Boter-kaas-en-eieren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Boter, kaas en eieren)
Ga naar: navigatie, zoeken
Boter-kaas-en-eieren
de speler met 'o' heeft gewonnen
Decoratief spel, met kazen en muizen

Boter-kaas-en-eieren, ook wel "oo maal oo" of "kruisje nulletje", is een eenvoudig spel voor twee spelers. Boter-kaas-en-eieren is in het Nederlands verreweg de meest gebruikte naam voor het spel.[bron?] Het spel wordt met een potlood of met een pen op papier gespeeld. Het spel is ook op een computer te spelen, soms zelfs bij een chatprogramma, zoals MSN Messenger. Bordspelen bestaan ook, maar deze hebben vaak meer een decoratief doel.

Boter-kaas-en-eieren wordt gespeeld op 3 bij 3 velden. Bij het begin zijn alle velden leeg. De ene speler zet een 'kruis' en de andere speler een 'rondje'. Degene die drie van zijn eigen tekens op een rij heeft (diagonaal, verticaal of horizontaal), heeft gewonnen.

Voor iemand die het spel goed genoeg kent, kan ieder spel in een gelijkspel laten eindigen, ongeacht wat de tegenstander doet. Zeker voor beginners is het veld in het midden het belangrijkste veld.

Game of tic-tac-toe, gewonnen door X

Het aantal verschillende mogelijke bordposities is 764, het lege bord niet meegerekend. Maar posities die door roteren of door spiegelen hetzelfde zijn, tellen voor één. Het aantal toegestane zetten vanaf de eerste zet en daarna tussen deze bordposities is 2096. Zo zijn er drie verschillende mogelijke beginzetten: in het midden, in de hoek of in het midden van een rand.

Boter, melk, kaas[bewerken]

In het verleden (1942) werd het spel ook wel boter, melk, kaas genoemd. De winnaar eiste zijn overwinning op door te zeggen:

  • Boter, melk, kaas
    ik ben de baas.[1]

Varianten[bewerken]

  • zie OXO (spel)
  • Een leuke variant is Cijfer Boter Kaas en Eieren. In dit spel worden de cijfers 1 t/m 9 gebruikt. Elk cijfer mag maar 1x gebruikt worden. De eerste speler speelt met de oneven getallen, de tweede speler met de even getallen. De speler die 15 punten in 1 lijn neerlegt wint (som van 3 getallen). Deze variant is bedacht door de wiskundige R. Graham
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Woordenschat. Verklaringen van woorden en uitdrukkingen, 's-Gravenhage, 1899, Taco de Beer en E. Laurillard (redactie)