3C 273

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
3C273
3C273 met zijn jet in röntgenstraling (opname Chandra X-Ray Observatory)
3C273 met zijn jet in röntgenstraling (opname Chandra X-Ray Observatory)
Type Blazar; Sy1
Datum ontdekking 1963
Ontdekt door Maarten Schmidt
Overige aanduidingen PGC 41121, HIP 60936
Absolute helderheid -26,7 mag
Waarnemingsgegevens
Rechte klimming 12u29m06,7s
Declinatie +02° 03' 09"
Sterrenbeeld Maagd (Virgo)
Schijnbare helderheid 12,86 mag
Afstand 2.117 Glj (649,1 Mpc)
Portaal  Portaalicoon   Astronomie
Quasar 3C273 gefotografeerd door de Hubble Space Telescope.

3C 273 is de optisch helderst bekende quasar, en is te vinden in de richting van het sterrenbeeld Maagd.

Ontdekking[bewerken]

De naam betekent dat het bron 273 (gerangschikt in rechte klimming) in de Third Cambridge Catalogue of Radio Sources uit 1959. Een nauwkeurige positie werd verkregen door waarnemingen met de Parkes Radio Telescope van bedekkingen van 3C 273 door de Maan[1] Daarna werd de radiobron geassocieerd met een optische tegenhanger, een onopgelost stellair object. In 1963 publiceerden Maarten Schmidt[2] en Bev Oke[3] twee in artikels in Nature dat 3C 273 een grote roodverschuiving, namelijk z = 0,158 heeft, waarmee het enkele miljarden lichtjaren ver weg zou staan.

Voor de ontdekking van 3C 273 waren verscheidene andere radiobronnen al geassocieerd met optische tegenhangers, waarvan de eerste 3C 48 was. Ook waren de kernen van vele actieve sterrenstelsels fout geïdentificeerd als veranderlijke sterren, waaronder de beroemde BL Lac, W Com, en AU CVn. Het werd echter niet begrepen wat deze objecten waren omdat hun spectra niet leken op spectra van normale sterren. 3C 273 was het eerste object wat geïdentificeerd werd als wat we nu kennen als quasar - extreem heldere objecten op kosmologische afstand.

Eigenschappen[bewerken]

Met een snelheid van 47469 ± 20 km/s ( roodverschuiving z =0,158339 ± 0,000067) is de afstand 649,1 ± 45,4 Mpc[4] ofwel 2.117 Glichtjaar. De quasar heeft een lichtkracht (absolute helderheid) van ongeveer 2 biljoen (2×1012) maal die van de Zon, oftewel 100 maal die van een flink sterrenstelsel zoals onze Melkweg.

3C 273 is een radio loud quasar en was ook een van de eerste extragalactische röntgenbronnen (ontdekt in 1970). De quasar heeft een relativistische jet met een schijnbare lengte van 23 boogseconden, wat overeenkomt met ongeveer 200.000 lichtjaar. De jet vertoont heldere knopen met daartussen gebieden met zwakkere emissie . 3C 273 ligt in het centrum van een reusachtig elliptisch sterrenstelsel met een schijnbare magnitude van 16 en een schijnbare grootte van 30 boogseconden. Het is nog steeds niet bekend hoe de röntgenstraling in 3C 273 precies ontstaat. De lichtkracht van 3C 273 is variabel op elke golflengte van radiostraling tot gammastraling op tijdschalen van enkele dagen tot tientallen jaren. De straling van de jet is gepolariseerd met dezelfde oriëntatie bij waarneming in het radio-, infrarode- en optische gebied. Dit is te wijten aan synchrotronstraling, die veroorzaakt wordt door een jet van geladen deeltjes die met relativistische snelheden beweegt. Er wordt gedacht dat zulke jets ontstaan door de interactie van een centraal zwart gat en een accretieschijf.

Externe links[bewerken]

De plaats van 3C273 in Virgo