Shag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoopje shag
A: Rol apparaat; B: Sjekkie; C: Shag; D: Vloei

Shag (ontleend aan Engels shag (tobacco), ontwikkeld uit Oudengels sceagga wat ‘ruig haar’ betekent)[1] is een fijngesneden tabak, waarvan sigaretten kunnen worden gedraaid met behulp van vloei.

Het sjekkie is goedkoper dan de sigaret en er feitelijk de voorloper van. Shagtabak werd verkocht in buidels of in kartonnen doosjes. Er zijn ook apparaten op de markt gebracht waarmee men min of meer automatisch een sjekkie kon rollen.

Shagtabak bestaat uit een mengsel van verschillende soorten tabak en is verkrijgbaar in verschillende varianten. Traditioneel werden namen als mild, halfzwaar, driekwart en zwaar gebruikt. Die aanduidingen staan, met uitzondering van 'zwaar', echter niet meer op de verpakking. Een Europese richtlijn verbiedt tabaksproducenten namelijk om te suggereren dat er 'lichte' c.q. 'minder schadelijke' tabak zou bestaan. Halfzwaar wordt sindsdien op de verpakking soms 'stevige' of 'volle' shag genoemd en driekwart 'pittige'.

Het laatste restje shag uit een pakje noemt men mot, kruim, kepsel of gruis. Daarvan is slechts met moeite een sigaret te draaien, omdat de kleine korreltjes en snippertjes weinig grip op elkaar hebben, dit in tegenstelling tot de normale shag die uit langere sliertjes bestaat.

Populariteit[bewerken]

In tegenstelling tot in veel andere landen was shag in Nederland in het verleden populairder dan (kant-en-klare) sigaretten. In 1989 had shag een marktaandeel van 53% (op de gecombineerde markt van shag en sigaretten), maar dat is in 2010 gezakt tot 42%.[2] Een belangrijke reden daarvoor is de prijs per sigaret of shaggie: een sigaret bevat (net iets) minder dan 1 gram tabak, en aangezien de prijs van een pakje shag van 40 gram (oorspronkelijk 50 gram) in dezelfde orde van grootte ligt als dat van een pakje sigaretten van 19 of 20 stuks komt dat neer op ten minste de helft voordeliger. Bovendien kiezen veel rokers ervoor om minder tabak in een shaggie te stoppen dan dat er in een sigaret zit, zodat de prijs per shaggie nog lager is.

Belastingen[bewerken]

De accijns op tabak en sigaretten wordt verschillend berekend: voor shag wordt deze deels bepaald door een prijs per kilogram tabak terwijl deze voor sigaretten wordt geheven per 1000 stuks. Behalve deze "groothandels-accijns" is er ook nog BTW; dit is afhankelijk van de prijs voor een verpakking in de winkel en kan dus pas worden berekend als de fabrikanten hebben bepaald wat hun producten gaan kosten: hier ligt voor de fabrikanten van zgn. "goedkope" tabak dan ook een mogelijkheid om hun producten goedkoper te laten zijn dan de A-merken (samen met het accepteren van een lagere marge en besparingen door lagere marketing en overhead kosten). Door de huidige structuur is de marge per pakje voor shag iets gunstiger dan voor kant en klare sigaretten, maar dat wordt gecompenseerd doordat je gemiddeld langer doet met een pakje tabak van 42,5 gram dan een pakje van 19 sigaretten.[3]

De belastingen op zowel shag als sigaretten zijn in de laatste 15 jaar sterk gestegen. In 1997, 98 en 99 werd de "groothandels-accijns" elk jaar met 3 gulden (€1,40) per kilo verhoogd, in 2001 met f.3,42 en na 3 jaar stilte kwam er in een keer € 9,20 (dus bijna 2 x zoveel als de 4 voorgaande verhogingen samen) bij als onderdeel van een ontmoedigings-beleid voor roken.

In 2008 stelde de regering voor om nogmaals € 5,25 accijns toe te voegen; maar dit werd door het parlement verhoogd naar € 9,20 en in 2010 volgde een verhoging met 49 cent. De verhouding van de verhogingen op de shag en de sigaretten bleef al die tijd gelijk (voor elke euro verhoging per kilo shag kwam er 2 euro bij voor elke 1000 sigaretten).[3] Sigarettenfabrikanten vinden deze verhoudingen oneerlijk en stellen voor om de accijns op (alleen) shag extra te verhogen. Ze beargumenteren dat zij zwaarder worden getroffen door de lasten-verzwaringen dan de shag fabrikanten, maar die komen met het tegenargument dat hun marktaandeel ondanks dit zogenaamde voordeel elk jaar afneemt.[4]

Referenties[bewerken]

  1. Oorsprong afgeleid met behulp van Etymologiebank
  2. Vereniging Nederlandse Kerftabakindustrie:Overzicht nieuwsartikelen, bezocht 2 juli 2012
  3. a b VNK Prijsopbouw shag en sigaretten per maart 2011. Bezocht: 2 juli 2012
  4. VNK Publicatie Ver.Ned. Kerftabak, bezocht: 2 juli 2012

Zie ook[bewerken]