Zaagwespen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zaagwespen
Melaleuca zaagwesp
Melaleuca zaagwesp
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)
Onderstam: Hexapoda (Zespotigen)
Klasse: Insecta (Insecten)
Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)
Onderorde
Symphyta
Gerstäcker, 1867
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De zaagwespen (Symphyta) is een onderorde van de vliesvleugeligen met 6000 soorten. De meeste soorten komen voor in de gematigde streken. In Midden-Europa komen ongeveer 800 soorten voor.

Zaagwespen onderscheiden zich van andere vliesvleugeligen door de brede verbinding van het achterlijf met het borststuk (geen wespentaille) en door hun op rupsen gelijkende larven. De naam is afkomstig van de op een zaag lijkende ovipositor, waarmee de vrouwtjes planten binnendringen voor het leggen van hun eitjes. Grote populaties van bepaalde zaagwespsoorten kunnen grote economische schade toebrengen aan bossen en cultuurplanten.

Taxonomie[bewerken]

Eileggende zaagwesp

Zaagwespen zijn een groep van hoofdzakelijk fytofage insecten. Het is een paraphyletische groep, maar de naam wordt nog algemeen gebruikt en behandeld als onderorde, alhoewel de naam in komende classificaties wel zal verdwijnen. Deze superfamilies worden beschouwd als de meest primitieve taxa binnen de Hymenoptera (sommigen gaan terug tot 200 miljoen jaar) en een van de taxa binnen de Symphyta heeft de onderorde Apocrita (wespen, bijen en mieren - deze groep wordt beschouwd als monophyletisch). Veel deskundigen vinden dat het meest overeenkomende zustertaxon van de Apocrita de familie Orussidae is, de enige Symphyta-groep die parasitair is.

Onderverdeling[bewerken]

Bladwesp

Superfamilie Cephoidea
   Familie Cephidae (halmwespen)
Superfamilie Megalodontoidea
   Familie Megalodontesidae
   Familie Pamphiliidae (spinselbladwespen)
Superfamilie Orussoidea
   Familie Orussidae (parasitaire houtwespen)
Superfamilie Siricoidea
   Familie Anaxyelidae (...)
   Familie Siricidae ((naald)houtwespen)
Superfamilie Tenthredinoidea
   Familie Argidae (kortsprietbladwespen)
   Familie Blasticotomidae (...)
   Familie Cimbicidae (knotssprietbladwespen)
   Familie Diprionidae (pluimsprietbladwespen)
   Familie Pergidae (...)
   Familie Tenthredinidae (bladwespen)
Superfamilie Xyeloidea
   Familie Xyelidae (...)
   Familie Xiphydriidae (...)

Larve[bewerken]

Larve van Eriocampa ovata

De larve van de zaagwesp is een bastaardrups die lijkt op een rups met echter twee duidelijke verschillen:

  • de larve heeft zes of meer paar propoten op het achterlijf (een rups maximaal vijf) en
  • er zijn twee enkelvoudige ogen in plaats van zes zoals bij de rups.

De larven van de verschillende soorten voeden zich met uiteenlopende planten. Individuele soorten voeden zich echter alleen met specifieke plantensoorten. Larven van verschillende soorten zaagwespen mineren, veroorzaken het oprollen van het blad of gallen. Drie families zijn zuiver xylofaag en worden "houtwespen" genoemd. Eén familie is parasitair. Larven die niet op maar in het plantenweefsel zitten lijken op maden en hebben geen propoten.

Volwassen insect[bewerken]

Volwassen zaagwespen met uitzondering van de familie Cephidae hebben een haakachtige structuur tegen de onderkant van de vleugels ter ondersteuning van de vleugels tijdens de rustperioden van het insect. Deze "cenchri", die ontbreken bij de onderorde Apocrita zitten achter het schildje op het borststuk. Volwassen zaagwespen van sommige soorten zijn vleesetend en eten andere insecten maar ook voeden ze zich met nectar.

Externe links[bewerken]