Zwarte humor
Zwarte humor is een vorm van humor, gebaseerd op het leed van anderen met als doel te spotten en te amuseren. Hierbij is er een zekere overeenkomst met het (psychologisch) cynisme, waarbij een negatieve houding tegenover (een deel van) de maatschappij tot uiting komt. Vaak wordt deze, meestal overdreven, vorm van humor gebruikt om het leed te relativeren of een reactie bij de toeschouwer te ontlokken.
Zwarte humor draait vaak rond taboe-onderwerpen die over het algemeen erg gevoelig liggen bij de meeste mensen, zoals dood, geweld, ziekte, moord, zelfmoord, natuurrampen, ongevallen, handicaps, drugs, mishandeling, hongersnood, armoede, kindermisbruik, verkrachting, racisme, discriminatie, genocide, de holocaust, de Tweede Wereldoorlog ... In normale omstandigheden wordt humor rond deze deprimerende thema's afgekeurd of bijzonder smakeloos gevonden. Veel mensen die gebruik maken van zwarte humor proberen hun publiek hiermee dan ook ongemakkelijk te maken of te choqueren. Op het juiste moment en in de juiste omstandigheden kan deze vorm van humor echter ook helpen als een manier om spanningen weg te nemen of het leed te relativeren. Doordat echter elk individu zijn eigen morele en ethische grenzen heeft is de reactie bij het publiek niet altijd in te schatten.
[bewerken] Voorbeelden van zwarte humor
- In de film "Der Untergang" wordt na een bombardement op Berlijn verteld dat "in Berlijn nu allemaal warenhuizen staan. Hier waren huizen en daar waren huizen!"
- In verschillende landen bestaan moppen over de Tweede Wereldoorlog, of over 11 september 2001
- De tekenfilmserie South Park maakt haast uitsluitend gebruik van zwarte humor. Personages worden regelmatig het slachtoffer van afgrijselijke ongelukken, vechtpartijen met al dan niet de dood tot gevolg. De serie drijft ook geregeld de spot met onder andere oorlog; terrorisme, pedofilie, aids, euthanasie, abortus, minderheidsgroepen ... In de aflevering "Hell on Earth 2006" wordt de spot gedreven met de toen net overleden natuurpresentator Steve Irwin, wat door zijn familie niet in dank werd afgenomen.
- Ook Monkey Dust was berucht om haar zwarte humor.
- Jennifer's Body
- André Franquin's stripreeks Zwartkijken bestaat uit allerlei cynische gags, getekend in zwart-wit.
- The Addams Family
- Het blad Charlie Hebdo ("Hara-Kiri")
- Robert Crumb
- John Callahan
- Jimmy Carr
- Kamagurka
- Gregorius Nekschot
- Bernard Willem Holtrop
- Gummbah
- Jeroom
- Lenny Bruce
- Hans Teeuwen
- Theo Maassen
- The Marx Brothers
- W.C. Fields
- Monty Python
- Bill Hicks
- George Carlin
- Urbanus en zijn strip Urbanus
- Herman Brusselmans
- Michel Houellebecq
- Quentin Tarantino
- Spitting Image
- The Simpsons
- The Young Ones
- Bottom (televisieserie)
- Paul De Leeuw
- Wim T. Schippers
- Frank Zappa
Een zwarte komedie gaat doorgaans niet over het leed van anderen. Het zijn komische verhalen (boeken, films of toneelstukken) met een duistere of beklemmende ondertoon. Een bekend voorbeeld is Stanley Kubrick's Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb.