Vuilniswagen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een historische vuilniswagen 106 van GRB uit Groningen

Een vuilniswagen, ook wel vuilnisauto en in Vlaanderen vuilkar genoemd, is een vrachtwagen die gebruikt wordt om afval in te zamelen bij bedrijven en huishoudens (huisvuil). Het afval wordt getransporteerd naar een vuilnishoop of een verbrandingsoven.

Geschiedenis[bewerken]

Tot aan het einde van de 19de eeuw, vóór de introductie van de vuilniswagen gebruikte men karren voor het vervoer van vuilnis, getrokken door paarden. Dit kon een open kar zijn, of - voor het ophalen van as door de asmannen - een gesloten kar. [1] Technische ontwikkelingen rond de eerste professionele vuilniskarren besloegen onder andere deksels die zich onmiddellijk sloten na vullen, waardoor vuil niet opstoof, [2] en straatveegmachines die tevens vuil opruimden en bij droog weer de straten konden besproeien [3]

In de jaren 1910 deden in Nederland de eerste "automobiele vuilniswagens" hun intrede. In sommige Franse en Duitse steden, waaronder Berlijn, reden de wagens dan al enige jaren, [4][5] terwijl de introductie van een gemotoriseerde vuilniswagen in Londen nog tot het einde van de jaren 1920 zou duren. [6]

Den Haag en Amsterdam waren twee van de eerste steden waar de automobiele vuilniswagens in gebruik genomen werden. De ervaringen met de moderne elektrisch aangedreven vuilnis- en reinigingstoestellen werden in de daaropvolgende jaren via de Nederlandse Vereniging van Reinigingsdirecteuren met andere steden uitgewisseld, waarop enkele jaren later ook kleinere steden zoals Zwolle en Hilversum over een eigen autovuilniswagen beschikten.[7][8] Ook in de overzeese koloniën werd in automobiele reinigingsapparatuur geïnvesteerd; in 1914 kwam op Soerabaja de eerste automobiele veegmachine aan. [9] Eind jaren 1930 waren in de meeste Nederlandse steden de oude, door paarden getrokken vuilniswagens vervangen door een gemotoriseerd exemplaar. [10]

Enkele decennia later doet de zogeheten kraakpersauto zijn intrede. Dit type vuilniswagen vermaalt het aangeboden vuilnis direct tot kleinere delen, wat het later in het vuilverwerkingsproces makkelijker te verwerken maakt. Rotterdam schaft zijn eerste kraakpersauto aan in 1956. [11] De komst van de trommelwagens valt ruwweg samen met de introductie van de vuilniszak. Doordat het vuilnis vanaf de jaren 1970 niet meer in een losse vuilnisemmer, maar bijeengebonden in een vuilniszak worden aangeboden, werd de trommel nodig om de zakken te vermalen om zo de ruimte in de vuilniswagen zo efficiënt mogelijk te benutten. [12]

Vanaf eind jaren 1970 deed de minicontainer zijn intrede. [13] Deze verandering vereiste opnieuw een nieuw type vuilniswagen.

Aanbieding van afval[bewerken]

Afval kan ruwweg in 3 soorten aangeboden worden:

  • Grof afval, meestal alleen bij grote voorwerpen zoals meubels
  • Los klein afval, meestal in ondergrondse verzamelbakken
  • In plastic zakken
  • In containers
    • kleine containers met wielen, meestal een container per pand
    • grote containers voor locaties waar grotere hoeveelheden vuilnis vrijkomen

Inzameling van afval[bewerken]

De methode van inzameling hangt af van hoe het afval aangeboden wordt.

En open wagen met laadkraan

Grof vuil[bewerken]

Grof vuil kan opgehaald worden met een vrachtwagen met een kraan (knijper) of met een gesloten wagen met een persmechanisme. Bij de laatste optie moet het vuil bijna altijd handmatig in de vrachtwagen gegooid worden.

Een vacuümwagen om afval op te zuigen

Los klein afval[bewerken]

Tegenwoordig kan los klein afval (meestal zonder zak) met een speciaal voertuig opgezogen worden. Het voordeel is dat op deze wijze ondergrondse opslag van afval mogelijk wordt. Voorheen moest dit soort voorzieningen dan handmatig geleegd worden wat niet praktisch is.

