Boer (oprisping)

Een boer (wetenschappelijk: ructus) is een oprisping van gassen uit de maag, die via de slokdarm naar buiten komen. De gassen kunnen afkomstig zijn van de darmflora, als afvalstoffen bij de spijsvertering. Eiwitrijk en zwavelrijk voedsel heeft de reputatie aanleiding te geven tot boeren en winderigheid. Voorbeelden zijn bonen, bepaalde koolsoorten en uien.

Boeren kan zich ook voordoen wanneer ingeslikt gas weer naar buiten komt. Dit kan gebeuren na het inslikken van lucht (aerofagie), of na het snel drinken van koolzuurhoudende drank. Ook baby's kunnen lucht in hun maag krijgen, dat via een boertje weer naar buiten komt. Een hik terwijl iemand geeuwt kan leiden tot een uitzonderlijk luide boer.

In sommige culturen kan het luidkeels laten van een boer na het eten als een teken van respect voor de gastheer of gastvrouw worden gezien, of staat men er onverschilling tegenover. In westerse landen daarentegen wordt het boeren meestal als zeer onbeleefd ervaren, en als gevolg van globalisering verbreidt deze opvatting zich. Ook in landen waar boeren nog in enige mate sociaal geaccepteerd is, wordt dit op officiele gelegenheden niet op prijs gesteld.

Boeren is niet alleen een sociaal verschijnsel, maar ook een belangrijk beschermingsmechanisme van het lichaam. Door het ontsnappen van overtollige gassen wordt de druk in de maag verminderd, wat klachten zoals een opgeblazen gevoel of misselijkheid kan voorkomen. Wanneer iemand niet kan boeren, bijvoorbeeld door spanning van de sluitspier tussen maag en slokdarm, kan dit juist leiden tot buikpijn of een drukkend gevoel op de borst. In medische context kan overmatig boeren soms wijzen op functionele maag-darmklachten, zoals reflux of het prikkelbaredarmsyndroom, waardoor artsen het aantal en moment van boeren soms gebruiken als aanwijzing bij een diagnose.

Probleem

Wanneer iemand een probleem heeft met boeren heeft dat mogelijk te maken met het niet functioneren van de bovenste slokdarmsluitspier welke niet ontspant om de maaggassen door te laten. Dit heet retrograde cricopharyngeale disfunctie (R-CPD).