À bout de souffle

À bout de souffle Liefde zonder uitzicht
Regie	Jean-Luc Godard
Producent	Georges de Beauregard
Scenario	Jean-Luc Godard & François Truffaut
Hoofdrollen	Jean-Paul Belmondo Jean Seberg
Muziek	Martial Solal
Montage	Cécile Decugis & Lila Herman
Cinema­tografie	Raoul Coutard
Distributie	Films Georges de Beauregard
Première	17 maart 1960
Genre	Misdaad Nouvelle vague
Speelduur	90 min.
Taal	Frans, Engels
Land van herkomst	Frankrijk
Budget	400.000 Franse frank
Gewonnen prijzen	Zilveren Beer voor Beste Regisseur, French Syndicate of Cinema Critics Awards, Prix Jean Vigo
Kijkwijzer	Bekijk/bewerk dit op Wikidata Angst Geweld Grof taalgebruik
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
(mul) TMDb-profiel
(en) AllMovie-profiel
Portaal    Film

À bout de souffle is een Franse misdaadfilm uit 1960 onder regie van Jean-Luc Godard, naar een scenario van François Truffaut. Godard won hiervoor de Zilveren Beer op het Filmfestival van Berlijn 1960, de Prix Méliès en de Prix Jean Vigo. Hoofdrolspeelster Jean Seberg werd genomineerd voor een BAFTA Award. De film was een groot kassasucces in Frankrijk met meer dan 2,5 miljoen bezoekers. De titel is een Franse uitdrukking die ademnood betekent. De film bleek zeer vernieuwend en was een van de trendsetters voor het genre van de nouvelle vague, waardoor deze meteen een klassieker werd.

Regisseur Jim McBride bracht in 1983 een Amerikaanse remake van À bout de souffle uit getiteld Breathless. In 2025 kwam de speelfilm Nouvelle Vague van Richard Linklater uit, over de totstandkoming van À bout de souffle.

Verhaal

De autodief Michel Poiccard (Jean-Paul Belmondo) identificeert zich graag met Amerikaanse filmgangsters. Hij imiteert graag Humphrey Bogart. Op een dag steelt hij in een impulsieve bui een auto en als hij onderweg wordt aangehouden door een motoragent schiet hij deze dood. Hij vlucht vervolgens naar Parijs. Hij duikt onder bij de Amerikaanse studente Patricia Franchini (Jean Seberg) en hij probeert haar over te halen om samen naar Italië te vluchten. Patricia twijfelt of ze wel met hem kan leven en krijgt het vermoeden dat hij achter de gedode agent zit. Uiteindelijk geeft ze hem aan bij de politie en wordt hij doodgeschoten. Bloedend rent hij door de straat, terwijl zij hem bij probeert te houden. Als hij neervalt op de grond, zegt hij nog wat tegen haar en sterft.

Productie

Het script was gebaseerd op een kort krantenartikel. Dit ging over een man die een auto stal om zijn zieke moeder in Le Havre te bezoeken. Samen met zijn Amerikaanse vriendin werd ze aangehouden door een motoragent, waarop hij de agent doodschoot. De dief wist een tijdje verborgen te blijven voor de politie maar werd uiteindelijk gevonden. François Truffaut schreef het script, dat uit slechts vier kantjes bestond. Het was de eerste langspeelfilm van Godard, een bekend filmcriticus. Het budget dat hij kreeg toegewezen was veel te laag voor een professionele film en deze moest in slechts twintig dagen geschoten worden. Het draaien van de film begon in augustus 1959. De opnamen werden gekenmerkt door rommeligheid en amateurisme. De filmproductie was een media-evenement dat dagelijks werd gevolgd door de pers. Omdat er nauwelijks sprake van een script was, schreef Godard het scenario al gaandeweg en onthulde het te draaien scenario dag per dag. Vaak werden de details en de dialogen pas 's ochtends uitgewerkt. Op enkele dagen werd er slechts een kwartiertje gefilmd op andere tot twaalf uur. Godard werd geassisteerd door andere coryfeeën van de nouvelle vague, François Truffaut en Claude Chabrol, en kreeg raadgevingen van Jean-Pierre Melville. Die laatste speelde ook een bijrol. Om de kosten laag te houden en omdat er geen filmvergunning was moesten de scènes in Parijs op straat vaak stiekem worden geschoten. De cameraman lag dan verstopt in een bakfiets, zodat niemand op straat iets in de gaten had. Uiteindelijk bleek de film te lang en om deze in te korten tot 90 minuten werd er vrij lukraak in geknipt. Dit leidde tot extreme jump cuts. Godard zou hier later over gezegd hebben dat de film een soort jazz is.

