Xenoceratops

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Xenoceratops foremostensis is een plantenetende ornitischische dinosauriër, behorend tot de groep van de Ceratopia, die tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Canada.

Vondst en naamgeving[bewerken]

In 1958 vond Wann Langston jr. in de woestenij van Chin Coulee in Alberta schedelmateriaal van een ceratopiër dat hij toevoegde aan de collectie van het Canadian Museum of Nature. Jarenlang bleef het daar onbestudeerd liggen totdat in het begin van de eenentwintigste eeuw een golf aan ontdekkingen van onbekende ceratopiërsoorten nieuwe interesse in de vondst wekte, vooral toen men zich realiseerde dat de opgravingen gedaan waren in lagen waaruit nog nooit een soort benoemd was. De botten bleken inderdaad toe te behoren aan een onbeschreven taxon.

De typesoort Xenoceratops foremostensis is in 2012 benoemd en beschreven door Michael Ryan, David Evans en Kieran Shepherd. De geslachtsnaam is afgeleid van het Oudgriekse ξένος, xenos, "vreemd", en verwijst naar het volkomen nieuw zijn van de vondsten. Verder is de naam een verwijzing naar het behoren tot de Ceratopia. De naam was overigens al eerder gebruikt voor een fictief prehistorisch dier in de televisieserie Primeval. De soortaanduiding verwijst naar de herkomst uit de Foremostformatie in Alberta.

Van de soort zijn fossielen opgegraven uit een beenderbed met losse botten in lagen van de Formostformatie die dateren uit het Campanien, in dit geval met een leeftijd van achtenzeventig miljoen jaar. Het holotype, CMN 53282, bestaat uit een stuk wandbeen. De paratypen zijn de wandbeenderen CMN 54950 en CMN 54951. Verwarrend is dat CMN 53282 eerst het inventarisnummer was van al het materiaal. Later bleek echter dat dit de nekschilden vertegenwoordigde van minstens drie volwassen exemplaren. Van deze schedelkragen waren delen aanwezig van het squamosum en het wandbeen. De wandbeenelementen overlapten elkaar in volledigheid zodat bepaald kon worden dat de specimina inderdaad van één taxon afkomstig waren. Het oorspronkelijke inventarisnummer is behouden voor het wandbeen van één van deze exemplaren. De paratypen zijn wandbeenderen die ieder een van de overige twee individuen vertegenwoordigen. Ze vulden elkaar ook aan zodat een meer complete reconstructie van het element mogelijk was. Zoals bij veel directe verwanten draagt het wandbeen op de positie van de derde huidverbening vanaf de middenlijn geteld een lange beenstekel.

Fylogenie[bewerken]

Xenoceratops is door de beschrijvers ingedeeld in de Centrosaurinae, in een basale positie. Het is daarmee de oudste bekende Canadese ceratopide, ongeveer een half miljoen jaar ouder dan Albertaceratops uit de onderste Oldmanformatie en één van de oudste ceratopiden überhaupt, een miljoen jaar jonger dan Diabloceratops uit Utah.

Het volgende kladogram geeft de positie van Xenoceratops in de stamboom weer:

 Ceratopidae 

 Chasmosaurinae


 Centrosaurinae 

 Xenoceratops




 Diabloceratops




 Avaceratops





 Spinops




 Centrosaurus




 Coronosaurus



 Styracosaurus







 Sinoceratops




 Rubeosaurus




 Einiosaurus




 Achelousaurus



 Pachyrhinosaurus











Literatuur[bewerken]

  • Michael J. Ryan, David C. Evans & Kieran M. Shepherd, 2012, "A new ceratopsid from the Foremost Formation (middle Campanian) of Alberta", Canadian Journal of Earth Sciences, 49: 1251-1261, DOI:10.1139/e2012-056