Beleg van Rhenen (1499)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Beleg van Rhenen
Onderdeel van het Stichts-Kleefs conflict van 1499
Verovering van Rhenen
Verovering van Rhenen
Datum 8 juli 1499
Locatie Rhenen
Resultaat Inname door de Kleefse troepen
Strijdende partijen
Sticht Utrecht
stad Rhenen
Hertogdom Kleef
Leiders en commandanten
Frederik van Baden Jan II van Kleef
Troepensterkte
800-1000 inwoners[1] 1000-2000 strijdkrachten

Het Beleg van Rhenen (ook wel Verovering van Rhenen) vond plaats op 8 juli 1499[2] als onderdeel van het Stichts-Kleefs conflict van 1499.

Beloop[bewerken]

In april 1499 begonnen de conflicten tussen het sticht Utrecht en het hertogdom Kleef met plundertochten in het Sticht van roofridders uit Kleef. Mogelijk speelde de Stichtse Oorlog (1481-83) nog een rol voor Jan II van Kleef die in die periode zijn broer Engelbert van Kleef als aspirant bisschop naar Utrecht had gestuurd, maar dit zag mislukken door tussenkomst van Maximiliaan I van Oostenrijk.

Begin juli moet een Kleefs leger via het hertogdom Gelre naar Rhenen zijn getrokken, Kleef en Rhenen lagen ongeveer 50 kilometer van elkaar verwijderd. De stad zou grotendeels omsingeld zijn geweest, veel is er over het beleg niet bekend gebleven. De verovering ging gepaard met plundering, brandstichting, doodslag en verkrachting. Na inname van Rhenen trokken de Kleefse troepen richting stad Utrecht, daar werden buiten de stad gebouwen in brand gestoken. Het leger trok hierna via Bunnik terug naar het Hertogdom Kleef. Waarom de Kleefse krijgsmacht niet verder optrok is onduidelijk gebleven. Mede door Bourgondische tussenkomst werd het dispuut na 3 à 4 maanden met een vredesbestand besloten.[3]

Schilderij[bewerken]

Hetzelfde jaar werd er opdracht gegeven om een herdenkingsschildering te maken van de aanval. Een anonieme meester die de Meester van Rhenen wordt genoemd schilderde tussen 1499 en 1525 een olieverf paneel van 182 cm hoog en 143 cm breed. Het schilderij bevindt zich in het Rijksmuseum in Amsterdam. Een kopie hangt in Museum het Rondeel in Rhenen.

Op het schilderij is te zien hoe de Kleefse krijgsmannen op muren en poorten van de stad beuken terwijl enkele burgers proberen weerstand te bieden. Andere zoeken veiligheid in de Cunerakerk (centraal op het schilderij), waar ze tot de heilige Cunera, de beschermheilige van de stad, bidden.