Betekenis

De film vormde de doorbraak van de nouvelle vague. In de film werden opzettelijk de gevestigde stijlvormen en morele normen genegeerd. De kern van de film was het antwoord van de autodief op de vraag: "In het leven moet men kiezen tussen de triestheid en het niets. Wat zou jij kiezen?" Verder viel de film op door de vrijgevochten seksuele moraal voor die tijd en de luchtige manier waarop hierover werd gesproken.

De film kan als parodie op de Amerikaanse cinema gezien worden of juist als kritiek hierop. De makers wilden juist een film maken die in alles afwijkt van de Amerikaanse norm. Dit is o.a. te zien in de vreemde manier waarop de hoofdpersoon zich identificeert met Humphrey Bogart en de grote Amerikaanse auto's die te zien zijn. Expres is gekozen voor vervreemdend camerawerk, zoals bij het moment waarop de agent wordt gedood en de lange tijd die de gewonde hoofdpersoon blijft rennen tot deze neervalt.

Filmtechnisch gezien kenmerkt de film zich door een ruwe montage en geluid (onder meer jump cuts, zoals de scène in de auto) en een geïmproviseerde manier van filmen en acteren. De film en de acteur Jean-Paul Belmondo verwierven een cultstatus, zeker onder de Franse jonge generatie van de jaren zestig. Voor Jean Seberg vormde de film haar doorbraak na twee eerdere minder geslaagde acteerprestaties, volgens de filmcritici van haar tijd.

Rolverdeling

Acteur	Personage
Jean-Paul Belmondo	Michel Poiccard, Laszlo Kovacs
Jean Seberg	Patricia Franchini
Daniel Boulanger	inspecteur Vital
Henri-Jacques Huet	Antonio Berutti
Antoine Flachot	Carl Zubert
Van Doude	Amerikaans journalist
Claude Mansard	Claudius Mansard
Liliane David	Liliane
Jean-Pierre Melville	Parvulesco
Roger Hanin	Carl Zombach

Technische fiche

• Productiemaatschappij: Imperia Films, SNC (Société Nouvelle de Cinématographie)
• Originele Distributie: SNC (Société Nouvelle de Cinématographie), Imperia Films
• Camera: Raoul Coutard
• Geluid: Jacques Maumont
• Montage: Cécile Decugis
• Script: Suzanne Faye
• Artistiek advies: Claude Chabrol
• Formaat: zwart/wit- Mono - 35mm
• Uitgiftedatum: 16 maart 1960

Remake

Het verhaal werd in 1983 opnieuw verfilmd door Jim McBride als Breathless met Richard Gere en Valérie Kaprisky. Deze film verscheen in Frankrijk als A Bout de Souffle Made in USA.

Externe links

• (en)  À bout de souffle in de Internet Movie Database
• (nl)  À bout de souffle op MovieMeter
• (mul)  À bout de souffle in The Movie Database
• (en)  À bout de souffle in de database van AllMovie

Bronnen, noten en/of referenties

· ·

Films onder regie van Jean-Luc Godard

À bout de souffle (1960) · Le Petit Soldat (1960) · Une femme est une femme (1961) · Une histoire d'eau (1961) · Vivre sa vie (1962) · Les Carabiniers (1962) · Le Mépris (1963) · Bande à part (1964) · Une femme mariée (1964) · Alphaville (1965) · Pierrot le fou (1965) · Masculin, féminin (1965) · Made in USA (1966) · Deux ou trois choses que je sais d'elle (1966) · La Chinoise (1967) · Week-end (1967) · Sympathy for the Devil (1968) · Le Gai Savoir (1968) · Le Vent d'est (1969) · Tout va bien (1972) · Letter to Jane (1972) · Numéro deux (1975) · Ici et ailleurs (1976) · Sauve qui peut (la vie) (1980) · Passion (1982) · Prénom Carmen (1983) · Je vous salue, Marie (1984) · Soft and Hard (1985) · Détective (1985) · King Lear (1987) · Soigne ta droite (1987) · Puissance de la parole (1988) · Nouvelle vague (1990) · Allemagne année 90 neuf zéro (1991) · Hélas pour moi (1993) · Godard par Godard (1995) · For Ever Mozart (1996) · Histoire(s) du cinéma (1998) · Éloge de l'amour (1998) · Dans le noir du temps (2002) · Notre musique (2004) · Film Socialisme (2010) · Adieu au langage (2014) · Le Livre d'image (2018)