Hij leerde de koning het spel. Deze was zo enthousiast over het spel dat hij besloot dat het als voorbeeld voor het hele volk moest dienen: het schaakspel had hem geleerd dat de boeren (pionnen) en de adel (de stukken) als een eenheid moesten samenwerken.

De koning beloofde de man een beloning die hij zelf mocht uitkiezen. Deze vroeg de koning om 1 rijstkorrel (of graankorrel) op het eerste veld van het schaakveld, 2 korrels op het tweede veld, 4 korrels op het derde, 8 korrels op het vierde enz. Op ieder veld dus steeds het dubbele aantal rijstkorrels van het vorige veld, totdat alle velden gevuld waren.

Aanvankelijk was de koning beledigd door de bescheiden vergoeding die er van hem gevraagd werd, maar dat verdween snel toen de rekenmeesters aan het hof hadden uitgerekend om hoeveel rijstkorrels het ging: in totaal zouden er meer dan 18 triljoen (264 - 1) rijstkorrels op het schaakbord gelegd moeten worden: vele malen meer dan de hele wereldproductie bij elkaar.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Oorspronkelijk gepubliceerd door H.J. Raverty, "History of Chess and Backgammon", Journal of the Royal Asiatic Society of Bengal, Vol. 71, Part I, p. 47, Calcutta, 1902.
  2. In werkelijkheid is de uitvinding van het schaakspel niet op één bepaalde persoon terug te voeren en is de ontwikkelingsgeschiedenis van het spel gecompliceerder en mogelijk veel ouder.