Plastic zakken[bewerken]

Losse plastic zakken moeten bijna altijd met de hand in de wagen gegooid worden. De wagen beschikt bijna altijd over een persmechanisme om de zakken te compacteren en door te schuiven.

Een voorlader

Containers[bewerken]

Het laden van containers kan op verschillende manieren plaatsvinden:

  • Via een voorlader, een soort vork aan een arm die voor het voertuig uitsteekt. Het voordeel is dat alleen een robot/chauffeur nodig is. Het nadeel is dat de container altijd voor de vrachtwagen moet staan, de container of de vrachtwagen moet juist geplaatst worden. De inhoud van de container wordt in een open bak of via een arm in een luik bovenin in het voertuig gestort.
  • Via een achterlader, bij kleine huisvuilcontainers kunnen 2 units tegelijk geleegd worden. De containers moeten wel handmatig bij de achterlader geplaatst worden. De achterlader leegt de containers via een gat in de carrosserie.
  • Via een zijlader. Een zijlader wordt tegenwoordig vaak toegepast op minder dicht bebouwde gebieden, via een door de chauffeur bestuurde arm wordt een (kleine) container opgepakt en via een luik bovenin de wagen geleegd.

Gescheiden inzameling[bewerken]

Sommige vuilniswagens zijn geschikt voor het gescheiden inzamelen van "grijs" afval (niet-recyclebaar of niet-composteerbaar materiaal) en groente-, fruit- en tuinafval.

Lediging[bewerken]

De vrachtwagen wordt geleegd via een klep aan de achterzijde, bij achterladers wordt de gehele beladingsinrichting omhoog gekanteld. Sommige wagens kunnen kiepen, anderen hebben een schuif om het afval aan de achterzijde eruit te duwen.

Hybride vuilniswagens[bewerken]

Bekende merken die actief vuilniswagens ontwikkelen en verbeteren zijn:

  • Mercedes-Benz met een serie voertuigen genaamd Econic.
  • Volvo met de Volvo FE hybrid, die geleverd kan worden als vuilniswagen.

Wat deze vuilniswagens gemeen hebben, is dat er gelet wordt op de uitstoot. Daardoor zijn de nieuwe vuilniswagens minder schadelijk voor het milieu.[14] Ook hybride vuilniswagens worden steeds belangrijker. Ze produceren minder lawaai en veroorzaken daardoor minder overlast wanneer 's ochtends vroeg het afval wordt opgehaald. Ook gebruiken de vuilniswagens 15 tot 30% minder brandstof. Ten slotte stoten hybride vuilniswagens 20% minder CO2 uit.[15]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Aschbevuiling (ingezonden brief), Algemeen Handelsblad, 14 oktober 1876
  2. Een nieuwe vuilniskar, De Tijd, 17 maart 1904
  3. Een nieuwe veegmachine, Rotterdamsch Nieuwsblad, 5 augustus 1901
  4. Een automobiel vuilniswagen, Tilburgsche Courant, 14 september 1912
  5. Onder Berlijn's Straten, Bataviaasch Nieuwsblad, 8 juli 1911
  6. Stadsreinigers en vuilverbranders, Nieuwsblad van het Noorden, 12 augustus 1931
  7. Nederlandse Vereniging van Reinigingsdirecteuren, Algemeen Handelsblad, 18 juli 1919
  8. Een auto-vuilniswagen, De Gooi- en Eemlander, 25 april 1923
  9. Patent automobiel vacuum veegmachines, Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië, 15 juli 1914
  10. Vuilnisbakken vertellen hun historie, Het Volksdagblad, 20 juli 1939
  11. Honderdste kraakpersauto, Het Vrije Volk, 24 september 1968
  12. Nieuwe trommelwagens voor reiniging, Nieuwsblad van het Noorden, 10 juli 1970
  13. Nieuwe „vuilkar" werd kritisch bekeken op vergadering Tot Opbouw, Leeuwarder Courant, 11 april 1978
  14. De komst van de vuilniswagen, AutoScout24
  15. Rustig uitslapen dankzij hybride vuilniswagens, Duurzaam Bedrijfsleven