Bok (scheepstype)
Uiterlijk
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/2005-10-29%2C_Stralsund%2C_Hafen%2C_Schwimmkran_Taklift_7_am_Hansakai.jpg/300px-2005-10-29%2C_Stralsund%2C_Hafen%2C_Schwimmkran_Taklift_7_am_Hansakai.jpg)
De bok is een vaartuig dat behoort tot de grote familie van de pramen. Een bok heeft als algemeen kenmerk een vlakke of nagenoeg vlakke bodem, hoekige kimmen, weinig of geen zeeg en het ontbreken van een dek, en een gelijk blijvende breedte over het grootste deel van de lengte van het schip. De oorsprong is Noord-Overijssel en Zuidwest-Drenthe.
Soorten
- Drijvende bok: een doosvormige waterdichte romp waarop een hefinrichting is bevestigd om zware lasten te kunnen behandelen. Vroeger was het een onttakelde (van al het overbodige ontdane) romp van een oud schip dat werd gebruik om masten te plaatsen. Tegenwoordig zijn het hoogwaardige platforms met vaak eigen voortstuwing die niet alleen hijswerk verrichten, maar veel meer maritieme taken aankunnen.
- Gieterse bok: een aan de punter verwant schip uit Overijssel, maar groter van formaat (± 12:2,5 meter), dat op de meren en grotere vaarten werd gebruikt voor het vervoer van alle voorkomende zaken als riet, hooi, turf en dieren. Het werd uitsluitend geboomd (punteren) of geroeid.
- Hoogeveense bok: een bok die sterk verwant is aan de Gieterse bok, maar groter. De Hoogeveense bok werd niet gepunterd, maar getruild, dat wil zeggen dat de bok vanaf de kant met een lange boom, meestal de spriet, werd voortgeduwd. Daarbij werd de boom vastgezet voor in de bok tussen de randgaarde en de wörp (de voorste krommer). In Hoogeveen werd de bok ook gebruikt bij begrafenissen en trouwerijen. Vincent van Gogh heeft in een van zijn brieven uit september 1883 hier nog een beschrijving van gegeven. De bokken werden gebouwd in Giethoorn, maar ook op de vele werven in Hoogeveen. Deze bokken werden hoofdzakelijk gebruikt voor het vervoer van alle producten die de streek opbracht van turf tot riet en van boter tot takkenbossen (boshout) voor de bakkers.
- De stad Meppel heeft zijn bijzondere positie gekregen doordat het de stapelplaats was van die producten die werden doorgevoerd naar Holland.
- Zuid-Hollandse bok: nagenoeg gelijk aan de Veense praam.
- Hollandse of Amsterdamse bok: werd ook werckschuit of vlotschuit genoemd en was hoofdzakelijk in Amsterdam in gebruik als lichter. Deze werd uitsluitend geboomd en had geen roer. De in Amsterdam gebruikte bokken en pramen werden na de overgang op de ijzerbouw vervangen door de gedekte (gladdeks) aken als werkschuit, maar behielden de naam bok.
Grootste drijvende bokken
Grootste drijvende bokken | |||
---|---|---|---|
Naam | Maatschappij | Hijsvermogen | Land |
Svanen | Van Oord | 8700 ton | Nederland |
Asian Hercules III | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 5000 ton | Singapore |
HL 5000 | Deep Offshore Technology | 4536 ton | Saint Vincent en de Grenadines |
Gulliver | Scaldis | 4000 ton | Nederland |
Musashi | Fukada Salvage | 3700 ton | Japan |
Rambiz | Scaldis | 3300 ton | Nederland |
Asian Hercules II | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 3200 ton | Singapore |
Fuji | Fukada Salvage | 3000 ton | Japan |
Taklift 4 | Smit Internationale | 2200 ton | Nederland |
Suruga | Fukada Salvage | 2200 ton | Japan |
Kongo | Fukada Salvage | 2050 ton | Japan |
Matador 3 | Bonn & Mees | 1800 ton | Nederland |
Asian Hercules | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 1600 ton | Singapore |
Taklift 6 | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 1600 ton | Singapore |
PW L-1501 | Pacific Carriers | 1500 ton | Singapore |
Lifter 1 | Saipem | 1400 ton | Malta |
Taklift 7 | Smit Internationale | 1200 ton | Nederland |
Smit Cyclone | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 1000 ton | Bahama's |
HEBO-Lift 9 | HEBO Maritiemservice | 900 ton | Nederland |
Brabo | Havenbedrijf Antwerpen | 800 ton | België |
Taklift 1 | Smit Internationale | 800 ton | Nederland |
Izu | Fukada Salvage | 700 ton | Japan |
Yamato | Fukada Salvage | 700 ton | Japan |
Koeigo | Fukada Salvage | 600 ton | Japan |
Uglen | J.J Ugland | 600 ton | Noorwegen |
Cormorant | Multraship Towage&Salvage | 600 ton | Nederland |
Norma | Scaldis | 440 ton | België |
Asian Helping Hand III | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 400 ton | Singapore |
Consul | Tenwolde Transport en Repair | 400 ton | Nederland |
GPS Apollo | GPS Marine | 400 ton | UK / Nederland |
GPS Atlas | GPS Marine | 400 ton | UK / Nederland |
Matador 1 | Bonn & Mees | 400 ton | Nederland |
Matador 2 | Bonn & Mees | 400 ton | Nederland |
Smit Typhoon | Asian Lift (Smit & Keppel O&M) | 400 ton | Bahama's |
HEBO-Lift 7 | HEBO Maritiemservice | 300 ton | Nederland |
Floating Crane No. 303 | Fukada Salvage | 300 ton | Japan |
Triton | Wagenborg Towage | 300 ton | Nederland / Duitsland |
HEBO-Lift 6 | HEBO Maritiemservice | 200 ton | Nederland / Duitsland |
HEBO-Lift 5 | HEBO Maritiemservice | 160 ton | Nederland |