Zionsburg (Vught)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Zionsburg - vóór de brand
De Zionsburg - na de brand
Geusau01.JPG

Zionsburg is een ongeveer 8 hectare groot landgoed in het hart van Vught, gebouwd rond 1880 toen de familie Marggraff hier haar intrede deed. Het pand doorstond de oorlogsjaren, maar na een brand in 2003 waarbij telg Ewald Marggraff overleed, staan alleen nog de muren overeind. Het pand was prachtig van binnen: met lambriseringen, prachtige Venetiaanse kroonluchters en fraai gipswerk was het een kasteeltje in een neorenaissancistische stijl.

Geschiedenis[bewerken]

Het ontwerp van het huis werd veelal toegeschreven aan de beroemde meubelkunstenaar en beeldhouwer Jean Theodore Stracké wonende te 's Hertogenbosch. Tijdens onderzoek door het architectenbureau dat de restauratie voorbereidt, is gebleken dat de werkelijke architect J.J. van Nieukerken is uit Den Haag. Het betreft hier zijn eerste werk. Veel van de beeldhouwwerken en meubels zijn echter wel ontworpen door Johann Theodor Stracké.

Het landgoed is in de zogenaamde Engelse sfeer aangelegd, met brede lanen, vijvers en veel gazon. De gebouwen op het landgoed bestaan uit het landhuis, een oranjerie met grote koepel, een koetshuis en paardenstallen. Tevens zijn er nog de resten van wat eens een moestuin was en een rotstuin. Op een plek midden in de tuin staan bomen in een cirkel met een zuil middenin. Hier werden de honden vroeger begraven, vandaar de naam hondenkerkhof. Ewald heeft hier nu ook zijn laatste rustplaats.

Van 1189 tot 1192 vindt de derde kruistocht plaats. Deze geestelijke ridderorde strijkt later op vele plaatsen in Brabant neer, zo ook in het oude centrum van Vught. Op een flinke lap grond bouwt men het commandeurshuis van deze orde.

Dit commandeurshuis is zover bekend de oudste bebouwing van het grondgebied aan de Taalstraat in Vught, recht tegenover de Lambertuskerk. De orde heeft een grote invloed op het kerkelijk gebeuren van die tijd. Zij benoemen de pastoors, innen een deel van het kerkgeld en er loopt zelfs een onderaardse gang van het Commandeurshuis naar de Lambertuskerk.

Als in 1543 de Gelderse roofridder Maarten van Rossum er achter komt dat de inname van 's-Hertogenbosch geen haalbare kaart is, haalt hij zijn gram door heel Vught plat te branden. Ook het commandeurshuis overleeft deze daad niet.

Tot 1663 blijft de overgebleven ruïne staan. In dat jaar wordt het landgoed gekocht door een zekere Cornelus Kuchlinus voor de lieve som van 5000 gulden. De onderaardse gang is het enige dat overblijft van de erfenis van de Duitse Orde. Hij bouwt een landhuis dat de naam Zionsburg krijgt. Het landhuis zag er uit als onderstaande tekening uit het tweede kwart van de negentiende eeuw.

Tot 1543 stond er op dezelfde plek een middeleeuws commandeurshuis van de Duitse Orde dat later werd platgebrand door de troepen van Maarten van Rossum. Een onderaardse gang naar de toren aan de overkant van de weg is nog gedeeltelijk intact. Van 1663 tot 1880 stond er een eerder landhuis, gebouwd door Cornelius Kuchlinus. In 1795 verwierf weduwe Margaretha Jannette, geboren Keuchenius (1746-1835) Zionsburg, dat zij tot 1828 bewoonde.

Tevens is de buitenplaats in het bezit geweest van koning Willem III. JHR. Charles Pierre De Grancy gehuwd met jonkvrouwe Wilhelmina Martini van Geffen het gezin komt op Zionsburg te wonen in 1869. Als Charles in 1874 vlak na de dood van zijn zoon overlijdt. De weduwe ziet het niet zitten om alleen in het verblijf Zionsburg te wonen en wil de buitenplaats in delen verkopen. Maar als Mr. Johan Lodewijk Marggraff met een bod van f51.560 iedereen overtroeft, krijgt hij het hele landgoed in beheer. Enige aanpassingen worden gedaan aan het oude Zionsburg. De Marggraffs sloopten het landhuis en op 16 augustus 1882 legt Johan Willem Lodewijk de eerste steen van het nieuwe Zionsburg. Johan Lodewijk overlijdt in 1911 op Zionsburg. Zijn zoon erft het landgoed.

Het huis zal in opdracht van de Marggraff Stichting worden herbouwd door het architectenbureau van Jhr Ir D.L. Six; Six Architects BNA. Enkele afbeeldingen zijn te zien via de link hieronder.

Zionsburg Vught[bewerken]

Johan Lodewijk Marggraff koopt het vervallen landgoed Zionsburg Vught in 1882.

Ewald Marggraff stond bekend om zijn ruzies met de gemeente Vught en andere overheidsinstanties. Als jongeman kreeg hij een hekel aan de gemeente door de plaatsing van zijn vader in het nabijgelegen interneringskamp. De gemeente wilde direct na het overlijden van vader Lodewijk de Zionsburg Vught kopen, alsook andere bezittingen van hem. Ewald Marggraff wist echter haast de complete bezittingen te behouden. Dit zorgde door de jaren heen voor een strijd tussen de gemeente en Marggraff. Na de brand in 2003, waarbij Ewald Marggraff het leven liet, deden vrij snel speculaties de ronde. Het onderzoek naar de brand duurde twee dagen. De oorzaak zou een oude kachel zijn. Vervolgens werden het vermogen en de bezittingen ondergebracht in de Marggraff Stichting waarvan twee zussen van Ewald Marggraff deel uitmaken. Het doel van deze stichting is het behoud van het landschap en het herstel van huis Zionsburg te Vught. Maar aangezien er van het vermogen bijna niets terug te vinden is, blijft het de vraag of Zionsburg herbouwd gaat worden. Vele projectontwikkelaars hebben al belangstelling voor het landgoed getoond. Onlangs is ook het koetshuis in brand gevlogen. Tot op heden is geen verklaring gegeven voor het ontstaan van de brand.

In november 2007 verscheen het boek Het geheim van Zionsburg door Joris van Os en Jurriaan Maessen. In dit boek speculeren de auteurs over de rol die het landgoed Zionsburg gespeeld kan hebben in de Nederlandse geschiedenis.

Foto's[bewerken]

Zionsburg door de jaren heen:

Externe links[bewerken]