Zigeunertoonladder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amoll.zigeuner.png

Een zigeunertoonladder is een toonladder waar tweemaal een interval van 1½ toonafstand in voorkomt. Meestal is dit tussen de derde en de vierde, en tussen de zesde en de zevende toon. Tussen de eerste en de tweede toon zit een toonafstand van 1, tussen alle overige noten zit een afstand van ½. Deze meest voorkomende zigeunertoonladder heet ook wel de Balkan-ladder.

Een voorbeeld van een zigeunertoonladder is:

g - a - bes - cis - d - es - fis - g
  1 - ½   - 1½ -  ½ - ½ -  1½ -  ½

Men omschrijft deze toonladder ook wel als een harmonische kleine tertstoonladder met een verhoogde vierde toon. De toonladder klinkt dus ook als mineur.

Het is niet bekend of deze soort toonladders van de Roma afkomstig is, al wordt de toonladder wel eens gebruikt in zigeunermuziek. Waarschijnlijker is dat de toonladder zijn oorsprong vindt in de landen langs de Donau en de Balkan. Adriaan Fokker schreef de uitvinding van deze toonladder toe aan Giuseppe Tartini.

Naast het genoemde voorbeeld bestaan er varianten uit Spanje en Portugal (g - as - b - c - d - es - fis -g) en een uit Noord-Afrika (g - as - b - c - des - e - f - g).

In de klassieke muziek wordt de zigeunertoonladder niet zo vaak gebruikt. De zigeunertoonladder komt voor in de compositie 'Afrique' (opus 89) van Camille Saint-Saëns.

Bron[bewerken]