Bulgaarse Communistische Partij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Българска комунистическа партия
Bulgaarse Communistische Partij
Vlag van de BKP
Personen
Partijleider Secretaris-Generaal:
Todor Zjivkov (1954-1989), zie: Lijst
Geschiedenis
Opgericht 1919
Opheffing 3 april 1990
Algemene gegevens
Actief in Flag of Bulgaria (1971 – 1990).svg Volksrepubliek Bulgarije
Hoofdkantoor Sofia
Krant Rabotnichesko Delo
Richting Extreemlinks
Ideologie Communisme
Marxisme-leninisme
Kleuren Rood
Jongerenorganisatie Rabotničeski mladežki sëjuz
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Bulgaarse Communistische Partij (Bulgaars: Българска комунистическа партия (Бкп), Balgarska Komunisticheska Partiya, (BKP)) ontstond in 1919 uit de vleugel van de 'Bulgaarse Sociaaldemocratische Arbeiderspartij - Nauwe Socialisten' (bolsjewisten) binnen de Bulgaarse sociaaldemocratische partij. Na de communistische opstand van september 1923, die geen succes was, veranderde de partij haar naam in Bulgaarse Werkerspartij (BWP). In de jaren veertig speelden communistische partizanen een grote rol in het verzet tegen de fascistische regering in Sofia. Na de communistische machtsovername in 1948 werd de oude naam van de partij hersteld.

Vanaf het begin van de jaren tachtig werd de partij drastisch hervormd. Na de val van het communistisch bewind in 1989 veranderde de partij haar naam in Bulgaarse Socialistische Partij (1990).

De leiding van de BKP lag bij het Centraal Comité. Het Centraal Comité werd gekozen door het Partijcongres, formeel het hoogste orgaan van de partij. Omdat het Centraal Comité maar enkele keren per jaar bijeenkwam, berustte de dagelijkse leiding van de partij bij het Politbureau en het Secretariaat. Zowel de leden (en kandidaat-leden) van het Politbureau als het Secretariaat waren afkomstig uit het Centraal Comité.

De eerste secretaris van het Politbureau van het Centraal Comité was de partijleider. Todor Christov Zjivkov (1911-1998) bekleedde de post van eerste secretaris (sedert 1981 secretaris-generaal) van 4 maart 1954 tot 10 november 1989 (!). Hij was hiermee de langstzittende communistische leider van Oost-Europa. Na een paleisrevolutie op 10 november 1989 werd Zjivkov als partijleider (en korte tijd hierna als voorzitter van de Staatsraad[1]) door Petur Mladenov opgevolgd. Op 15 januari 1990 werd de leidende rol van de BKP geschrapt.

Partijstructuur[bewerken | brontekst bewerken]

Hoogste orgaan binnen de BKP was officieel het partijcongres. Het partijcongres koos een Centraal Comité. Het Centraal Comité kwam maar een paar keer per jaar bijeen, daarom werd er een Politbureau gekozen als dagelijks bestuur.

Terwijl het Politbureau van het Centraal Comité van de BKP over het beleid ging, ging het Secretariaat over de centrale administratie van de partij. De leden van het Secretariaat werden door het Centraal Comité gekozen. De leden van het Secretariaat (de secretarissen van het Centraal Comité) waren ook lid van het Politbureau. De leider van het Secretariaat was de eerste secretaris (sinds 1981: secretaris-generaal). Hij zat ook de zittingen van het Politbureau en het Centraal Comité voor.

 
 
 
 
Secretaris-Generaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Politbureau
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Secretariaat
 
Centraal Comité
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Partijcongres

Leiders[bewerken | brontekst bewerken]

Wapen van de Volksrepubliek Bulgarije

Volksrepubliek Bulgarije
1946 - 1990




1946 - 1950

1950 - 1954

1954 - 1990

Verkiezingsresultaten[bewerken | brontekst bewerken]

Jaar % Zetels +/-
1919 18,5%
47 / 237
NIEUW
1920 20,4%
50 / 232
Gestegen4
april 1923 19,3%
16 / 245
Gedaald34
november 1923 0,8%
2 / 247
Gedaald14
1927 2,5%
0 / 261
Gedaald2
1931 13,0%
31 / 273
Gestegen31
1938 Verboden
1939[2] 8,0%
10 / 160
Gedaald21
1945
94 / 276
Gestegen84
1946 53,9%
278 / 465
Gestegen184
Onderdeel van het Vaderlands Front 1949-1990
1949 100%
241 / 241
Gestegen241
1953 99,98%
249 / 249
Gestegen8
1957 100%
247 / 247
Gedaald2
1962 100%
321 / 321
Gestegen74
1966 100%
414 / 414
Gestegen93
1971 100%
400 / 400
Gedaald14
1976 100%
400 / 400
Stabiel0
1981 100%
400 / 400
Stabiel0
1986 100%
400 / 400
Stabiel0
Bron: Nohlen, et al.[3]

Partijleiders van de BKP gedurende de Volksrepubliek Bulgarije[bewerken | brontekst bewerken]

Partijleider Aanvang termijn Aantekening(en)
Afbeelding Naam
(Geboren-Gestorven)
Aanvang termijn Einde termijn Duur
1 Georgi Dimitrov.jpg Georgi Dimitrov
Георги Димитров
(1882–1949)
27 december 1948 2 juli 1949 187 dagen Secretaris-generaal BKP; Ook premier (1946–1949)
2 Valko Chervenkov.jpg Valko Tsjervenkov
Вълко Червенков
(1900–1980)
2 juli 1949 4 maart 1954 4 jaar, 245 dagen Secretaris-generaal BKP; ook premier (1950–1956)
3 Bundesarchiv Bild 183-B0115-0010-066, Berlin, VI. SED-Parteitag, Warnke, Shiwkow - Zhivkov.jpg Todor Zjivkov
Тодор Живков
(1911–1998)
4 maart 1954 10 November 1989 35 jaar, 251 dagen Tot 4 april 1981 eerste secretaris van het centraal comité van de BKP, nadien secretaris-generaal BKP; daarnaast premier (1962–1971), en voorzitter van de Staatsraad (1971–1989)
4 Petar Mladenov 1978 (cropped).jpg Petar Mladenov
Петър Младенов
(1936–2000)
10 november 1989 2 februari 1990 84 dagen Secretaris-generaal van de BKP; ook voorzitter van de Staatsraad (1989–1990)
5 Alexander lilov.jpg Aleksandar Lilov
Александър Лилов
(1933-2013)
2 februari 1990 3 april 1990 60 dagen Voorzitter van de BKP; ook parlementslid (1962-2001)

Verwijzing[bewerken | brontekst bewerken]